home / persoonlijke ontwikkeling / communicatie / ta / innerlijke kind

Jouw pure, gekwetste, overlevende of gewonde kind

In een ander artikel werk ik de verschillen uit tussen de ouderrol, kindrol en volwassenrol. In dit artikel ga ik verder in op jouw pure kind, jouw overlevende kind en jouw gekwetste of gewonde kind.

Wat is het verschil tussen het pure, gekwetste en overlevende kind?

Het pure kind staat voor jouw openheid, levenslust, spontaniteit en natuurlijke kwaliteiten. Het gekwetste kind staat voor de pijn die ontstond toen je werd afgewezen, buitengesloten, niet begrepen of op een andere manier emotioneel geraakt werd. Het overlevende kind ontwikkelde gedrag om jou tegen die pijn te beschermen. Je ging bijvoorbeeld vechten, vluchten, bevriezen of jezelf aanpassen. Dat gedrag hielp je destijds om met een moeilijke situatie om te gaan, maar kan je later in de weg gaan zitten.

Hoe raakt jouw innerlijke kind gekwetst?

Het leven gaat zoals het gaat. En zonder pijn is het leven niet! Op een dag word je geraakt in je puurheid en in je eigenheid. Er gebeurde iets wat jou emotioneel pijn deed. Je kon je er niet tegen beschermen. Je had geen schild omdat je onbevangen, weerloos en open was. Daarom kwam het harder binnen. Vanbinnen raakte je gewond of gekwetst. Hoe dat kan? Ik noem wat voorbeelden:

• Iemand deed onaardig tegen je en zei dat jij niet leuk was.
• Iemand gaf aan dat je raar was.
• Soms werd je buitengesloten door andere kinderen of misschien zelfs gepest.
• Je broer of zus deed gemeen tegen jou.
• Jouw vader en moeder hadden vaak ruzie of gingen scheiden.
• Je had geen aansluiting thuis: je werd niet begrepen.
• Jouw ouders werden ziek en vaak stond je er alleen voor.
• Jouw ouders hadden psychische klachten en daardoor alleen maar aandacht voor zichzelf.
• Je broer of zus werd ziek en daar ging alle aandacht naartoe.
• Papa kreeg onverwacht ontslag en dat had impact binnen het gezin.
• Je broertje of je zusje overleed.

Zie je de voorbeelden? Zo uit het leven gegrepen toch? Het kan overal gebeuren.

Hoe merk je dat het gekwetste kind wordt geraakt?

Je merkt dat het gekwetste kind wordt geraakt wanneer jouw reactie sterker is dan je op basis van de situatie zou verwachten. Een opmerking, stilte of afwijzing in het heden raakt dan aan iets wat je vroeger hebt meegemaakt. Je kunt dat bijvoorbeeld merken doordat:

• Je plotseling bang wordt om afgewezen te worden.
• Je fel of boos reageert op een kleine opmerking.
• Je jezelf terugtrekt en niets meer zegt.
• Je bevriest en niet meer weet hoe je moet reageren.
• Je onmiddellijk gaat pleasen om de sfeer goed te houden.
• Je je opnieuw klein, onbelangrijk of buitengesloten voelt.
• Je koste wat kost controle wilt houden.

De situatie van nu is dan niet dezelfde als vroeger, maar jouw gevoel herkent iets van de oude pijn.

Hoe raakt jouw talent in de knel?

Als het kind, het pure kind, verdwijnt, ga je in de overlevingsmodus. Dat is niet verkeerd, het is goed dat het er is. Maar het verdrietige is dat je jouw kwaliteiten dan niet verder ontwikkelt. Je stopt ze weg in de vriezer. Je raakt het zicht ook kwijt op jouw kwaliteiten, zeker als je jaren in de overlevingsmodus moet functioneren.

Wat gebeurt er wanneer je volwassen wordt?

Ondertussen word je volwassen. Je ontwikkelt je door. Volwassen betekent dat je volgroeid bent. In fysiek opzicht ben je dat ook. En in geestelijk opzicht ben je ook volgroeid, maar je hebt toch een kneuzing opgelopen. Dat gebeurt bij mensen, dat gebeurt in de natuur. Dat gebeurt bij een boom die ik in de tuin heb. Je ziet dat hij bloedt en de boomspecialist zei: ‘Verkeerd gesnoeid.’ Dat doet pijn. Als volwassene word je soms getriggerd. Iemand drukt op jouw pijnknopje. Iemand zegt iets of iemand laat iets na te zeggen. En jij voelt die herinnering van vroeger:

• Toen je je buitengesloten voelde.
• Toen jij je afgewezen voelde.
• Toen jij je overbodig voelde.
• Toen jij je gekleineerd voelde.

