De-escaleren van een conflict
Wil jij een conflict de-escaleren? Dat betekent dat jij een poging wil doen om de spanning in een bestaand conflict te verminderen. Je probeert partijen of standpunten bij elkaar te brengen en je probeert de angel of het venijn uit het conflict te halen.
De-escaleren hoort bij het verloop van conflicten. Eerst kan er spanning ontstaan, daarna kan een conflict oplopen en op een bepaald moment is de vraag hoe je de spanning weer vermindert. Daarom hoort dit onderwerp bij de conflictfasen.
Van escalatie naar de-escalatie
De-escaleren is het tegenovergestelde van escaleren. Wanneer een conflict escaleert lopen de standpunten uiteen, worden de gemoederen verhit, ontstaat er steeds minder begrip voor elkaar en verharden de partijen in hun stellingname rond bepaalde standpunten. De bereidheid om samen een conflict op te lossen is dan gering. Wanneer je wil de-escaleren probeer je het tegenovergestelde te bereiken. Je wilt graag dat partijen qua standpunten naar elkaar toe groeien of in ieder geval bereid zijn om daarover met elkaar in gesprek te gaan.

Voor wie is de-escaleren van belang?
Ik denk dat er tal van functies te bedenken zijn waarbij je in staat moet zijn om een conflict te de-escaleren. Daarbij denk ik aan leidinggevende functies zoals managers, directies of ondernemers. Maar het geldt ook voor adviesfuncties zoals HRM-functies of juridische adviesfuncties. En wat dacht je van de intramurele zorg, de hulpdiensten zoals politie en ambulance-medewerkers, kroegbazen, docenten, evenementenbegeleiders, kortom al die functies waarbij het werken met mensen centraal staat.
Nu veronderstelt men vaak dat je bepaalde vaardigheden nodig hebt om een conflict te kunnen de-escaleren maar mijns inziens is dat niet voldoende. Vaardigheden kun je trainen en oefenen maar je hebt ook bepaalde kwaliteiten nodig bij de de-escalatie.
Welke kwaliteiten helpen bij de-escaleren?
Welke kwaliteiten helpen jou bij het de-escaleren van een conflict? Ik noem er een aantal.
- Beheerst
- Bemiddelaar
- Compassie
- Consensusgericht
- Diplomatiek
- Empathisch, begrijpend en invoelend
- Geduldig
- Ontwapenend
- Open, openheid en openhartig
- Oprecht
- Toegankelijk en benaderbaar
- Verbindend
- Verdraagzaam
- Vertrouwenwekkend
De kwaliteiten die ik hier noem hebben vooral te maken met het verbeteren van de relatie en het winnen van vertrouwen. Er kunnen ook andere kwaliteiten nodig zijn zoals duidelijk communiceren of juist tactvol communiceren. Op onze website vind je er nog veel meer bij de kernkwaliteiten.
De-escaleren: hoe doe je dat?
Ik heb geen kant-en-klare maaltijden in de magnetron als oplossing voor jouw situatie. Dat zou te gek zijn wanneer ik daar op afstand al een antwoord op heb. Maar ik kan je wel wat tips geven.
Bij de-escaleren gaat het vaak eerst om vertragen. Niet direct overtuigen, niet meteen oplossen en zeker niet het vuur verder opstoken. Eerst moet de spanning omlaag. Daarna ontstaat er weer ruimte om te luisteren, te onderzoeken en voorzichtig richting een oplossing te bewegen. Dat vraagt om conflictvaardigheden, maar ook om houding, rust en zelfbeheersing.
Maak contact
De eerste tip is: maak contact. Daarom wijs ik ook op die verbindende kernkwaliteiten zoals hierboven opgesomd. Want in het heetst van de strijd wordt wel van alles gezegd maar echt contact is er niet meer. Kenmerk van escalatie in een conflict is:
- Beide partijen willen hun zin krijgen.
- Er wordt van alles geroepen maar er wordt niet geluisterd.
- Er ontstaat disrespect.
Aan jou om de mensen te kalmeren. Doe dat door begrip te tonen, inlevend te zijn en je te richten op het positieve.
Ga niet aan emoties voorbij!
Kalmeren is ook: ga niet aan de emoties van de anderen voorbij. Laat mensen uitpraten, uitrazen desnoods. Echter: blijf er niet in hangen. Ga meteen ook weer terug naar de feiten. Wat is er nu werkelijk aan de hand? Gaan mensen toch door in hun emotie en gevoel? Soms moet je grenzen stellen wanneer mensen maar doorgaan om hun ongenoegen en ontevredenheid te spuien. In het ergste geval heb ik zelfs wel eens een gesprek afgebroken in de trant van: ‘het heeft geen zin om nu verder te praten, we maken een afspraak voor morgen om 8.00 uur’.
Wijs op gezamenlijkheid
Probeer de ander te laten zien dat er ook een gezamenlijke behoefte of belang is. Strijd en ruzie drijft uiteen en brengt niet bij elkaar. Maar de-escaleren heeft nut wanneer beide partijen zien dat er een gezamenlijke oplossing moet komen. Zelfs al zou men gezamenlijk vaststellen dat er geen oplossing is.
Heb je vragen over de training conflicthantering?
Heb je vragen of interesse in de training conflicthantering? Neem gerust contact met ons op. Dan kijken we samen wat past bij jouw situatie of leerdoelen.
Veelgestelde vragen over de-escaleren van conflicten
Hieronder beantwoord ik een paar vragen die vaak spelen wanneer je een conflict wilt de-escaleren.
Wanneer is de-escaleren nodig?
De-escaleren is nodig wanneer de spanning oploopt, standpunten verharden of mensen elkaar niet meer echt horen. Dan heeft het weinig zin om meteen inhoudelijk verder te praten. Eerst moet de druk van het gesprek af.
Wat is het verschil tussen escaleren en de-escaleren?
Bij escaleren wordt het conflict groter, harder of scherper. Bij de-escaleren probeer je juist de spanning te verminderen. Je haalt de angel uit het gesprek en probeert weer contact, rust en bereidheid tot luisteren te krijgen.
Hoe kalmeer je een conflict?
Door contact te maken, rust te brengen en emoties serieus te nemen zonder erin mee te gaan. Laat mensen uitspreken, benoem wat er gebeurt en breng het gesprek daarna terug naar de feiten, belangen en gezamenlijke behoefte.
Wat doe je als emoties blijven oplopen?
Dan kan het nodig zijn om grenzen te stellen of het gesprek tijdelijk te onderbreken. Soms is doorgaan juist niet verstandig. Een pauze kan helpen om later met meer rust en helderheid verder te praten.
Welke conflictstijl past bij jou? Doe de test!
Hoe reageer jij wanneer er spanning, verschil van mening of conflict ontstaat? Ga je de confrontatie aan, zoek je snel een compromis, beweeg je weg of probeer je het conflict juist op te lossen?
Met de gratis conflictstijlentest krijg je meer inzicht in jouw natuurlijke manier van reageren bij conflicten. Dat helpt je om jezelf beter te begrijpen en om bewuster met conflicten om te gaan.
Training conflicthantering
Wil je beter leren omgaan met conflicten, spanningen of lastige gesprekken? In de training conflicthantering werk je aan jouw eigen leerdoelen. Denk aan grenzen stellen, rustig blijven, duidelijk communiceren, de-escaleren of het gesprek aangaan zonder jezelf te verliezen.
Wij verzorgen de training op maat. Praktisch, persoonlijk en afgestemd op jouw situatie.
Auteur
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.

Publicatiedatum: 28-07-2021
Update: 5 juli 2026.


