Tegenstrijdige of gemengde gevoelens: wat is dat?
Tegenstrijdige of gemengde gevoelens zijn dubbele of ambivalente gevoelens. Ze kunnen heftig, intens en verwarrend zijn. Daarom horen ze bij tweestrijd en innerlijke strijd. Je ervaart namelijk verschillende gevoelens die ieder een andere kant op wijzen. Wat zijn tegenstrijdige gevoelens en wat wordt ermee bedoeld? In feite zijn tegenstrijdige gevoelens hetzelfde als gemengde gevoelens.
Het duidt op ambivalentie en dat betekent dat er een tegenstelling in het gevoel zit. Gevoelens van toekeer en afkeer, liefde en haat, verdriet en opluchting, genegenheid en boosheid wisselen elkaar af. Dat is een heftig proces en wanneer je dit herkent, kun je dat als zeer intens ervaren.
Wat betekenen ambivalente gevoelens?
Tegenstrijdige gevoelens zijn ambivalente gevoelens. Wat betekent ambivalent? Het woord ambivalentie komt uit het Latijn en verwijst naar iets wat voortdurend in beweging is en van waarde wisselt:
- Ambi betekent rondgaan of in beweging zijn.
- Valentie betekent waarde.
Het gaat dus om een waarde die voortdurend wisselt en heen en weer schiet van het ene naar het andere en weer terug. Ik noem een aantal kenmerken:
- Vaak weet je geen keuze te maken.
- Op hetzelfde moment hebben twee verschillende zaken of personen zowel een positieve als een negatieve waarde.
- Het levert tweestrijd op.
- Het lijkt tegenstrijdig.

Wat zijn voorbeelden van dubbele gevoelens?
- Je herkent vast wel een situatie in jouw omgeving waarbij iemand na een lange lijdensweg is overleden. Aan de ene kant geeft dat gevoelens van verdriet en rouw. Aan de andere kant kan er ook opluchting zijn, omdat de nabestaande weet dat de overledene zoveel moest lijden en er geen uitzicht meer was.
- Na een echtscheiding hertrouwde de moeder. Uiteraard waren de kinderen blij met deze dag en wensten zij hun moeder het beste. Anderzijds ervoeren ze nog het verdriet van de scheiding.
- Tegenstrijdige gevoelens kunnen ontstaan in ontslagsituaties. Zeker wanneer er sprake is van onrecht of onterecht ontslag. Aan de ene kant kan iemand opgelucht zijn dat hij niet terug hoeft naar de organisatie. Aan de andere kant is er boosheid omdat hij zich aan de kant gezet voelt.
- Gemengde gevoelens kunnen ontstaan bij verslavingsproblematiek. Wanneer jouw kind verslaafd is aan drugs, kun je enerzijds boosheid voelen en anderzijds genegenheid voor jouw kind.
- Een voorbeeld van tegenstrijdigheid is een loyaliteitsconflict.
Wat betekent ‘aan de ene kant en aan de andere kant’?
In feite is de praktijk van het leven ambivalent of kan het leven ambivalente gevoelens oproepen. Mensen drukken dat vaak uit in termen van: aan de ene kant was ik heel blij, maar aan de andere kant voelde ik me verdrietig. En nu dreigt hier een misverstand te ontstaan, want het doet voorkomen alsof je aan de ene kant voor 50 procent blij en aan de andere kant voor 50 procent verdrietig bent. Dat is niet het geval. Een emotie of gevoel is 100 procent. Je bent dus 100 procent blij en 100 procent verdrietig. En dat bepaalt de heftigheid en intensiteit.
Waarom is bewustwording belangrijk?
In jouw groei naar autonomie is het belangrijk om te weten wat tegenstrijdige gevoelens zijn en wanneer deze zich voordoen. Een tweede stap is om er verantwoordelijkheid voor te nemen. Niet de ander is eigenaar van deze gevoelens, maar jij bent eigenaar van al jouw eigen gevoelens.
Hoe communiceer je over tegenstrijdige gevoelens?
Wat mensen vaak doen, is de eigen gevoelens projecteren op de ander. Er kan dan discussie ontstaan over een vraagstuk dat zich voordoet of de communicatie ontaardt in een gesprek in de verwijtende sfeer. Daarmee zeg je eigenlijk dat de ander de veroorzaker is van jouw gevoelens. Het gevaar dat er dan verwijdering ontstaat, is niet uit te sluiten. Een andere manier is om er helemaal niet over te praten. Wegkijken noem ik het. Net doen alsof het er niet is. Maar onderhuids lost dat niets op en ook dan kan de relatie beschadigd raken.
