home / persoonlijke ontwikkeling / assertiviteit / zelfaanvaarding zelfacceptatie

Wat is zelfaanvaarding of zelfacceptatie?

Zelfaanvaarding of zelfacceptatie betekent: jezelf aanvaarden en accepteren zoals je bent. Nu zijn aanvaarden en accepteren werkwoorden. Aanvaarden zoals je bent, is dus een proces dat voortdurend doorgaat. Het is niet zo dat je op een dag een diploma voor zelfacceptatie krijgt waarna je klaar bent. Zelfaanvaarding kan een leven lang duren. Het geheim van jezelf accepteren en jezelf aanvaarden is dat je het niet kunt uitbesteden. Je moet het dus zelf doen. Wil je meer zelfaanvaarding ontwikkelen en ben je bereid om hieraan te werken? Lees dan allereerst dit artikel.

Ik schrijf dit artikel binnen de serie over zelfwaardering en zelfaanvaarding. In die serie gaat het over de vraag hoe jij naar jezelf kijkt, hoe jij jezelf waardeert en hoe je kunt leren om jezelf niet langer af te wijzen, maar eerlijker en milder te benaderen.

Wat is het verschil tussen zelfaanvaarding en berusting?

Zelfaanvaarding wordt soms verward met berusting. Maar berusten betekent vaak dat je het opgeeft. Je zegt dan misschien: zo ben ik nu eenmaal, daar is niets aan te doen. Zelfaanvaarding is juist actiever. Je kijkt eerlijk naar jezelf, zonder jezelf groter of kleiner te maken dan je bent. Bij berusting blijf je soms passief staan. Bij zelfaanvaarding neem je verantwoordelijkheid voor wie je bent, wat je voelt, wat je nodig hebt en wat je kunt ontwikkelen. Je hoeft jezelf niet af te wijzen om te kunnen groeien. En je hoeft ook niet te doen alsof alles goed is. Zelfaanvaarding begint bij eerlijk kijken.

Wat betekent jezelf leren aanvaarden en accepteren?

Jezelf aanvaarden betekent dat je het leven met jezelf durft aan te gaan. Maar wat is dat dan, dat ‘ZELF’? Dat ZELF, dat ben jij. Dat is jouw lichaam, hoe je eruitziet, maar ook jouw geest en identiteit. Dat zijn jouw overtuigingen, talenten, kwaliteiten, normen en waarden, inzichten, gevoelens, gedachten, vaardigheden en kennis. Maar ook jouw geschiedenis, ervaring, levenservaring, de plek waar jouw wieg stond, jouw familie en ouderlijk huis. Jezelf aanvaarden gaat nog dieper. Want jouw ‘ZELF’ aanvaarden omvat ook jouw pijn, jouw verdriet, jouw aarzeling en twijfel. Het omvat jouw fouten, tekortkomingen, fouten die je maakte, verkeerde inzichten die je had en zaken die je als stommiteit hebt betiteld. Jezelf aanvaarden is dus ook het omarmen van je tekortkomingen en eigenaardigheden.

Hoe stop je met jezelf veroordelen en bekritiseren?

Wat gebeurt er als je jezelf voortdurend afwijst?

Wanneer je jezelf voortdurend afwijst, ontstaat er innerlijke strijd. Je bent dan niet alleen bezig met wat er gebeurt, maar ook met jouw oordeel daarover. Je vindt jezelf te gevoelig, te zwak, te stil, te aanwezig, te onzeker, te direct of juist te voorzichtig. Zo kom je steeds tegenover jezelf te staan.

Die innerlijke afwijzing kost veel energie. Je probeert jezelf te verbeteren, maar ondertussen keur je jezelf af. Daardoor wordt persoonlijke ontwikkeling zwaar. Je werkt niet meer aan jezelf, maar tegen jezelf. Zelfaanvaarding helpt om die strijd te verminderen.

Waarom is zelfaanvaarding moeilijk?

Vind je het moeilijk om jezelf te aanvaarden? Weet je hoe dat komt? We kennen elkaar niet, maar ik kan jou wel wat voorbeelden aanreiken. Misschien herken je er een paar.

• Is er iets in jouw leven gebeurd wat je moeilijk een plek kunt geven?
• Heb je iets gedaan of nagelaten wat je jezelf nog steeds kwalijk neemt?
• Ben je voortdurend bezig met hoe je zou moeten zijn in plaats van met hoe je werkelijk bent?
• Leg je de lat enorm hoog voor jezelf en heb je te hoge verwachtingen van jezelf?
• Werd je vaak bekritiseerd of was er een grote prestatiedrang in jouw leven?
• Ben je ontevreden over wat je tot nu toe bereikt hebt in jouw leven?
• Vergelijk je jezelf met anderen die het beter hebben of die het in jouw ogen beter gedaan hebben?
• Denk je vaak negatief over jezelf?
• Heb je persoonlijke eigenschappen die je in jezelf niet waardeert?
• Vind je het moeilijk om eerlijk naar jezelf te kijken?

Waarom begint zelfaanvaarding met eerlijk zijn tegenover jezelf?

