Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Zelfsturende teams: ontwikkel zelfsturing

Een team waar een hoge mate van zelfsturing is, redt zichzelf zonder dat er een manager of leidinggevende aan te pas moet komen. Wanneer u dat met uw team wilt bereiken dan is er allereerst zelfsturing op individueel niveau. Dat wil zeggen dat alle teamleden op individueel niveau zelfsturend kunnen functioneren.

Zelfsturing ontwikkelen

Zelfsturing binnen teams begint met het ontwikkelen van zelfsturing op individueel niveau. Vinden teamleden zelfsturing moeilijk? Dan wordt het in uw team ook moeizaam om meer zelfsturing te ontwikkelen.

Zelfsturing

Voordelen van zelfsturende teams

Zelfsturende teamsEen voordeel is dat er een laag uit de organisatie kan verdwijnen namelijk de functie van een leidinggevende of manager. Dat is een kostenbesparing. Bovendien wordt de behoefte van een zekere mate aan vrijheid en onafhankelijkheid ingevuld.

Randvoorwaarden

Er zijn wel randvoorwaarden die u moet faciliteren om tot een zelfsturend team te komen. Regelt u dit niet dan ontaardt vrijheid in anarchie en kunt u na een paar maanden een team ontmoeten waar de grootste problemen zijn. We kennen daar uit onze praktijk diverse voorbeelden van.

Een eerste randvoorwaarde hebben we al genoemd. Teamleden moeten het onderwerp zelfsturing op individueel niveau beheersen.  Maar er zijn er meer:

  • Ieder teamlid kent de eigen kwaliteiten maar kent en leert de kwaliteiten van andere teamleden te benutten en in te zetten
  • Ieder teamlid kent de eigen valkuilen maar kent de valkuilen ook van andere teamleden
  • Er is open communicatie onderling en er wordt voortdurend feedback aan elkaar gegeven
  • Er is onderling vertrouwen in het team  
  • Onderlinge competitie, betweterigheid, elkaar te wijs af zijn, is uit de boze in een zelfsturend team
  • Er zijn heldere doelstellingen voor het team geformuleerd
  • Er zijn heldere kaders waarbinnen het team moet formuleren
  • Het woord verantwoorden is ingevuld: verantwoorden we ons werk bij elkaar binnen het team
  • Er zijn afspraken over  elkaar informeren: wie moet waarover geïnformeerd worden en wanneer?
  • Teamleden weten wie de kartrekkers zijn binnen het team (en aanvaarden dat) en teamleden weten wie de volgers zijn binnen het team (en aanvaarden dat)

Leiderschap

Wat betekent de rol van de leidinggevende bij een zelfsturend team? U leest het in onderstaand artikel!

Leiderschap en zelfsturende teams

Welke stappen moet u ondernemen?

Een eerste stap die u moet nemen is het formuleren van wat zelfsturing betekent in uw organisatie of in uw team. Wat verwacht u van het team en van de individuele teamleden? Zelfsturing is immers een containerbegrip wat u nader moet vormgeven en verfijnen in uw organisatie.

  • Elkaars kwaliteiten leren kennen

    Een eerste voorwaarde is dat ieder teamlid weet wat voor type mens hij/zij is en over welke kwaliteiten, valkuilen en irritaties hij/zij beschikt. Vervolgens kent ieder teamlid ook de kwaliteiten, valkuilen en irritaties van de andere teamleden.  Weet u ook wie de kartrekker is en wie de volgers zijn? Is er überhaupt een kartrekker binnen uw team? Of zijn er tien kartrekkers en is  er 1 volger?  De teamsamenstelling is dus van groot belang. Wanneer er geen kartrekkers zijn of alleen maar kartrekkers dan is de samenstelling van het team onjuist.

    Een volgende vraag: Hoe creëert u vertrouwen en openheid binnen het team?

  • Doelstellingen en verwachtingen formuleren

    Wat zijn de doelen van het team? Wat zijn de individuele doelen van uw teamleden? Daarover moet volstrekte helderheid bestaan.

  • Verantwoordelijkheden en bevoegdheden

    Aan wie moet het team verantwoording afleggen over gedane werkzaamheden? Hoe zit het met onderlinge bevoegdheden? Zijn daarover afspraken gemaakt? Hoe gaat het team of de teamleden om met een hoger geplaatste?

  • Informeren

    Waarover moet het team elkaar informeren? Hoe rapporteert het team aan een hoger geplaatste? Hierover moet volstrekte duidelijkheid zijn, wil de zelfsturing tot een succes worden.

Valkuilen

We noemen ook enkele valkuilen bij de realisering van zelfsturing binnen teams:

  • Het team wordt in het diepe gegooid met wat vage kretologie en is er geen duidelijkheid over de wederzijdse verwachtingen met als gevolg dat ieder doet wat goed is in eigen ogen.
  • Er wordt niet gewerkt aan een traject van afspreken, bespreken, uitspreken en aanspreken op.
  • Onduidelijke doelstellingen en verwachtingen
  • Onvoldoende wederzijds vertrouwen
  • Onvoldoende openheid binnen het team
  • Teamleden die niet met zelfsturing kunnen omgaan

Leerdoelen voor teams

Dit artikel is geschreven in de serie leerdoelen voor teams. Wilt u een overzicht van al onze trajecten gericht op teamontwikkeling?

Leerdoelen voor het team

Training teamontwikkeling

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Coach Jan Stevens