home / persoonlijke ontwikkeling / autonomie / behoeften / liefde / onvoorwaardellijke liefde

Onvoorwaardelijke liefde

Onvoorwaardelijke liefde is liefde zonder dat je daar een voorwaarde aan stelt. Bestaat dat dan? Liefde waaraan geen voorwaarden verbonden zijn? Liefde waar geen afhankelijkheid wordt gecreëerd? In dit artikel ga ik in op wat onvoorwaardelijke liefde is. En daarna mag jij beoordelen of het bestaat.

Wanneer wordt liefde voorwaardelijk?

Liefde wordt voorwaardelijk wanneer de verbondenheid afhankelijk wordt van gedrag, prestaties, gehoorzaamheid of instemming. De boodschap is dan: ik hou van jou zolang jij doet wat ik verwacht, zolang jij mij geeft wat ik nodig heb of zolang jij past binnen mijn overtuigingen. De ander voelt daardoor dat liefde niet vanzelfsprekend is, maar verdiend en behouden moet worden.

Dat kan zichtbaar worden binnen een gezin, een partnerrelatie of een vriendschap. Er hoeft niet altijd letterlijk te worden gezegd dat de liefde ophoudt. Soms blijkt de voorwaarde uit afstand, teleurstelling, zwijgen, buitensluiten of het onthouden van aandacht zodra de ander een eigen keuze maakt.

Voor waar houden wat voor mij ook waar is

Voorwaardelijke liefde is ook dat jij voor waar houdt, wat voor mij waar is. Ik moet denken aan Angelique. Al op haar 15e werd Angelique depressief. Opname in de GGZ dreigde zelfs. En op enige dag vertelde ze het verhaal aan papa en mama. Ze vertelde dat ze seksuele gevoelens had voor meisjes, en niet voor jongens.
Alsof de wereld van vader en moeder instortte. Dit kon voor hen toch niet waar zijn. Papa en mama zeiden dat je met iemand van hetzelfde geslacht geen seksuele omgang mag hebben. ‘Het is een gruwel in Gods ogen.’ Opa en oma wensten geen omgang meer met Angelique. Op verjaardagsfeestjes werd ze gemeden. Angelique werd geëxcommuniceerd. Papa en mama wisten het gesprek niet meer te voeren en keken weg. Wat een pijn hè, als je dit leest?

Liefde zonder voorwaarden

Onvoorwaardelijke liefde is liefde zonder voorwaarden. Je mag zijn zoals jij bent. Jij mag in jouw leven die keuzes maken die jij nodig hebt. Jij mag jouw weg gaan. Jij mag andere waarden hebben dan ik maar ik hou van jou. Onvoorwaardelijk. Ik heb je lief zonder voorwaarden:

• Als je de dingen anders aanvoelt dan ik.
• Als je andere waarden hebt dan ik.
• Als je een andere weg wilt inslaan dan ik.

Vind je dan alles goed?

Is onvoorwaardelijke liefde dat je dan alles maar accepteert van die ander? Dat je alles maar goed vindt? Ik leg het anders uit. Want hier zit een waarde achter, en dat is wat anders dan een voorwaarde. Het gaat er niet om dat jij iets goed of fout moet vinden inzake het leven van de ander. Het gaat erom dat je begrijpt dat je de ander geen goedkeuring hoeft te geven. Het gaat erom dat jij niet door jouw ogen naar de ander kijkt maar dat je door de ogen van de ander leert kijken.

Kun je onvoorwaardelijk liefhebben en toch grenzen stellen?

Onvoorwaardelijke liefde betekent niet dat je elk gedrag moet verdragen. Je mag aangeven wat jou raakt, waar jouw grens ligt en wat je niet accepteert binnen een relatie. Je kunt afstand nemen wanneer gedrag schadelijk, vernederend of grensoverschrijdend is. Het stellen van een grens is iets anders dan de ander als mens afwijzen.

Een grens gaat over jouw veiligheid, waardigheid en verantwoordelijkheid. Een voorwaarde aan liefde zegt daarentegen dat de ander alleen geliefd blijft zolang die gehoorzaamt, zich aanpast of binnen jouw verwachtingen blijft. Je kunt dus iemand liefhebben en tegelijk duidelijk zijn over gedrag dat voor jou niet aanvaardbaar is.

Gelijkwaardig

Daar ligt de sleutel. Als er gelijkwaardigheid is, ontstaat er vertrouwen, leren we luisteren naar elkaar. Wanneer we leren luisteren naar elkaar en we leren elkaar verstaan dan ontstaan er nieuwe woorden en ontstaat er nieuwe taal. Er komen nieuwe zinnen en het geeft ons bestaan zin.

