Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Prestatiedruk: wat is dat?

Prestatiedruk: te hoog of te laag

Prestatiedruk betekent in feite: druk ervaren om te moeten presteren. Prestatiedruk kan zowel van buitenaf komen maar u kunt ook uzelf dwingen tot het behalen van prestaties.

Definitie en betekenis

Wat is de definitie van prestatiedruk? Wat betekent het? We zouden het als volgt kunnen omschrijven: prestatiedruk die u ervaart om te moeten presteren. Bij prestatiedruk duidt men vaak op druk van buitenaf (privé omgeving, school, werk) en minder op prestatiedruk die u uzelf oplegt.

Toch is die formulering te eng. Prestatiedruk kan ook van uzelf komen immers? Wie een gezonde ambitie heeft of een gezonde prestatiedrang ervaart ook prestatiedruk. En wanneer het talent zichtbare presteerder bij u past ervaart u dat zeker.

Druk om te presteren hoeft niet negatief te zijn

Het positieve nieuws bij deze definitie is: er is niets mis met prestatiedruk. Het heeft zelfs een functie. Het is voor mensen nu eenmaal goed dat ze worden aangezet, gestimuleerd om te presteren en het beste uit zichzelf te halen. Prestatiedruk heeft te maken met ‘moeten’ maar ook ‘iets moeten’  hoeft niet verkeerd te zijn per definitie. Wanneer er iets van u verwacht wordt, brengt dat structuur en ook in zekere zin motivatie.

Sterker nog: als er niets van u verwacht wordt, als er geen enkele prestatie verwacht of geëist wordt van u draagt dit niet bij aan uw algemene welzijn of welbevinden.

Prestatiedruk wordt dus vaak als negatief bestempeld maar wat negatief is, is teveel of te weinig prestatiedruk.

Vormen van prestatiedruk

We noemen een drietal factoren van prestatiedruk:

  • U legt uzelf druk op

    U vindt van uzelf dat u moet presteren. Waarom? Misschien bent u ambitieus of prestatiegericht. In ieder geval: u verwacht iets van uzelf.

  • Anderen leggen u druk op

    Het kan zo zijn dat anderen u druk opleggen. In een werksituatie kan dat uw leidinggevende zijn. Er worden prestaties van u verwacht. U moet bepaalde doelstellingen behalen, er wordt gewerkt met KPI’s of targets. Voor jongeren kan het druk zijn die ervaren wordt om schoolprestaties te leveren of om examens of tentamens te behalen.

  • Maatschappelijke druk

    Een vorm van prestatiedruk kan ook een bepaalde maatschappelijke druk zijn die op u wordt uitgeoefend. Dat geldt voor jongeren als ouderen overigens. Dat kan de maatschappelijke norm zijn dat jongeren toch zeker wel een Hbo-opleiding moeten hebben (ongeacht of ze dat willen of kunnen). Dat geldt in brede zin ook voor ouderen. Steeds meer worden we beoordeeld op wat we wel en niet kunnen, wat we wel of niet gepresteerd hebben, wat we wel of niet verworven hebben en of we al dan geen succes hebben.

Klachten onder jongeren

Klachten als gevolg van prestatiedruk komen veel voor. Zelfs jongeren ervaren stress, slapeloosheid, depressieve gevoelens en burn-out. Een duidelijk verband is aanwezig met opgelegde druk door de maatschappij, school, ouders, vrienden of vriendinnen. Ook social media schijnt invloed te hebben op het ervaren van prestatiedruk. Dat is de druk om aan het ideaalbeeld te voldoen waarbij iedereen gelukkig is en negatieve gevoelens zijn uitbannen.

Stress, burnout onder jongeren en studenten

Ongezonde prestatiedruk

Wanneer gaat prestatiedruk dan tegen u werken? Op twee manieren:

  • Te weinig prestatiedruk

    Wanneer er te weinig prestatiedruk is, komt er meestal niets uit uw vingers. We zien het bijvoorbeeld gebeuren wanneer mensen werkloos worden. Als ze werkten, gingen ze op tijd uit bed en op tijd naar bed. Terwijl ze de hele dag al gewerkt hadden, deden ze de tuin en de huishouding er even bij in de avonduren of in het weekend. Nu ze iedere dag een zee van tijd hebben, doen ze steeds minder.

    Hetzelfde systeem ontstaat wanneer er op de werkvloer niks van u wordt verwacht. Vrijheid is geen blijheid in dat kader.

  • Te veel prestatiedruk

    Een overmatige prestatiedruk werkt tegen u wanneer u van uzelf zaken verwacht die onrealistisch zijn of wanneer u in een omgeving zit die zaken van u verwacht die niet realistisch zijn. Factoren die daarbij een rol kunnen spelen zijn: te hoge doelstellingen, de lat te hoog, te veeleisend zijn. Voorbeelden?

    • van uzelf een prestatie verwachten die te hoog is of in een omgeving verkeren waar men dat van u verwacht
    • een prestatie verwachten (uzelf of anderen) die binnen de gestelde termijn niet haalbaar is

    Kort samengevat: te veel, te hoog, te snel.

  • Onjuiste prestatiedruk

    Afzonderlijk noemen we ook graag een onjuiste prestatiedruk. In feite is een teveel of een te weinig aan prestatiedruk ook onjuist, maar hier bedoelen we nog wat anders. Onbalans tussen willen, kunnen en zijn zorgt ook vaak voor een onjuiste prestatiedruk. Wat we bedoelen?

    • Van uzelf dingen vragen die niet bij u passen
    • Van uzelf dingen vragen die u niet kunt
    • Zaken willen leren die u niet kunt leren om dat die niet overeenstemmen met uw kwaliteiten
    • Carrière willen maken op een bij u niet passende manier
  • Onjuiste maatschappelijke druk

    Een onjuiste maatschappelijke druk kan ook bijdragen aan een teveel of een te weinig druk om te presteren. De behoefte om gehoord en gezien te worden kan zo groot zijn dat mensen zich in alle bochten wringen om erbij te horen. Dat kan zich uiten in:

    • altijd meer willen en nooit genoeg hebben
    • altijd hoger moeten opklimmen op de maatschappelijke ladder
    • menen dat het altijd leuk moet zijn in het leven en dat je je altijd fijn en plezierig moet voelen
    • een levensideaal voorstellen die feitelijk niet bestaat waarbij je jezelf alles kunt permitteren of kunt verwerven
    • een maakbare wereld voorstellen

Leerdoelen gericht op stressreductie

We hebben nog veel meer leerdoelen voor coaching gericht op stressreductie voor u uitgewerkt. U kunt ook het overzicht bekijken met alle persoonlijke leerdoelen.

Leerdoelen gericht op stressreductie

Verwante informatie

Wilt u meer informatie over coaching gericht op vermindering van stress?

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Coach Jan Stevens