home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / willen kunnen zijn / willen / wilskracht

Wilskracht: ben jij krachtig van wil?

Wilskracht is de kracht en energie om iets werkelijk te willen en daar ook voor te gaan. Veel mensen denken bij wilskracht vooral aan volhouden, doorzetten of jezelf iets ontzeggen. Maar voor mij begint wilskracht eerder: weet je eigenlijk wat je wilt en waarvoor je jouw energie wilt inzetten? Pas wanneer jouw wil verbonden is met jouw behoeften, idealen, dromen, missie en talenten krijgt wilskracht richting. Daarom hoort wilskracht bij leren wat je werkelijk wilt. Vervolgens krijgt die wilskracht vorm in gedrevenheid, discipline, doorzettingsvermogen, toewijding, op dreef komen, jezelf uitdagen en soms bewust buiten jouw vertrouwde comfortzone stappen.

Waarom begint wilskracht bij leren willen?

Omdat je jouw wil alleen krachtig kunt inzetten wanneer je enigszins weet waar je haar op richt. In mijn e-book Willen is minder moeten noem ik dat wilsbekwaamheid: het vermogen om te willen en jouw wil te ontwikkelen. Veel mensen hebben vooral geleerd wat moest, wat verstandig was en wat niet mocht. Dan kun je heel gedisciplineerd leven en toch weinig contact hebben met jouw eigen wil. Wilsontwikkeling begint daarom met ontdekken wat van jou is en wat je vooral doet vanuit verwachtingen van buitenaf.

Welke bronnen voeden jouw wilskracht?

Wilskracht wordt sterker wanneer jouw willen wordt gevoed vanuit jouw eigen wilsbronnen. Ik onderscheid daarbij vier bronnen: jouw behoeften, jouw idealen en dromen, jouw missie of roeping en jouw talenten. Wanneer wat je wilt met deze bronnen verbonden is, ontstaat gemakkelijker innerlijke energie. Je hoeft jezelf dan niet voortdurend vooruit te duwen, omdat er ook iets van binnenuit trekt.

• Behoeften laten zien wat je werkelijk nodig hebt.
• Idealen, dromen en wensen geven een beeld van wat je graag wilt realiseren.
• Jouw missie of roeping raakt aan waarom iets voor jou betekenis heeft.
• Talenten geven aan welke natuurlijke mogelijkheden je kunt inzetten.

Hoe krijgt wilskracht vorm in jouw gedrag?

Wilskracht is geen los knopje dat je aanzet. Je ziet haar terug in verschillende manieren waarop je ergens voor gaat. Soms zit de kracht vooral in de innerlijke aandrijving, soms in dagelijks volhouden en soms juist in de bereidheid om iets spannends of onbekends aan te gaan. De volgende aspecten horen daarom voor mij nadrukkelijk bij wilskracht.

Wat betekent gedreven zijn?

Gedrevenheid is de innerlijke aandrijving waardoor je ergens werk van wilt maken. Je hoeft jezelf dan niet voortdurend van buitenaf aan te sporen. Er zit iets in jou wat vooruit wil. Dat betekent niet dat je altijd enthousiast bent of nooit moe wordt, maar wel dat er een duidelijke motor aanwezig is. Wie wil onderzoeken waar die innerlijke aandrijving vandaan komt, kan verder lezen over persoonlijk gedreven zijn.

Waarom hoort discipline bij wilskracht?

Discipline helpt om wat je wilt terug te laten komen in jouw dagelijkse gedrag. Je kunt iets heel graag willen en toch iedere dag opnieuw worden afgeleid door gemak, verleiding of andere prioriteiten. Discipline zorgt ervoor dat je afspraken met jezelf serieus neemt en doet wat nodig is, ook wanneer je er op dat moment minder zin in hebt. Daarmee is persoonlijke discipline ontwikkelen een belangrijke praktische kant van wilskracht.

Wanneer heb je doorzettingsvermogen nodig?