Hoe maak je gemengde gevoelens bespreekbaar?
De beste manier is om jouw gemengde gevoelens bespreekbaar te maken met de ander. Zeker: je bent niet alleen en de ander moet er ook ontvankelijk voor zijn. Belangrijk is dat je in dat gesprek laat weten dat jij zelf verantwoordelijk bent voor jouw gevoelens, maar ook dat je jouw gevoelens toont. Laat jouw verdriet maar zien of laat jouw boosheid maar aan de ander zien.
Wanneer worden tegenstrijdige gevoelens een vast patroon?
Tegenstrijdige gevoelens kunnen een vast patroon worden wanneer je steeds heen en weer blijft bewegen zonder beide kanten werkelijk te onderzoeken. Je probeert één gevoel weg te drukken omdat het niet past bij het andere. Je vindt bijvoorbeeld dat je niet boos mag zijn op iemand van wie je houdt of dat je geen opluchting mag ervaren na een verdrietige gebeurtenis. Daardoor blijft de innerlijke strijd bestaan. Het patroon wordt doorbroken wanneer je accepteert dat beide gevoelens tegelijkertijd waar kunnen zijn.
Welke gevoelens hangen samen met tegenstrijdigheid?
Tegenstrijdige gevoelens kunnen leiden tot innerlijke onrust door tegenstrijdige gevoelens. Je merkt dat verschillende kanten in jou om aandacht vragen en dat geen van beide zomaar verdwijnt. Die onrust is dan niet het probleem zelf, maar een signaal dat jouw gevoelens, waarden of behoeften nog niet met elkaar in evenwicht zijn.
Welke ontwikkeldoelen passen bij tegenstrijdige gevoelens?
Een belangrijk ontwikkeldoel kan zijn om jouw gevoelens toe te staan en te ervaren. Je hoeft niet direct één gevoel te kiezen of het andere af te wijzen. Beide gevoelens mogen eerst onderzocht worden.
Daarnaast kan het helpen om bewuster keuzes te maken bij innerlijke tweestrijd. Je onderzoekt welke waarden, behoeften en gevolgen bij beide kanten horen voordat je een beslissing neemt.
Ook kan het belangrijk zijn om jouw eigen moreel kompas te onderzoeken. Tegenstrijdige gevoelens kunnen zichtbaar maken dat verschillende waarden in jou botsen en dat je opnieuw moet bepalen wat werkelijk bij jou past.
Veelgestelde vragen over tegenstrijdige gevoelens
Tegenstrijdige gevoelens roepen vragen op over ambivalentie, innerlijke strijd en het gelijktijdig ervaren van verschillende emoties. Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen.
Wat zijn tegenstrijdige gevoelens?
Tegenstrijdige gevoelens zijn verschillende emoties die op hetzelfde moment aanwezig zijn en ieder een andere richting aanwijzen.
Zijn gemengde en ambivalente gevoelens hetzelfde?
Ja. Beide begrippen verwijzen naar het tegelijkertijd ervaren van gevoelens die tegengesteld lijken.
Kun je tegelijk blij en verdrietig zijn?
Ja. Beide gevoelens kunnen volledig aanwezig zijn. Het ene gevoel hoeft het andere niet minder werkelijk te maken.
Waarom zijn tegenstrijdige gevoelens zo intens?
Omdat verschillende emoties, behoeften of waarden tegelijkertijd om aandacht vragen en je niet eenvoudig één kant kunt kiezen.
Hoe ga je om met gemengde gevoelens?
Sta beide gevoelens toe en onderzoek welke boodschap, behoefte of waarde bij ieder gevoel hoort. Probeer niet één kant onmiddellijk weg te drukken.
Wat betekenen tegenstrijdige gevoelens voor jouw persoonlijke ontwikkeling?
Tegenstrijdige gevoelens maken zichtbaar dat verschillende behoeften, waarden of belangen tegelijkertijd belangrijk voor je zijn.
Persoonlijke ontwikkeling betekent dat je beide kanten leert erkennen en verantwoordelijkheid neemt voor de keuze die uiteindelijk bij jou past.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 15-05-2016
Update: 4 augustus 2026.


