home / persoonlijke ontwikkeling / training softskills / softskills techniek

Soft skills in de techniek

Technische vakkennis blijft de basis. Maar daarmee ben je er niet. Je moet ook kunnen samenwerken, duidelijk communiceren, afspraken maken, feedback geven en verantwoordelijkheid nemen. Daarom wordt de ontwikkeling van soft skills in technische functies steeds belangrijker. Dat geldt voor grote technische organisaties, installatiebedrijven, productiebedrijven en het midden- en kleinbedrijf.

Waarom worden soft skills belangrijker in technische functies?

Tijden veranderen. Werkprocessen veranderen, technieken veranderen en organisaties werken steeds vaker met verschillende vakgebieden en afdelingen samen. Een technisch medewerker voert daarom niet alleen zijn eigen taak uit. Hij ontvangt informatie, stemt werkzaamheden af, draagt werk over en moet soms duidelijk aangeven dat iets niet haalbaar, verstandig of veilig is. Wie daarbij onduidelijk communiceert, veroorzaakt misverstanden, vertraging en herstelwerk. Soft skills zijn daarom geen vriendelijke toevoeging aan technisch vakmanschap. Ze helpen om het technische werk goed en volgens afspraak uit te voeren.

Waarom moet een training aansluiten op de functie?

Binnen de techniek zijn veel verschillende functies te onderscheiden. Denk aan monteurs, servicemonteurs, engineers, werkvoorbereiders, voormannen, projectleiders en productiemedewerkers. Iedere functie vraagt om andere vaardigheden. Een monteur wil misschien leren om duidelijker uit te leggen wat hij gaat doen. Een engineer moet technische informatie begrijpelijk kunnen presenteren. Een voorman wil wellicht beter leren delegeren, feedback geven of collega’s aanspreken. Daarom stemmen we de training af op de functie, werkomgeving en persoonlijke leerdoelen van de deelnemer.

Welke soft skills zijn belangrijk in de techniek?

Welke vaardigheden belangrijk zijn, verschilt per functie. Toch zien we in technische werkomgevingen een aantal soft skills regelmatig terugkomen:

• Zelfreflectie. Je hebt inzicht in jouw kwaliteiten, gedrag en valkuilen.
• Communicatieve vaardigheden. Je stelt duidelijke vragen, luistert en controleert of afspraken goed zijn begrepen.
• Sociale vaardigheden. Je gaat professioneel en respectvol om met collega’s en andere betrokkenen.
• Samenwerken. Je deelt informatie, stemt werkzaamheden af en houdt rekening met het werk van anderen.
• Feedback geven en ontvangen. Je maakt gedrag en werkzaamheden bespreekbaar.
• Zelfstandig werken. Je toont initiatief en neemt verantwoordelijkheid voor jouw werk.
• Positief-kritisch handelen. Je durft vragen te stellen en spreekt je uit wanneer iets niet klopt.
• Duidelijk grenzen aangeven. Je benoemt wat wel en niet haalbaar, verantwoord of veilig is.
• Omgaan met veranderingen. Je kunt schakelen wanneer werkzaamheden, planningen of verantwoordelijkheden veranderen.
• Probleemoplossend denken. Je onderzoekt wat er aan de hand is en kijkt verder dan de eerste oplossing.

Waarom zijn communicatieve vaardigheden belangrijk?

Technische medewerkers moeten voortdurend informatie uitwisselen. Je krijgt een opdracht, overlegt met collega’s, bespreekt een afwijking en draagt werkzaamheden over. Wanneer informatie ontbreekt of onduidelijk is, ontstaan fouten en vertraging. Goede communicatie betekent dat je vragen stelt wanneer iets niet duidelijk is, afspraken samenvat en op tijd aangeeft wanneer je ergens tegenaan loopt. Het betekent ook dat je jouw technische kennis afstemt op de persoon met wie je praat. Niet iedereen begrijpt vaktaal en afkortingen die voor jou vanzelfsprekend zijn.

Wat betekent samenwerken in een technische omgeving?

Samenwerken betekent meer dan jouw eigen taak goed uitvoeren. Je moet ook begrijpen welke informatie jouw collega nodig heeft en welke gevolgen jouw werk heeft voor de volgende stap. Wanneer een wijziging niet wordt doorgegeven, kan dat gevolgen hebben voor planning, materiaal, veiligheid en kwaliteit. Goed samenwerken vraagt daarom om duidelijke afspraken, een zorgvuldige overdracht en de bereidheid om elkaar aan te spreken wanneer iets niet goed loopt.

