home / persoonlijke ontwikkeling / autonomie / behoeften / samenzijn

Samenzijn is een behoefte en kernwaarde

Samenzijn is zowel een kernwaarde als een behoefte. In dit artikel ga ik in op de diepe betekenis van samenzijn. Merk jij dat jij behoefte hebt aan samenzijn? Misschien zoek je gezelschap, wil je iets delen of ervaar je hoe fijn het is wanneer je bij iemand alleen maar hoeft te zijn.

Samenzijn gaat niet alleen over met anderen op dezelfde plek zijn. Het gaat ook over contact, herkenning, verbinding en samen beleven. Tegelijk kun je behoefte hebben aan stilte en alleen zijn. Dat spreekt jouw behoefte aan samenzijn niet tegen, maar kan juist nodig zijn om daarna opnieuw ruimte te voelen voor ontmoeting.

Dit artikel schreef ik binnen de serie over de menselijke behoefte aan liefde en verbondenheid.

Waarom hebben mensen behoefte aan gezelschap?

Behoefte aan samenzijn gaat vaak samen met de behoefte aan gezelschap. Het kan een gezellig samenzijn betekenen en het zorgt ervoor dat je niet alleen bent. Wanneer je gezelschap hebt, kun je delen met de ander, is er iemand die naar jou luistert en kun je jouw verhaal kwijt. Je kunt samen iets ondernemen. Je gaat bijvoorbeeld samen wandelen, fietsen of naar de film. Of je deelt jouw gezamenlijke liefde voor muziek door samen naar een concert te gaan.

Gezelschap kan ook een gevoel van warmte en veiligheid geven. Dat raakt aan de behoefte aan geborgenheid en genegenheid in relaties. Je ervaart dat er iemand naast je staat en dat je niet alles alleen hoeft te dragen.

Hoe voorziet samenzijn in de behoefte om te delen?

Samenzijn voorziet in de behoefte om te delen. Je kunt jouw gedachten delen, maar ook jouw visie, ideeën of gevoelens. Maar zoals ik al zei: samen ervaren is ook een vorm van samen delen. Daarom is samenzijn met gelijkgestemden vaak een feest. En is een bijeenkomst met gelijkgezinden het feest van herkenning. Daar knap je van op! Je voelt je gezien en gehoord.

Dat delen kan oppervlakkig zijn, maar ook heel persoonlijk en intiem. In dat laatste geval raakt samenzijn aan de behoefte aan intimiteit en diepe verbondenheid. Je deelt dan niet alleen een activiteit, maar ook iets van jouw binnenwereld.

Wat betekent samen ZIJN?

Ik leg samenzijn ook nog wel uit als samen ZIJN. Zoals pas iemand tegen me zei: ‘Als jij komt, hoef ik alleen maar te ZIJN en dat voelt zo ontspannen’. Samen ZIJN is samen op zoek naar de diepere betekenis van dit leven. Je zoekt samen zin en woorden, je vindt samen zingeving en je gaat soms samen de diepte in van de waanzin en de onzin. Want ook dat hoort er soms bij.

Waar licht is, is ook schaduw. Zin zonder onzin bestaat niet. Als het in Nederland licht is, is het aan de andere kant van de wereld donker. Jouw ZIJN samen aangaan geeft verbinding.

Wanneer is samenzijn een kernwaarde?

Wanneer samenzijn een belangrijke kernwaarde in jouw leven of een persoonlijke waarde en drijfveer is, is dat heel belangrijk voor je. Je hecht er waarde aan, het is je veel waard en in bepaalde gevallen stel je er voorwaarden aan. Dan kom je al bij de normen die bij de kernwaarde horen.

Welke normen kunnen bij samenzijn horen?

Ik noem een voorbeeld van een norm. Wanneer samenzijn jouw kernwaarde is, zou een norm kunnen zijn dat jij vindt dat je met de kerstdagen echt in familieverband bij elkaar moet komen.

