Loading ...

Direct informatie? 0528 23 60 30

Of mail naar planning@desteven.nl

Zelfbedrog en zelfmisleiding

Zelfbedrog is een vorm van jezelf bedriegen en jezelf misleiden. Het is door een roze of zwarte bril kijken naar jezelf!  In dit artikel ga ik in op diverse aspecten van zelfmisleiding.

Betekenis en definitie

Wat is zelfbedrog? Aan de hand van wat criteria kom ik tot een definitie. Zelfbedrog is:

  • Jezelf overschatten

    Jezelf overschatten betekent dat je

    • te weinig kennis hebt van eigen beperkingen
    • te weinig zicht hebt op eigen valkuilen
    • jezelf hoger inschat dan anderen doen
    • je weinig realistisch bent over jouw eigen mogelijkheden
    • je met een roze bril naar jezelf kijkt en daardoor jezelf wellicht gaat overvragen
    • je vaker teleurgesteld bent omdat je ergens niet voor gevraagd wordt of omdat mensen je niet zien staan
    • jezelf misleidt door jezelf overdadig te bewonderen
  • Jezelf onderschatten

    Jezelf onderschatten betekent dat je:

    • gebrek aan zelfvertrouwen hebt
    • onvoldoende gelooft in eigen kunnen
    • jezelf regelmatig onderuithaalt terwijl dat niet nodig is
    • vaker onzichtbaar bent of jezelf wegcijfert
    • je weinig zelfwaardering hebt of onvoldoende zelfverzekerd bent
    • te weinig zicht hebt op eigen kwaliteiten
    • vaker stress ervaart omdat je meent dat anderen teveel van je vragen

Zelfbedrog en zelfmisleiding

Training en coaching

Bekijk onze trainingen gericht op:

Training autonomie

Leerdoelen autonomie

Wat zijn de leerdoelen gericht op autonomie of persoonlijk leiderschap?

Bekijk ze hier!

Leerdoelen autonomie

Eerlijk zijn over jezelf en naar jezelf toe

Zelfreflectie is de manier om eerlijk te zijn over jezelf en vooral ook naar jezelf toe. Wat is zelfreflectie?

Jezelf bedriegen of jezelf voor de gek houden

Ik noem onderstaand wat vormen van jezelf voor de gek houden:

  • Overmatige zelfbewondering of aandacht zoeken

    Overmatige zelfbewondering is er altijd geweest. Neem de narcist die het erg  goed met zichzelf getroffen heeft of die meent dat de omgeving moeilijk zonder hem/haar kan. De narcist bewondert zichzelf als geen ander en geniet van de bewondering die hij/zij van anderen krijgt.

  • Jezelf liken

    In de tijd van social media is er nog een nieuwe manier om jezelf en dus ook anderen voor de gek te houden namelijk: jezelf liken via social media. Het is een vorm van zelfadoratie die ongekende mogelijkheden biedt. Jezelf neerzetten als groots, spetterend, doen alsof je het gemaakt hebt of voor doen komen alsof je heel veel succes hebt. Hoe gaat dat?

    • jezelf aantrekkelijker vinden of neerzetten dan je bent
    • jezelf intelligenter voordoen dan je bent
    • jezelf succesvol voordoen terwijl dat niet zo is
    • doen alsof het altijd goed met je gaat terwijl dat niet het geval is
  • Ontkennen

    Een vorm van zelfbedrog is de ontkenning. Wie zakt voor een examen, vertelt dat het door de omstandigheden is gekomen of dat de examinator het niet begreep. Slechte prestaties komen door externe factoren. Succes komt van onszelf. Andere ontkenningen zijn ook mogelijk zoals:

    • ik had me niet goed voorbereid
    • kijken naar anderen die het nog slechter doen (in plaats van te willen leren van anderen die het beter doen)
    • fouten niet willen toegeven
    • schuld niet willen erkennen
  • Hoogmoed

    Hoogmoed is uiteraard een vorm van zelfbedrog. Of bluffen over eigen kunnen en over eigen prestaties.

  • Valse bescheidenheid

    In feite is valse bescheidenheid ook een vorm van zelfbedrog. Het is een vorm van jezelf onderuithalen. Je kunt iets heel goed maar je doet alsof dat niet het geval is of dat het maar heel gewoon is wat je doet.

Waarom doen mensen het?

Een goede vraag is: waarom gebeurt dit nu? De diepe behoefte is uiteraard aandacht en waardering. Oftewel: erkenning en respect. Dat is wat anders dan de behoefte om bijzonder te willen zijn. Dat komt meer voort uit onzekerheid: ben ik wel goed genoeg of hoor ik er wel bij?

Ik denk dat dit soort zelfbedrog voortkomt uit het beeld dat je van jezelf hebt gekregen, en dat begint al in je kindertijd. Ben je als kind opgehemeld, overmatig geprezen, in de watten gelegd, vertroeteld en verwend? Of ben je als kind afgewezen, veroordeeld, negatief gelabeld, gepest en afgekeurd? Je hebt dan niet geleerd wat een realistisch zelfbeeld is. In je latere leven loop je er dan tegenaan dat hoe jij over jezelf denkt, in positieve of negatieve zin, niet overeenkomt met hoe je gezien wordt door anderen.
Zelfbedrog is nog iets anders dan jezelf anders voordoen dan je bent. Je kunt je om wat voor reden dan ook anders aan de buitenwereld presenteren dan je bent, omdat je je 'ware zelf' voor de ander verborgen wilt houden. Je probeert dan een ander te overtuigen van een onrealistisch beeld. Echter, zelfbedrog wil zeggen dat jijzelf ervan overtuigd bent dat jouw zelfbeeld realistisch is.

Training en coaching

Bekijk onze trainingen gericht op:

Training autonomie

E-book: Persoonlijke ontwikkeling, dat doe jezelf!

Persoonlijke ontwikkeling ebook

Meer informatie

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Jan Stevens


Jezelf kwijtraken en jezelf hervinden

Bestel dit Ebook via de webshop! Titel: Jezelf kwijtraken & jezelf hervinden

Ebook jezelf kwijtraken

Meer informatie

Nieuw: Hoe ga je met je tijd om?

Bestel dit Ebook via de webshop! Titel: hoe ga je met je tijd om?

Ebook time

Meer informatie

Authentiek communiceren

Wil je werken aan jouw communicatie? E-book authentiek communiceren is te bestellen via de webshop!

ebook communicatie

Meer informatie

Onze nieuwsbrief

Ben jij leer- en nieuwsgierig? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief!
Met jouw aanmelding ga je akkoord met onze privacyverklaring en het ontvangen van onze nieuwsbrief. Je kunt je natuurlijk op elk moment weer afmelden.

Wil je onze nieuwsbrief ontvangen?

Op de hoogte blijven van onze nieuwste workshops, webinars of artikelen die wij plaatsen? Abonneer je op onze (gratis) nieuwsbrief!

Telefonisch contact? Heb je vragen? Bel ons op 0528 23 60 30 en vraag naar Monique van Nuil.