Waarom zijn feedbackvaardigheden belangrijk?

In technische werkomgevingen moet je soms duidelijk aangeven dat iets niet klopt, slordig is uitgevoerd of risico’s oplevert. Dat kan lastig zijn. De één draait om de boodschap heen. De ander wordt direct zo scherp dat het gesprek vooral over de toon gaat. Feedbackvaardigheden helpen om concreet te benoemen wat je waarneemt, welk effect dat heeft en wat er volgens jou moet veranderen. Ook feedback ontvangen hoort daarbij. Je hoeft niet iedere opmerking persoonlijk op te vatten, maar je mag wel onderzoeken wat je ermee kunt.

Wat betekent zelfstandigheid?

Zelfstandig werken betekent dat je initiatief toont en verantwoordelijkheid neemt. Je wacht niet bij ieder klein probleem totdat iemand vertelt wat je moet doen. Tegelijkertijd betekent zelfstandigheid niet dat je altijd alles alleen moet oplossen. Je moet ook herkennen wanneer overleg nodig is, informatie ontbreekt of een beslissing buiten jouw verantwoordelijkheid valt. Zelfstandigheid is dus niet hetzelfde als eigenwijs jouw gang gaan.

Welke persoonlijke leerdoelen komen vaak voor?

Een leerdoel als ‘beter communiceren’ is vaak te algemeen. Het helpt om het doel te koppelen aan een herkenbare situatie. Binnen technische functies komen bijvoorbeeld de volgende leerdoelen voor:

• Duidelijker vragen stellen.
• Afspraken beter samenvatten.
• Technische informatie eenvoudiger uitleggen.
• Eerder aangeven wanneer iets niet haalbaar is.
• Collega’s aanspreken op gedrag of werkzaamheden.
• Feedback geven zonder onnodig hard te worden.
• Feedback ontvangen zonder direct in de verdediging te schieten.
• Beter samenwerken en informatie delen.
• Zelfstandiger werken en initiatief nemen.
• Rustiger reageren wanneer de planning verandert.
• Duidelijker mijn grenzen aangeven.

Bekijk ook andere persoonlijke leerdoelen.

Hoe verzorgt De Steven de training?

De Steven verzorgt training en coaching individueel, in een groep of incompany. We beginnen bij de functie, werksituatie en leerdoelen van de deelnemers. Welke situaties komen regelmatig voor? Wat gaat al goed? Waar ontstaan misverstanden, irritaties of vertragingen? Op basis daarvan bepalen we de inhoud van de training. We combineren leerdoelen wanneer die met elkaar samenhangen. Zo kan een training aandacht besteden aan communicatie, feedback, samenwerken en zelfstandigheid zonder dat daarvoor verschillende losse trainingen nodig zijn.

Individuele training of een groepstraining?

Individuele training biedt ruimte voor persoonlijke leerdoelen en situaties uit het eigen werk. Een groepstraining is passend wanneer meerdere collega’s aan vergelijkbare vaardigheden willen werken. Bij een incompany training stemmen we de oefeningen en voorbeelden af op de functies en werkomgeving binnen de organisatie. Welke vorm het beste past, hangt af van de ontwikkelvraag en het gewenste resultaat.

Veelgestelde vragen over soft skills in de techniek

Hieronder beantwoord ik vijf praktische vragen over training en coaching in technische functies.

Heeft iedere technische functie dezelfde soft skills nodig?

Nee. De basisvaardigheden overlappen, maar de toepassing verschilt. Een monteur heeft andere situaties en verantwoordelijkheden dan een engineer, voorman, werkvoorbereider of projectleider.

Kan de training individueel worden gevolgd?

Ja. Individuele training of coaching biedt ruimte voor persoonlijke leerdoelen en situaties uit het eigen werk.

Verzorgt De Steven ook incompany trainingen?

Ja. Bij een incompany training stemmen we de inhoud af op de organisatie, functies en gemeenschappelijke leerdoelen van de deelnemers.

Kunnen verschillende leerdoelen worden gecombineerd?

Ja. Communicatie, feedback, samenwerken en zelfstandigheid hangen vaak met elkaar samen. We combineren leerdoelen wanneer dat inhoudelijk logisch is.

Hoe maak je ontwikkeling zichtbaar?

Door leerdoelen te koppelen aan concreet gedrag. Denk aan beter doorvragen, afspraken duidelijker samenvatten, eerder feedback geven of zelfstandiger handelen.