Doorzettingsvermogen wordt belangrijk zodra het tegenzit. Dan blijkt of je na een teleurstelling, fout of moeilijke periode nog voldoende reden ziet om verder te gaan. Dat is niet hetzelfde als blind blijven doorgaan. Soms moet je juist bijsturen. Maar wanneer het doel nog klopt, helpt persoonlijk doorzettingsvermogen ontwikkelen om niet bij de eerste weerstand af te haken.

Wat heeft toewijding met wilskracht te maken?

Toewijding betekent dat je jezelf werkelijk verbindt aan iets wat voor jou belangrijk is. Je kiest niet alleen iets, maar bent ook bereid er tijd, aandacht en energie in te investeren. Dat kan gaan over werk, een opleiding, een relatie, een ideaal of een persoonlijke ontwikkeling. Persoonlijke toewijding ontwikkelen geeft jouw wil daarmee meer diepte dan alleen een tijdelijk voornemen.

Wat betekent het om op dreef te zijn?

Op dreef zijn voelt anders dan jezelf voortdurend voortduwen. Je bent bezig met iets wat je ligt, je komt in beweging en het lijkt alsof het ene het andere oproept. Dat betekent niet dat alles vanzelf gaat, maar wel dat jouw energie en activiteit elkaar versterken. Soms is het daarom interessanter om te onderzoeken wanneer je persoonlijk op dreef komt dan om jezelf alleen maar meer discipline op te leggen.

Waarom zou je jezelf challengen?

Wilskracht groeit ook wanneer je jezelf bewust uitdaagt. Niet om jezelf voortdurend te bewijzen, maar om te ervaren wat er gebeurt wanneer je iets doet wat inspanning vraagt. Een uitdaging kan zichtbaar maken hoeveel motivatie, discipline en volharding je werkelijk hebt. Wie zichzelf daarin wil onderzoeken, kan bewust zichzelf bewust uitdagen en ervaren waar zijn mogelijkheden en grenzen liggen.

Moet je voor wilskracht uit jouw comfortzone?

Niet voortdurend. Een comfortzone is niet per definitie verkeerd. Het is het gebied waarin je vertrouwd bent met wat je doet en waarin weinig spanning ontstaat. Maar wanneer iets wat je werkelijk wilt buiten dat vertrouwde gebied ligt, zul je soms ongemak moeten verdragen. Dan vraagt wilskracht dat je niet onmiddellijk terugdeinst voor onzekerheid of spanning en af en toe jouw comfortzone durft te verlaten.

Is wilskracht hetzelfde als doorzettingsvermogen?

Nee. Doorzettingsvermogen helpt je om vol te houden wanneer iets moeilijk wordt, terwijl wilskracht breder is en begint bij de kracht waarmee jouw willen richting krijgt. Je kunt enorm veel doorzettingsvermogen hebben en toch jarenlang iets volhouden wat je eigenlijk helemaal niet meer wilt. Daarom vind ik de vraag 'waarom zet je door?' minstens zo belangrijk als de constatering dat je goed kunt doorzetten.

Waarom is iets wel willen krachtiger dan iets niet meer willen?

Omdat 'niet meer willen' jouw aandacht vaak blijft richten op datgene waarvan je juist af wilt. Iemand die wil stoppen met roken kan de hele dag bezig zijn met de gedachte dat hij geen sigaret mag nemen. De sigaret blijft daarmee prominent aanwezig. Hetzelfde zie je bij iemand die wil afvallen en voortdurend denkt aan wat hij niet meer mag eten. De wil wordt dan ingezet om iets weg te drukken in plaats van richting te geven aan iets wat je werkelijk wilt.

Interessanter is daarom de vraag wat je wel wilt. Wil je vrijer ademen, meer conditie hebben, vitaler worden of onafhankelijk zijn van een gewoonte? Wil je eten op een manier die werkelijk bij jouw lichaam en behoeften past? Dan richt je jouw wil niet alleen tegen iets, maar vooral op een gewenste situatie. Dat geeft richting.

Wat is het verschil tussen willen en moeten?

