home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / willen kunnen zijn / willen / dreef

Op dreef zijn of komen

Op dreef zijn is een fantastisch gevoel. Het loopt, het stroomt, het swingt en je schiet lekker op. Je hebt energie, bent geconcentreerd en hoeft jezelf nauwelijks vooruit te slepen. Op dreef komen is voor mij een bijzondere kant van persoonlijke wilskracht: je zet jezelf in beweging, maar het voelt niet alsof je jezelf voortdurend moet dwingen. Je bent bezig met iets wat jou werkelijk aandrijft en merkt dat jouw energie als vanzelf meer richting krijgt.

Hoe kom je op dreef?

Je komt op dreef wanneer iets jou van binnenuit aanzet tot beweging en je voldoende aansluiting ervaart tussen wat je wilt, wat je doet en wie je bent. Onlangs kreeg ik de vraag: 'Hoe kom je nu op dreef?' Een goede vraag die ergens ook niet helemaal klopt. De hoe-vraag suggereert namelijk dat er een methode of stappenplan bestaat. Maar op dreef komen heeft wat mij betreft meer te maken met hart en ziel dan met een techniek. Je wordt aangewakkerd, aangejaagd en wilt graag aan de slag. Hoofd, hart en handen komen in verbinding en je merkt dat je losser komt van wat je moet, van wat anderen verwachten en van alles wat je jezelf hebt opgelegd.

Is op dreef zijn hetzelfde als flow?

Nee, maar de begrippen liggen dicht bij elkaar. Wanneer je op dreef bent, ben je goed op gang en drijf je jezelf als het ware voort. Bij in een flow komen kan de ervaring nog sterker zijn: je gaat helemaal op in wat je doet en verliest soms zelfs het besef van tijd. Bij beide lijkt het alsof alles vanzelf gaat, maar dat betekent niet dat er geen inspanning wordt geleverd. Ook iets wat stroomt kan veel concentratie, oefening en energie vragen. Het verschil is dat die inspanning niet voortdurend als trekken en sleuren voelt.

Kun je jezelf op dreef brengen?

Ja, je kunt leren om jezelf in beweging te zetten, maar je kunt op dreef zijn niet volledig afdwingen. Ik merk dat veel mensen moeite hebben om zichzelf aan te zetten, of nog beter gezegd: zichzelf aan te drijven. Er moet altijd iets of iemand van buitenaf zijn die hen tot beweging en actie aanzet. Ook dan kun je uiteindelijk op dreef komen, maar voor persoonlijke ontwikkeling is het waardevol wanneer je steeds beter leert wat jou van binnenuit activeert en hoe je zelf een begin kunt maken.

Daarvoor moet je wel weten waar jouw motor op draait. De één wordt aangezet door een interessant vraagstuk, de ander door verantwoordelijkheid, contact met mensen, creativiteit, competitie of het gevoel ergens werkelijk iets aan bij te dragen. Wanneer je begrijpt wat jou aandrijft, wordt het gemakkelijker om omstandigheden te creëren waarin je op dreef kunt komen.

Waarom kom je soms helemaal niet op dreef?

Je komt vaak niet op dreef wanneer je structureel bezig bent met iets wat weinig bij je past of wanneer het contact met jouw eigen motivatie is verdwenen. Natuurlijk heeft iedereen taken waar hij weinig plezier aan beleeft en niemand hoeft de hele dag in vuur en vlam te staan. Maar wanneer vrijwel alles sleuren wordt, je voortdurend op de automatische piloot werkt en je nergens meer warm voor loopt, is er reden om verder te kijken. Misschien ontbreekt uitdaging, misschien gebruik je jouw kwaliteiten onvoldoende of misschien weet je nauwelijks meer waarvoor je het allemaal doet.

Wanneer raak jij in vuur en vlam?

Je raakt in vuur en vlam wanneer iets jou werkelijk raakt, interesseert of bezielt. De vraag is dus: wanneer ontvlam jij? Of ben je vooral lauw geworden en doe je veel op de automatische piloot? Je doet jouw ding, loopt nooit een stap harder dan gevraagd wordt, houdt je hoofd onder het maaiveld en krijgt daardoor ook weinig commentaar. Maar diep van binnen kun je tegelijkertijd denken: ik wou dat ik dat had, die passie, bevlogenheid, inspiratie en persoonlijke bezieling ervaren. Juist dat verlangen vertelt al iets over wat je mist.