Hoe is de reactie? Ik noem weer wat voorbeelden:

• Je wordt te direct in jouw communicatie, je gaat de strijd aan, je wordt stellig in de confrontatie en je zet je overal tegen af.
• Je bevriest: je doet je kil voor, koud, gelaten en onverschillig, alsof het jou allemaal niet raakt.
• Je vlucht: je pakt snel het harmoniemodel uit de kast, je loopt weg voor de spanning, je draait in jouw communicatie om de brij heen en je wordt wollig of langdradig.
• Je zet het masker van de glimlach op. Je verwaarloost eigen behoeften, je gaat pleasen, je bent er voor iedereen en voor jezelf niet.

Je bent inmiddels volwassen, maar in bepaalde situaties reageert het kind in jou nog steeds op de oude pijn. In het artikel over volwassenheid en de volwassenrol lees je hoe je bewust kunt reageren zonder jouw gevoelens te ontkennen.

Wat heeft het innerlijke kind met communicatie te maken?

Het innerlijke kind wordt zichtbaar in de manier waarop je communiceert. Oude pijn en beschermingsreacties beïnvloeden hoe je luistert, reageert en betekenis geeft aan wat een ander zegt of doet. Je kunt bijvoorbeeld stilvallen, fel reageren, wantrouwend worden, jezelf verdedigen, pleasen of voortdurend proberen de controle te houden. De reactie lijkt dan over het gesprek van nu te gaan, terwijl ook een oude ervaring wordt geraakt. Daardoor kun je woorden of gedrag van de ander sneller ervaren als afwijzing, kritiek of buitensluiting. Je hoort dan niet alleen wat de ander nu zegt. Je hoort als het ware ook de echo van wat je vroeger hebt meegemaakt.

Bewustwording helpt je om onderscheid te maken tussen wat er nu werkelijk gebeurt en wat jouw oude pijn eraan toevoegt. Dat geeft ruimte om anders te communiceren.

Hoe kom je in beweging?

In beweging komen heeft te maken met verantwoordelijkheid nemen voor je eigen leven. Dat betekent veel. Het is ook aanvaarden van wat er gebeurd is, en dat is wat anders dan goedpraten. Maar het is ook aanvaarden van de mensen om je heen. Het is het accepteren van je ouders, broertjes en zusjes. Loslaten betekent:

• Dat je de boosheid loslaat over wat er is gebeurd.
• Dat je de teleurstelling loslaat.
• Dat je je ouders, broer of zus niet meer afwijst.

Hoe kun je de ouderrol voor jezelf gebruiken?

Als je pijn voelt, kun je teruggrijpen op de liefdevolle ouder of op de corrigerende ouder. Ik zal het uitleggen.

Wat doet de liefdevolle ouder?

Vaak gebruik je de liefdevolle ouder voor anderen en vergeet je deze voor jezelf in te zetten. Je vergeet om aardig voor jezelf te zijn, goed voor jezelf te zorgen en jezelf vriendelijk te behandelen. Je bent mild en zacht over anderen, je kijkt er met respect naar terwijl je het zelf zo nodig hebt.

Wat doet de corrigerende ouder?

Misschien gebruik je ook vaak de corrigerende ouder. Je veroordeelt anderen, je wijst het gedrag van anderen af. Je moppert en je veroordeelt:

• Moet je hem of haar nu eens zien: dat doe je toch niet?
• Ongelooflijk zoals die persoon omgaat met anderen.
• Dat had toch ook wel even anders gekund of niet?

Of je veroordeelt jezelf. Je vindt dat je niet zo stom moet doen of dat je een schop onder de kont nodig hebt.

Welke rol speelt zelfcompassie?

Zelfcompassie is dat jij het leven leert omarmen zoals het tot je kwam. Zonder jezelf te veroordelen en zonder anderen te veroordelen. Alles wat je raakt of emotioneert, zegt iets over de pijn die je vroeger hebt opgelopen. Je overlevings- en beschermingsmechanismen zijn een talent dat uit balans is. Het is doorgeschoten en gaat op latere leeftijd in de weg zitten.

Je hebt namelijk als kind iets van jezelf ingezet waar je van nature goed in was. Dit talent is zo uitvergroot dat je niet meer weet welk talent dit is en wat je nu hindert. Op alles wat je hindert, in de weg zit of waar je last van hebt, ga je mopperen. Er ontstaan oordelen over anderen en veroordelingen van jezelf.