Willen komt van binnenuit, terwijl moeten vaak wordt ervaren als druk van buitenaf of als een opgelegde verplichting. Natuurlijk kun je niet zonder verplichtingen. Ook iets wat je zelf kiest brengt dingen mee die gewoon moeten gebeuren. Maar dat is iets anders dan een leven waarin jouw eigen willen nauwelijks meer meespeelt. Wanneer een verplichting voortkomt uit iets waarvoor jij bewust hebt gekozen, wordt moeten als het ware MOET-willig: je accepteert wat nodig is omdat het hoort bij iets wat jij werkelijk wilt.

Kun je de verkeerde dingen willen?

Ja. Wilsbekwaamheid betekent niet dat iedere sterke wens automatisch goed voor je is. Je kunt iets willen wat niet bij jou past, te veel willen, te weinig willen of iets blijven nastreven wat je eigenlijk allang niet meer wilt. Je kunt ook voortdurend twijfelen en daardoor nauwelijks kiezen. Sterke wilskracht zonder goede richting kan je dus juist verder van jezelf afbrengen. Een krachtige motor heeft weinig waarde wanneer je de verkeerde kant op rijdt.

Waarom werkt pure wilskracht vaak maar tijdelijk?

Omdat jezelf voortdurend dwingen ontzettend veel energie kost. Wie alleen op zelfbeheersing vaart, moet iedere dag opnieuw weerstand leveren tegen verlangens, gewoonten of omstandigheden. Dat kan een tijd goed gaan, maar wordt gemakkelijker wanneer jouw gedrag ook verbonden is met iets wat je werkelijk wilt. Wilskracht is dus belangrijk, maar zij hoeft niet alles alleen te doen. Een helder doel, goede gewoonten en een omgeving die jouw keuze ondersteunt maken het een stuk gemakkelijker.

Wat hebben wilskracht en persoonlijke doelen met elkaar te maken?

Wilskracht krijgt meer houvast wanneer je jouw verlangen omzet in een concreet doel. 'Ik wil fitter worden' geeft richting, maar vraagt nog om keuzes over wat je gaat doen. Een doel helpt om de landing in de werkelijkheid te maken. Daarom kunnen persoonlijke doelstellingen formuleren helpen om jouw wil te vertalen naar gedrag. Een droom en een verlangen geven energie, een doel en een plan geven er handen en voeten aan.

Kun je wilskracht ontwikkelen?

Ja. Wilskracht ontwikkelen begint voor mij niet met jezelf steeds strengere opdrachten geven, maar met bewuster worden van wat je werkelijk wilt. Onderzoek welke behoeften, idealen, missie en talenten jou bewegen en kijk vervolgens of jouw doelen daarbij passen. Daarna kun je leren om jouw aandacht te richten, keuzes vol te houden en weerstand te verdragen. Wie voortdurend energie moet gebruiken voor doelen die niet bij hem passen, heeft misschien niet te weinig wilskracht maar vooral de verkeerde richting gekozen.

• Je richt jouw wil op doelen die bij jouw ambities passen.
• Je kiest iets wat voldoende bij jou past.
• Je richt je op iets wat je kunt of kunt leren.
• Je houdt rekening met jouw werkelijke mogelijkheden.

Wat zijn de valkuilen van veel wilskracht?

Veel wilskracht kan doorslaan wanneer je geen grenzen meer herkent. Je blijft doorgaan omdat opgeven voor jou nauwelijks een optie is, vraagt te veel van jezelf en verliest uit het oog of het doel nog verstandig of wenselijk is. Dan verandert kracht in koppigheid of zelfovervraging. Juist een wilskrachtig mens moet daarom soms kunnen stoppen, bijsturen of erkennen dat iets niet meer klopt.

• Je weet van geen ophouden en gaat over jouw grenzen heen.
• Je bent veeleisend en vraagt te veel van jezelf of anderen.
• Je ziet nog maar een doel en verliest de rest uit het oog.
• Je blijft iets willen wat onrealistisch is of niet bij je past.
• Je overvraagt jezelf doordat je onvoldoende rekening houdt met wat je kunt.

