Sociale vaardigheden bij hoogbegaafde kinderen
Ouders van hoogbegaafde kinderen krijgen regelmatig de vraag of zij hun kind naar een sociale vaardigheidstraining willen sturen. Deze zogenaamde SoVa trainingen zijn echter over het algemeen niet geschikt voor hoogbegaafden. Daarnaast is het nog maar de vraag of je kind zo’n training wel echt nodig heeft.
Misverstand hoogbegaafdheid
Door een verschil in kennis, communicatie en vaardigheden kunnen er problemen ontstaan tussen leerlingen die hoogbegaafd zijn en hun medeleerlingen. Dit wil niet zeggen dat hoogbegaafdheid inhoudt dat een leerling geen sociale vaardigheden heeft.
Juist doordat leerlingen met een ontwikkelingsvoorsprong vaak ook een voorsprong op sociaal gebied hebben, kan dit misverstand ontstaan. Deze leerlingen hoeven dan ook gemiddeld niet meer sociale of emotionele problemen te hebben dan hun klasgenoten.
Is jouw kind hoogbegaafd?
Dit artikel is geschreven in de serie: is jouw kind hoogbegaafd?
Webinar
Wil je meer informatie? Volg dan onze webinar die wij verzorgen voor ouders van hoogbegaafde kinderen.
Training & coaching voor HB-ers
Bekijk al onze trainingen voor hoogbegaafde personen.
Oorzaken voor minder sociale vaardigheid
Door de ontwikkelingsvoorsprong kan het wel zo zijn dat hoogbegaafde kinderen andere sociale verwachtingen hebben. Hoewel je dit niet vooraf mag vaststellen, zijn er verschillende risico’s waardoor het op het sociale en emotionele vlak mis kan gaan. Enkele redenen daarvan zijn:
- Gebruik van lastige begrippen voor leeftijdsgenoten
- Moeilijkere spelletjes leuk vinden
- Andere interesses hebben
- Te hoge verwachtingen van klasgenoten
- Volwassenen opzoeken bij gebrek aan gelijkgestemden
- De behoefte hebben aardig gevonden te worden en zich te veel aanpassen
- Bazig gedrag door meer conceptuele vaardigheden
- Geen of te weinig cognitieve uitdaging
Hooggevoelig en hoogbegaafd
Veel kinderen die hoogbegaafd zijn zijn daarnaast hooggevoelig, wat juist betekent dat deze groep erg sociaal vaardig is. Deze kinderen zijn bijzonder gevoelig voor sfeer en sociale verbanden binnen hun klas. Een hooggevoelig hoogbegaafd kind stelt dan ook geen waaromvragen zoals een cognitief hoogbegaafd kind, maar stelt vragen die met zijn of haar zelfverzekerdheid te maken hebben. Deze vragen zullen alleen in een omgeving worden gesteld die veilig en vertrouwd is. De vragen hebben vaak betrekking op sociale en emotionele gebieden die te maken hebben met angst of behoedzaamheid. Doordat deze kinderen gevoelens van zichzelf en anderen uitstekend onder woorden kunnen brengen, zijn zij juist sociaal erg slim.
Training sociale vaardigheden
Omdat een SoVa training gericht is op het herhalen van sociale regeltjes, biedt deze cursus vaak geen oplossing voor hoogbegaafden. Er wordt namelijk geen reden aangedragen waarom je je aan deze regels dient te houden. Wat is het nut voor het kind zelf om zich eraan te houden? Uit een onderzoek van Aller in 2013 blijkt dat het veel meer effect heeft om contact met andere hoogbegaafde kinderen te verwezenlijken. Zo ontwikkelen ze meer sociale vaardigheden en krijgen ze niet het gevoel dat ze hun behoeftes moeten onderdrukken. En dat ze zich continu moeten aanpassen aan de rest van de maatschappij.
Luister en zie mij (E-book in pdf)
Luister en zie mij is een stappenplan voor het voeren van een diagnostisch gesprek met (hoog)begaafde kinderen.
Gesprekskaarten over hoogbegaafdheid
Het doosje HB-gesprekskaarten helpt je kinderen, die mogelijk kunnen presteren op (hoog)begaafd niveau, te ontdekken.
Deze gesprekskaarten zijn ontwikkeld voor scholen, leerkrachten, ouders en iedereen die in gesprek wil gaan over het signaleren van hoogbegaafde kinderen.