Ik verzin deze ter plekke. Kun jij er nog een paar bedenken?

Wil je altijd samenzijn als dit belangrijk voor je is?

Iemand zei pas: ‘Maar ik ben ook graag alleen’. Dat zegt niks over jouw behoefte aan samenzijn. Soms is het goed om alleen te zijn. Dan kan het elastiekje ontspannen, kun je aan de laadpaal om nieuwe energie op te doen. Soms moet je alle indrukken verwerken die je opdoet.

Je kunt alleen maar geven wanneer je ook ontvangt. En zo opent zich weer ruimte voor een nieuwe ontmoeting met de ander.

Wat is het verschil tussen samenzijn en alleen maar bij elkaar zijn?

Je kunt met meerdere mensen in dezelfde ruimte zijn zonder werkelijk samen te zijn. Samenzijn vraagt ook om aanwezigheid, aandacht en betrokkenheid. Je merkt dat de ander er niet alleen lichamelijk is, maar ook luistert, reageert en iets van zichzelf deelt.

Wanneer voelt samenzijn niet verbindend?

Samenzijn voelt niet altijd verbindend. Je kunt tussen mensen zijn en je toch alleen voelen wanneer je niet wordt gezien, niet wordt gehoord of het gevoel hebt dat je jezelf niet kunt zijn. Verbinding ontstaat niet alleen door nabijheid, maar ook door erkenning, aandacht en ruimte voor verschil.

Daarbij speelt ook de betekenis van onvoorwaardelijke liefde een rol. Je voelt je meer verbonden wanneer je niet voortdurend hoeft te voldoen aan de verwachtingen van de ander.

Hoe vind je balans tussen samenzijn en alleen zijn?

Balans ontstaat wanneer je serieus neemt dat je zowel behoefte kunt hebben aan contact als aan rust. Alleen zijn kan helpen om indrukken te verwerken, op te laden en weer contact met jezelf te krijgen. Daarna kan er opnieuw ruimte ontstaan om de ander te ontmoeten en werkelijk aanwezig te zijn.

Het gaat dus niet om kiezen tussen samenzijn of alleen zijn. Beide kunnen elkaar aanvullen. Juist wie zichzelf tijd geeft om op te laden, kan vaak met meer aandacht en openheid in een volgende ontmoeting aanwezig zijn.

Veelgestelde vragen over samenzijn

Hieronder beantwoord ik enkele veelgestelde vragen over gezelschap, verbinding, alleen zijn en samenzijn als persoonlijke waarde.

Is samenzijn hetzelfde als gezelschap?

Niet helemaal. Gezelschap betekent dat je niet alleen bent. Samenzijn kan daarnaast ook gaan over delen, verbondenheid, herkenning en werkelijk aanwezig zijn bij elkaar.

Kun je behoefte hebben aan samenzijn en toch graag alleen zijn?

Ja. Alleen zijn kan nodig zijn om te ontspannen, indrukken te verwerken en nieuwe energie op te doen. Dat sluit de behoefte aan contact en verbinding niet uit.

Waarom voel ik me alleen terwijl ik tussen mensen ben?

Omdat lichamelijke nabijheid niet automatisch verbinding geeft. Je kunt je alleen voelen wanneer je niet wordt gezien, gehoord of begrepen en weinig ruimte ervaart om jezelf te zijn.

Wanneer is samenzijn een kernwaarde?

Samenzijn is een kernwaarde wanneer verbondenheid, samen delen en bij elkaar zijn veel betekenis voor je hebben en invloed hebben op jouw keuzes en verwachtingen.

Kan samenzijn ook verplichtend worden?

Ja. Dat gebeurt wanneer normen rond samenzijn zo sterk worden dat er weinig ruimte overblijft voor individuele behoeften, rust of andere keuzes. Dan kan een waarde veranderen in een verplichting.