Bestaat te weinig wilskracht?

Ja, maar het etiket 'te weinig wilskracht' wordt soms te snel geplakt. Iemand wordt gemakzuchtig genoemd, een opgever of zelfs een slapjanus, terwijl de interessantste vraag nog niet is gesteld: waarom komt deze persoon niet in beweging? Misschien heeft iemand nooit geleerd om te willen, is het doel niet werkelijk van hemzelf of sluit het nauwelijks aan bij zijn interesses en behoeften. Dan helpt harder duwen maar beperkt.

• Je vraagt misschien structureel te weinig van jezelf.
• Je hebt nooit goed geleerd om te willen.
• Je hoefde in het verleden weinig moeite te doen voor wat je kreeg.
• Wat je probeert te bereiken sluit onvoldoende aan bij jouw echte interesses.
• Je hebt onvoldoende zicht op wat je werkelijk wilt.

Wat als je helemaal niet weet wat je wilt?

Dan moet je niet beginnen met jezelf meer wilskracht op te leggen. Eerst is het nodig om jouw willen opnieuw te onderzoeken. Misschien ben je vooral gewend om af te stemmen op anderen of heb je jouw eigen behoeften en verlangens weinig aandacht gegeven. Het artikel over niet weten wat je wilt onderzoeken gaat daar dieper op in. Pas wanneer er richting ontstaat, kun je jouw wilskracht daar zinvol voor inzetten.

Welke rol speelt wilskracht in jouw loopbaan?

Wilskracht kan in jouw loopbaan een groot verschil maken, maar alleen wanneer jouw richting voldoende klopt. De een leert gemakkelijk en bereikt veel op basis van intelligentie of talent. Een ander moet misschien harder werken en bereikt juist veel door volharding en wilskracht. Toch blijft de vraag of wat je wilt voldoende aansluit bij wat je kunt en bij wie je bent. Een persoonlijke visie ontwikkelen helpt om wilskracht niet alleen te gebruiken om vooruit te komen, maar ook om te bepalen welke kant je eigenlijk op wilt.

Veelgestelde vragen over wilskracht

De volgende vragen helpen om wilskracht te onderscheiden van discipline, doorzettingsvermogen en jezelf voortdurend dwingen.

Is wilskracht aangeboren?

Nee, wilskracht is niet alleen aangeboren. Mensen verschillen in aanleg en temperament, maar je kunt wel leren om duidelijker te kiezen, jouw aandacht beter te richten en consequenter te handelen naar wat je werkelijk wilt.

Waarom heb ik soms wel wilskracht en soms helemaal niet?

Omdat wilskracht mede afhankelijk is van wat je wilt, hoeveel energie je hebt en hoe belangrijk het doel voor je is. Voor iets waar jouw hart werkelijk naar uitgaat kun je vaak veel meer opbrengen dan voor iets wat vooral voelt als een verplichting.

Kun je te veel wilskracht hebben?

Ja. Wilskracht slaat door wanneer je geen grenzen meer ziet, niet meer kunt bijsturen of koste wat kost wilt doorgaan. Dan kan vastberadenheid veranderen in koppigheid en kan doorzetten leiden tot overbelasting.

Heb je wilskracht nodig om gewoonten te veranderen?

Ja, vooral in het begin kan wilskracht helpen om ander gedrag te kiezen. Maar duurzame verandering wordt gemakkelijker wanneer jouw nieuwe gedrag aansluit bij iets wat je werkelijk wilt en wanneer je ook jouw gewoonten en omgeving daarop inricht.

Wat is de belangrijkste stap om meer wilskracht te krijgen?

De belangrijkste stap is helder krijgen waarvoor je jouw wilskracht eigenlijk wilt gebruiken. Onderzoek eerst jouw behoeften, idealen, missie en talenten. Hoe duidelijker de richting, hoe gemakkelijker het wordt om energie, discipline en doorzettingsvermogen eraan te verbinden.