Zelfaanvaarding begint door een eerlijk beeld over jezelf te hebben. Je hoeft niet meer te zijn dan wie je bent. Jouw eigenwaarde groeit niet door de prestaties die je hebt verricht of door de diploma’s die je hebt gehaald. Jouw zelfwaardering hangt niet af van jouw intelligentieniveau. Integendeel: het gaat erom dat je leert aanvaarden wie je bent en wat je kunt met alle gaven, kwaliteiten en talenten die je hebt gekregen. Je hoeft niet op de tenen te lopen om steeds meer te presteren. Maar je hoeft je kwaliteiten en talenten ook niet te verdoezelen of weg te moffelen. Ieder mens heeft talent. Heb je voldoende zicht op eigen talenten en kwaliteiten? Heb je een beeld van de vaardigheden en ervaring waarover je beschikt?

Zelfaanvaarding betekent dat je jezelf niet overschat en ook dat je stopt met jezelf kleiner maken dan je bent.

Kun je jezelf aanvaarden en toch willen veranderen?

Ja, dat kan. Sterker nog: echte verandering begint vaak pas wanneer je eerlijk durft te erkennen waar je staat. Jezelf aanvaarden betekent niet dat je zegt: alles moet blijven zoals het is. Het betekent dat je stopt met vechten tegen het feit dat dit nu jouw vertrekpunt is.

Je kunt jezelf aanvaarden en tegelijk werken aan je communicatie, grenzen, zelfvertrouwen, gedrag, overtuigingen of keuzes. Het verschil zit in de houding waarmee je dat doet. Niet vanuit zelfafwijzing, maar vanuit verantwoordelijkheid voor jouw eigen ontwikkeling.

Waarom geeft gebrek aan zelfacceptatie strijd met jezelf?

Gebrek aan zelfacceptatie zorgt voor negatieve gevoelens, omdat je jezelf steeds afwijst. Het heeft invloed op jouw zelfwaardering, zelfvertrouwen, zelfverzekerd overkomen en op jouw zelfbeeld. Je kunt ook andere negatieve gevoelens krijgen zoals:

• Je minderwaardig voelen.
• Jaloezie of afgunst.
• Onzekerheid en twijfel over jezelf.
• Je overbodig voelen of het idee hebben dat je niet voldoet of deugt.

Wat is het leerdoel bij zelfaanvaarding?

Het leerdoel bij zelfaanvaarding is dat je eerlijker, milder en realistischer naar jezelf leert kijken. Je hoeft jezelf niet op te hemelen, maar ook niet af te breken. Je leert zien wat jouw kwaliteiten zijn, waar jouw grenzen liggen, wat jouw pijnpunten zijn en wat jij nodig hebt om steviger te staan.

Daarbij hoort ook dat je leert stoppen met jezelf voortdurend vergelijken met anderen. Jouw leven, jouw geschiedenis, jouw mogelijkheden en jouw ontwikkeling zijn niet hetzelfde als die van een ander. Zelfaanvaarding helpt je om jouw eigen plek in te nemen zonder jezelf steeds langs de meetlat van een ander te leggen.

Hoe helpt training of coaching bij zelfaanvaarding?

Training of coaching gericht op zelfaanvaarding kan helpen om meer inzicht te krijgen in wie je bent, waarom je het moeilijk vindt om jezelf te aanvaarden en hoe je progressie maakt in zelfaanvaarding. Tal van leerdoelen hebben daarmee te maken, zoals bijvoorbeeld het leren loslaten van ideaalbeelden over jezelf of het loslaten van normen die je jezelf oplegt.

Veelgestelde vragen over zelfaanvaarding en zelfacceptatie

Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over zelfaanvaarding en zelfacceptatie.

Wat is zelfaanvaarding?

Zelfaanvaarding betekent dat je jezelf leert aanvaarden zoals je bent. Dat gaat over jouw kwaliteiten, talenten en mogelijkheden, maar ook over jouw beperkingen, pijnpunten, fouten, geschiedenis en eigenaardigheden. Je kijkt eerlijk naar jezelf zonder jezelf af te wijzen.

Is zelfacceptatie hetzelfde als berusting?

Nee, zelfacceptatie is niet hetzelfde als berusting. Bij berusting leg je je ergens passief bij neer. Bij zelfacceptatie kijk je eerlijk naar wat er is en neem je verantwoordelijkheid voor jouw ontwikkeling. Je hoeft jezelf niet af te keuren om te kunnen groeien.

Waarom is jezelf aanvaarden soms zo moeilijk?

Jezelf aanvaarden kan moeilijk zijn wanneer je hoge eisen aan jezelf stelt, jezelf veel vergelijkt met anderen of jezelf nog steeds veroordeelt om fouten, keuzes of ervaringen uit het verleden. Ook kritiek, prestatiedruk of afwijzing kunnen zelfaanvaarding moeilijk maken.

Kun je jezelf accepteren en toch willen veranderen?

Ja, dat kan. Jezelf accepteren betekent niet dat alles moet blijven zoals het is. Het betekent dat je eerlijk erkent waar je nu staat. Van daaruit kun je werken aan verandering, niet vanuit zelfafwijzing, maar vanuit verantwoordelijkheid voor jezelf.

Hoe kun je meer zelfaanvaarding ontwikkelen?

Meer zelfaanvaarding ontwikkelen begint met eerlijk naar jezelf kijken. Je leert jouw kwaliteiten zien, jouw grenzen erkennen en milder omgaan met jouw fouten en tekortkomingen. Daarbij helpt het om jezelf minder te vergelijken met anderen en jezelf niet voortdurend te veroordelen.