Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Emotionele en persoonlijke ontwikkeling hoogbegaafde personen

Hoogbegaafd en sociaal emotionele ontwikkeling

Naast de cognitieve ontwikkeling is de emotionele en sociale ontwikkeling van hoogbegaafden van cruciaal belang. We rubriceren het maar even voor het gemak onder het kopje persoonlijke ontwikkeling.

Sociaal emotionele achterstand?

Hebben HB-ers een sociaal emotionele achterstand? Het antwoord is: NEEN! Wat is er dan aan de hand? Doordat de HB-er niet opgepikt en begrepen wordt door zijn/haar omgeving ontstaan er soms sociale vraagstukken. Let wel: die sociale vraagstukken zijn dus een gevolg van onbegrip vanuit de omgeving, aansluiting missen bij leeftijd genoten. Onderzoek heeft aangetoond dat deze vraagstukken niet zo snel ontstaan in een omgeving met ontwikkelingsgelijken.

Onbegrip vanuit de omgeving

Vaak al op jonge leeftijd worstelt de HB-er met onbegrip vanuit de omgeving. Hoe dat komt? Hij/zij voelt zich niet alleen anders: hij/zij is anders. En anders heeft niets te maken met een vorm van verhevenheid. Anders betekent niet dat de HB-er meer is dan anderen. Anders betekent dat een hoogbegaafd persoon zich anders ontwikkelt, anders waarneemt, andere dingen ziet, anders denkt dan andere mensen. Dat veroorzaakt dat men zich anders voelt dan anderen, dat men zich onbegrepen voelt of dat men genegeerd, vermeden of soms zelfs gepest wordt.

Onbegrip vanuit de omgeving

Vooroordelen en onbegrip vanuit de omgeving kunnen een rol spelen in het leven van een hoogbegaafd persoon. Bijvoorbeeld het vooroordeel dat HB-ers weliswaar bijzonder intelligent zijn maar verder sociaal erg onhandig. Wilt u meer weten?

Zijn HB-ers sociaal onhandig?

Gevolg: persoonlijke vraagstukken

Een gevolg van dit onbegrip kan zijn dat er persoonlijke vraagstukken of emotionele problemen ontstaan. Voorbeelden?

  • er ontstaat faalangst
  • er ontstaan sociale problemen: men trekt zich terug, is stil en zegt weinig of zelfs helemaal niets, men trekt zich in hoge mate terug en men sluit zich volledig van de groep af
  • de HB-er wordt onredelijk en reageert vanuit zijn frustraties
  • er ontstaat een minderwaardigheidsgevoel en gebrek aan zelfvertrouwen
  • de prestaties vallen tegen omdat men zich onzeker voelt
  • men kan de eigen gedachten moeilijk onder woorden brengen en men wordt snel boos, opstandig of verdrietig
  • men komt in de vicieuze cirkel van een negatief zelfbeeld: door de tegenvallende prestaties worden ze nog meer onzeker wanneer ze een slecht cijfer hebben gehaald
  • ze krijgen fysieke klachten: buikpijn, migraineaanvallen, spanningsklachten

Vertrouwen en zelfvertrouwen

De sleutel in de persoonlijke ontwikkeling bij HB-ers ligt toch wel in een tweetal woorden: vertrouwen (ontvangen) en zelfvertrouwen (krijgen). Zelfs de meest getalenteerde persoon komt nergens zonder vertrouwen en zelfvertrouwen. Wanneer er gebrek is aan zelfvertrouwen dan ontstaat dat veelal door gebrek aan aansluiting bij de omgeving. Scherper geformuleerd: doordat de omgeving geen aansluiting heeft bij de HB-er.

Zelfaanvaarding en zelfcompassie

Zelfaanvaarding is een belangrijk woord bij het ontwikkelen van zelfvertrouwen. Waarover gaat dat dan? HB-ers hebben begeleiding nodig om op zichzelf te reflecteren. Zelfaanvaarding betekent: ‘ja ik ben anders, denk anders, kijk anders, zie andere dingen en ik herken en erken dat’. Dat betekent ook:

  • ontwikkelingsgelijken opzoeken
  • een omgeving opzoeken die stimuleert
  • opdrachten krijgen die uitdagend zijn waarbij de HB-er moet nadenken over zijn eigen leerproces en manier van werken en handelen,
  • leren omgaan met het werktempo van anderen wanneer er samengewerkt moet worden

Zelfreflectie

Hoogbegaafden kunnen vaak goed reflecteren op eigen rol en gedrag. Zelfs kinderen zijn vaak al in staat om samen met een volwassene na te denken over hun eigen rol. Ze kunnen vaak van een afstandje naar zichzelf kijken en bezig zijn met vragen als:

  • wie ben ik?
  • wat doe ik?
  • hoe doe ik het?
  • wat heb ik geleerd?
  • wat kan ik verbeteren?

Toch hebben HB-ers soms begeleiding nodig bij hun manier van reflecteren. Door hun scherpe analyses, een bijzonder hoge lat voor zichzelf en een kritisch geest betrekt men de zaken soms te veel op zichzelf. Dat draagt niet bij aan zelfvertrouwen.

Geen uitzonderingspositie

Hoewel HB-ers graag zelf bepalen hoe en wat ze moeten doen, willen ze ook niet in een uitzonderingspositie komen. Logisch eigenlijk want men heeft al zo vaak in een uitzonderingspositie gezeten. Dat betekent dat ze niet alleen inzicht moeten hebben in eigen leren en denken maar ook in het leren en deken van anderen. Wanneer ze de ruimte krijgen om een eigen plan te maken, is de drive groter om de eigen doelstellingen te behalen ook wanneer het gaat om dingen waar ze op zich minder interesse in hebben.  

HB-ers zijn leuk

Tot slot nog dit: HB-ers zijn leuke mensen. Weet u wie dat soms in twijfel trekt? Dat is de HB-er zelf! Omdat ze voortdurend gehoord hebben dat ze ‘niet leuk zijn’, ‘er niet bij horen’, ‘anders zijn’, ‘zich moeten aanpassen’ kan het beeld ontstaan dat ze zich beter maar met niemand kunnen bemoeien.

Training en coaching

Vaak zijn HB-ers al geholpen wanneer ze hun gedachten hardop kunnen uitspreken. Op deze manier kunnen ze hun gedachten ordenen en structuren en krijgen ze zicht op hun eigen denk- en gevoelsproces. Vaak hebben ze hulp nodig om te leren hun gedachten te verwoorden. De Steven verzorgt maatwerktraining voor hoogbegaafde personen zoals: timemanagement, assertiviteit, conflicthantering en communicatie. 

Hoogbegaafd

Bekijk ons aanbod voor training, loopbaanbegeleiding en coaching van hoogbegaafden.

Coaching hoogbegaafden

Talentontwikkeling

Bekijk onze trainingen voor talentontwikkeling of ons aanbod voor hoogsensitieve personen.

Persoonlijke ontwikkeling

Auteur

Dit artikel is geschreven door Annita Smit.

Annita Smit trainer coach en jongerencoach