Welk verlangen zit achter jouw overlevingsgedrag?

In alles waar je last van hebt, wat je in de weg zit of hindert, zit ook een onbewust verlangen. Vaak een diep verlangen naar:

• Waardering, begrip en aandacht.
• Gezien en gehoord worden.
• Serieus genomen worden.
• Geborgenheid.

Hoe krijg je waardering?

Gek gezegd: je krijgt waardering als je je talenten inzet. Dat gaat echt vanzelf. Je voelt zelf al waardering als je je talenten inzet. En je voelt dat een ander jou waardeert. Dat is: dat de ander jou ziet staan, hoort, serieus neemt en jou nodig heeft.

Wat is er dan gek? Nou, het is niet gek, maar ik leg het zo uit: als je je talent inzet, voel je waardering. Doe je dat niet, dan heb je vaak behoefte aan complimenten van anderen. Dat noem ik extrinsieke waardering.

Talenten gaan moeiteloos en als vanzelf. De tijd vliegt ongemerkt voorbij. Het ontspant, je kunt eindeloos doorgaan, het geeft energie en anderen moeten je erop wijzen omdat jij het als normaal ziet.

Wat heeft het innerlijke kind als volwassene nodig?

Het innerlijke kind heeft als volwassene niet alleen bescherming nodig, maar vooral erkenning. Erkennen betekent dat je de pijn serieus neemt zonder jezelf volledig door die pijn te laten leiden.

Het helpt wanneer je:

• Erkent wat je vroeger hebt gemist of meegemaakt.
• Jouw gevoelens niet wegdrukt of veroordeelt.
• Onderzoekt welke beschermingsreactie je nog steeds gebruikt.
• Verantwoordelijkheid neemt voor jouw huidige gedrag.
• Jezelf vriendelijker en milder leert behandelen.
• Oude overtuigingen opnieuw onderzoekt.
• Ruimte geeft aan jouw oorspronkelijke kwaliteiten en talenten.

Dat betekent niet dat je het verleden goedpraat. Het betekent dat je niet langer alleen vanuit het verleden hoeft te reageren. Je kunt als volwassene leren zorgen voor wat het kind in jou destijds nodig had.

Veelgestelde vragen over het innerlijke kind

Hieronder beantwoord ik veelgestelde vragen over het pure, gekwetste en overlevende kind.

Wat is het innerlijke kind?

Het innerlijke kind is een benaming voor gevoelens, ervaringen, behoeften en beschermingsreacties die hun oorsprong hebben in jouw jeugd en nog steeds invloed kunnen hebben op jouw gedrag.

Wat is het pure kind?

Het pure kind staat voor jouw oorspronkelijke openheid, spontaniteit, levenslust, gevoeligheid en natuurlijke talenten voordat je die moest aanpassen of beschermen.

Wat is het gekwetste kind?

Het gekwetste kind staat voor emotionele pijn die ontstond door bijvoorbeeld afwijzing, buitensluiting, onveiligheid, verlies of het gevoel niet gezien en begrepen te worden.

Wat is het overlevende kind?

Het overlevende kind ontwikkelt gedrag om met pijn en onveiligheid om te gaan. Voorbeelden zijn vechten, vluchten, bevriezen, pleasen en jezelf afsluiten.

Hoe beïnvloedt het innerlijke kind jouw communicatie?

Oude pijn kan ervoor zorgen dat je fel reageert, stilvalt, jezelf verdedigt, anderen wantrouwt of voortdurend probeert de sfeer goed te houden. Je reactie gaat dan niet alleen over het gesprek van nu.

Hoe merk je dat jouw innerlijke kind geraakt wordt?

Je merkt dit vaak aan een plotselinge en sterke emotionele reactie. Je voelt je bijvoorbeeld opnieuw klein, afgewezen, buitengesloten, machteloos of niet serieus genomen.

Kun je oude overlevingsstrategieën veranderen?

Ja. Bewustwording helpt je herkennen wanneer je een oude strategie inzet. Vervolgens kun je leren om jouw gevoelens te erkennen en als volwassene een andere reactie te kiezen.

Wat heeft het innerlijke kind nodig?

Het innerlijke kind heeft erkenning, veiligheid, mildheid en ruimte nodig. Tegelijkertijd vraagt herstel dat je als volwassene verantwoordelijkheid neemt voor jouw huidige keuzes en gedrag.