Gelijkwaardigheid betekent niet dat iedereen hetzelfde denkt of dezelfde keuzes maakt. Het betekent dat verschillen niet bepalen hoeveel waarde iemand heeft. Zodra één persoon bepaalt wat de ander moet denken, voelen of geloven om geliefd te mogen blijven, verdwijnt de gelijkwaardigheid uit de relatie.

Respect

Vaak wordt me te snel gezegd: ‘Je moet de ander ook respecteren.’ We moeten vaak veel te veel en respecteren is wat anders dan ‘nou ja, zelf weten, ik vind het allemaal wel prima wat de ander doet.’ Respecteren is een werkwoord. Het is iemand met respect eren! Respecteren is soms ook de ander loslaten, zijn/haar eigen weg laten vinden, begrijpen dat hij/zij andere behoeften heeft dan ik. En ja, dat kan jou ook raken. Omdat jij ook jouw gevoelens hebt.

Het gesprek leren voeren

Jij bent anders dan ik. Ik ben anders dan jij. Je voelt de dingen anders aan dan ik. Je beleeft en ervaart het leven anders. Je hebt andere normen en waarden. Jouw overtuigingen zijn anders.
Maar als jij anders bent dan ik, ontstaat er vaak moeite. We weten dan niet hoe we met elkaar moeten omgaan. Het gesprek leren aangaan vanuit verschillende waarden, is heel boeiend. Iemand schreef: dat kost wel veel zelfopoffering. En dat woord vind ik ongepast. Het is de ander leren loslaten en leren begrijpen dat je geen eigenaar bent van de ander.

Kun je de ander liefhebben zonder eigenaar te zijn?

De ander is geen bezit. Een partner, kind, familielid of vriend is niet van jou en hoeft niet volgens jouw verwachtingen te leven. Onvoorwaardelijke liefde vraagt daarom dat je ruimte laat voor autonomie. De ander mag zichzelf ontwikkelen, andere keuzes maken en een weg inslaan die jij misschien niet begrijpt of zelf niet zou kiezen.

Dat loslaten kan pijn doen. Het kan gevoelens oproepen van verlies, angst, teleurstelling of machteloosheid. Toch geeft liefde je niet het recht om eigenaar te worden van het leven van de ander. Je kunt betrokken blijven, het gesprek voeren en vertellen wat iets met je doet, zonder de ander te dwingen jouw waarheid over te nemen.

Welke rol spelen geborgenheid, intimiteit en samenzijn?

Onvoorwaardelijke liefde raakt aan verschillende behoeften binnen menselijke relaties. Geborgenheid en genegenheid geven het gevoel dat je welkom en veilig bent. Intimiteit en seksualiteit vragen om vertrouwen, wederkerigheid en respect voor elkaars grenzen. Ook de behoefte aan samenzijn speelt een rol, omdat mensen hun leven graag delen met anderen.

Deze vormen van verbondenheid kunnen niet worden afgedwongen. Werkelijke nabijheid ontstaat wanneer mensen zichzelf mogen laten zien en niet voortdurend hoeven te vrezen dat liefde, aandacht of contact wordt ingetrokken zodra zij anders denken of kiezen.

Veelgestelde vragen over onvoorwaardelijke liefde

Bestaat onvoorwaardelijke liefde werkelijk?

Onvoorwaardelijke liefde kan bestaan als een houding waarbij je de ander als mens blijft erkennen, ook wanneer je moeite hebt met diens gedrag, overtuigingen of keuzes. Dat betekent niet dat menselijke liefde nooit wordt geraakt door teleurstelling, boosheid of verdriet.

Is onvoorwaardelijke liefde hetzelfde als alles accepteren?

Nee. Je mag gedrag afwijzen, grenzen stellen en afstand nemen. Onvoorwaardelijk liefhebben betekent niet dat je geweld, manipulatie of grensoverschrijdend gedrag moet verdragen.

Kun je iemand liefhebben en het toch oneens zijn?

Ja. Liefde vraagt niet dat mensen dezelfde waarden, overtuigingen of levenskeuzes hebben. Het vraagt wel dat het verschil niet automatisch leidt tot afwijzing, vernedering of buitensluiting.

Wat is het verschil tussen goedkeuren en respecteren?

Goedkeuren betekent dat je iets juist of wenselijk vindt. Respecteren betekent dat je de ander als mens erkent en diens eigen verantwoordelijkheid en levensweg serieus neemt, ook wanneer jij zelf anders zou kiezen.

Kan loslaten ook een vorm van liefde zijn?

Ja. Loslaten kan betekenen dat je erkent dat de ander geen bezit is en zelf keuzes mag maken. Soms vraagt liefde juist dat je stopt met sturen, overtuigen of vasthouden.