Heeft op dreef zijn met jouw werk te maken?

Ja, zeker in jouw werk merk je snel of je regelmatig op dreef kunt komen. Werk waarin je jouw kwaliteiten kunt inzetten, voldoende uitdaging ervaart en iets doet wat betekenis voor je heeft, geeft meer kans op die ervaring dan werk waarin je voortdurend tegen jezelf in moet werken. Dat betekent niet dat iedere werkdag fantastisch moet zijn. Wel is het de moeite waard om te onderzoeken waar voor jou voldoening in jouw werk vandaan komt wanneer je merkt dat de motor steeds vaker hapert.

Moet alles vanzelf gaan als je op dreef bent?

Nee. Op dreef zijn betekent niet dat alles gemakkelijk is of geen inspanning kost. Dat misverstand vind ik belangrijk. Je kunt uren intensief bezig zijn, moeilijke problemen oplossen of lichamelijk hard werken en toch ervaren dat je op dreef bent. Het verschil is dat de inspanning ergens naartoe stroomt. Je hoeft jezelf niet voortdurend tegen jouw zin vooruit te duwen. Je wilt graag en daardoor kun je soms veel meer inspanning leveren dan je vooraf voor mogelijk hield.

Wat hebben willen, kunnen en zijn met op dreef zijn te maken?

Op dreef komen lukt gemakkelijker wanneer willen, kunnen en zijn voldoende bij elkaar komen. Je doet iets wat je wilt, je hebt voldoende mogelijkheden om ermee bezig te zijn of je kunt daarin groeien en het past bij jouw aard, kwaliteiten en belangstelling. Wanneer één van die drie langdurig ontbreekt, begint het te wringen. Je kunt iets uitstekend kunnen maar er niets meer voor voelen, iets heel graag willen maar er nauwelijks aanleg voor hebben, of werk doen dat prima aansluit bij jouw vaardigheden maar niet bij wie je bent. Op dreef zijn ontstaat juist wanneer er meer verbinding tussen die drie komt.

Kun je opnieuw op dreef komen?

Ja. Wanneer je het gevoel hebt dat je bent stilgevallen, betekent dat niet dat jouw gedrevenheid voorgoed verdwenen is. Begin niet onmiddellijk met jezelf harder aansporen, maar onderzoek eerst waar de stroom is onderbroken. Wat deed je vroeger waardoor je energie kreeg? Waar ben je nieuwsgierig naar? Wanneer vergeet je de tijd? Waarover kun je met vuur vertellen? Soms moet je iets veranderen, maar soms moet je vooral opnieuw ruimte maken voor iets wat al lang aanwezig was en door verplichtingen, verwachtingen of gewenning naar de achtergrond is geraakt.

Veelgestelde vragen over op dreef zijn

De volgende vragen helpen om beter te begrijpen waarom je soms moeiteloos op gang komt en op andere momenten nauwelijks beweging in jezelf krijgt.

Hoe merk je dat je op dreef bent?

Je merkt het doordat je goed op gang bent, geconcentreerd werkt en weinig moeite hebt om door te gaan. Je ervaart energie en voortgang en hoeft jezelf niet voortdurend tot de volgende stap te dwingen.

Kun je iedere dag op dreef zijn?

Nee. Energie, omstandigheden en taken verschillen per dag. Niemand hoeft voortdurend geïnspireerd en maximaal gedreven te zijn. Het wordt vooral interessant wanneer je langere tijd nergens meer op dreef komt.

Kun je op dreef komen bij moeilijk werk?

Ja. Juist uitdagend werk kan ervoor zorgen dat je op dreef komt wanneer het voldoende aansluit bij jouw kwaliteiten en interesses. Moeilijk betekent dus niet automatisch dat iets niet stroomt.

Waarom heb ik iemand anders nodig om op gang te komen?

Omdat externe prikkels soms helpen om actie te starten. Een deadline, leidinggevende, collega of afspraak kan jou in beweging zetten. Persoonlijke ontwikkeling kan betekenen dat je daarnaast beter leert herkennen hoe je jezelf van binnenuit kunt aandrijven.

Is op dreef zijn hetzelfde als gemotiveerd zijn?

Nee. Motivatie betekent dat je redenen hebt om iets te doen. Op dreef zijn beschrijft sterker de ervaring dat je eenmaal bezig bent en dat het goed loopt. Motivatie kan je dus op weg helpen, waarna je vervolgens op dreef kunt raken.