Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Zelfreflectie

Zelfreflectie is  reflecteren op eigen gedrag, op de eigen rol, op de eigen professionele beroepshouding of op het eigen persoonlijk functioneren.

Reflecteren en zelfreflectie

Zelfreflectie is tweeledig:

  • U durft naar uzelf te kijken en u bent zich bewust van de impact van uw gedrag op anderen
  • U bent zich ook bewust van de impact van het gedrag van anderen op u

Vaak vinden mensen het moeilijk om naar zichzelf te kijken. Of ze doen dit te weinig of ze doen het overmatig waardoor ze alles op zichzelf betrekken.

Reflecteren op eigen gedrag en functioneren

Reflecteren op eigen gedrag is van belang. Iedere dag en iedere week is dit opnieuw noodzakelijk. Alle situaties die zich voordoen zeggen iets over uzelf en wellicht ook iets over de ander. Maar we beginnen bij uzelf: wat zegt het over u? Wat voor impact heeft uw gedrag mogelijk op de ander? Bent u zich daarvan bewust? Het vergroot uw invloed namelijk wanneer u zich daar voldoende van bewust bent.

Zelfinzicht en zelfkennis

Zelfreflectie vergroot uw zelfinzicht en voor zelfreflectie hebt u zelfinzicht nodig. We noemen een paar onderdelen waar dat van belang is:

  • u hebt inzicht in uw stijl van communicatie en beïnvloeding en u kent ook de bijbehorende valkuilen
  • u hebt inzicht in uw kernkwaliteiten en valkuilen
  • u kent uw vaardigheden en u kent uw ontwikkelpunten
  • u kent uw ervaringsgebieden
  • u weet waar u (werk)plezier van krijgt; welke taken doet u graag en kunt u goed
  • u weet waar uw passie ligt en waar u energie van krijgt
  • u weet waar u gemotiveerd door raakt
  • u kent uw persoonlijke drijfveren en u weet waar uw behoeften liggen

Kortom: u weet waar uw kracht ligt en u weet waar uw zwakke punten liggen. Wie geen eerlijk beeld heeft over zichzelf doet aan zelfbedrog en zelfmisleiding.

Twee situaties van reflecteren

Zelfreflectie

We noemen een tweetal situaties waar het met zelfreflectie nog wel eens mis dreigt te gaan.

  • U stelt zich ondergeschikt op

    De eerste situatie is een ondergeschikte opstelling. U reflecteert overmatig wanneer u:

    • alles op uzelf betrekt of bepaalde gebeurtenissen teveel aan uzelf wijt
    • uzelf verantwoordelijk houdt voor zaken waar u niet verantwoordelijk voor was of waar u geen invloed op hebt gehad
    • uzelf beschuldigt of dat u uzelf verwijten maakt die niet terecht zijn
    • Kritiek op uzelf betrekt
  • U stelt uzelf boven de ander: gebrek aan zelfreflectie

    Soms kunnen mensen met moeite naar zichzelf kijken. Ze vinden het lastig om in te zien dat zij zelf ook een rol hebben in bepaalde situaties. Gevolg is wel dat het in hun beleving daardoor snel aan een ander ligt en dat zij de ander als veroorzaker zien van bepaalde gebeurtenissen. U reflecteert te weinig wanneer u:

    • anderen uitsluitend en/of voortdurend beschuldigt
    • anderen verantwoordelijk houdt voor iets waar ze niet verantwoordelijk voor zijn of waar ze geen invloed op hadden
    • u verwijten maakt die niet terecht zijn
    • u alleen maar kritiek op andere mensen hebt

Reflectieverslag en reflectiegesprek

Een reflectieverslag en een reflectiegesprek is een vorm van vastleggen c.q. bespreken van de eigen reflectie  maar ook het delen van de reflectie met de ander. Reflecteren heeft als doel ook om te leren en uw zelfkennis en zelfinzicht te vergroten.

Hoe reageert de ander?

Reflecteren op gedrag

De vraag is hoe de ander reageert. Autonomie gaat altijd over de wisselwerking tussen u en de omgeving. Bij een volwassen relatie tussen u en de ander kunt u samen kijken naar wat er gebeurde, wat voor gevoelens dat wederzijds losmaakte zonder te beschuldigen of beschuldigd te worden, zonder te veroordelen of veroordeeld te worden. Andere situaties zijn:

  • De ander stelt zich boven u

    De ander stelt zich boven u wanneer hij/zij u:

    • alleen maar beschuldigt of verwijten maakt en niet kijkt naar eigen rol en gedrag
    • alleen maar kritiek heeft op u
    • u wil kleineren of onderuit halen
  • De ander stelt zich ondergeschikt op

    De ander stelt zich ondergeschikt op wanneer hij/zij:

    • zichzelf voortdurend beschuldigt of kritiek voortdurend op zichzelf betrekt
    • zichzelf verwijten maakt
    • uw rol niet meeneemt in het geheel

Leerdoelen

Dit artikel is geschreven in de serie over leerdoelen voor de training autonomie.

Leerdoelen training Autonomie

Training en coaching

Bekijk onze trainingen gericht op:

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Coach Jan Stevens