home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / voelen gevoelens / gespannenheid

Gevoelens van spanning en gespannenheid

Gevoelens van spanning en gespannenheid: voel je je gespannen? Heb je het gevoel dat je voortdurend onder spanning staat? Ervaar je druk? Leg je jezelf druk op? In de serie artikelen over angst en bang zijn heb ik gespannenheid geplaatst omdat spanning je alert, onrustig of angstig kan maken. In dit artikel ga ik in op spanning, gezonde spanning, ongezonde spanning en spanningsklachten.

Spanning op jouw werk kan ook leuk zijn. Bijvoorbeeld wanneer je van uitdaging in jouw functie houdt en jezelf weer uitdagende doelen hebt gesteld. Je kunt je gespannen voelen omdat je het wel weer waar moet maken. Deze spanning hoeft niet vervelend te zijn.

Wanneer is spanning normaal?

Wanneer je je gespannen voelt voor een presentatie of een toespraak, dan is dat een normale spanning. Een vorm van gezonde stress. Je moet blijkbaar presteren op een andere manier dan je gewend bent. Het gebeurt ook bij examens en sollicitatiegesprekken. Kortom: in alle situaties waarin er iets uitzonderlijks van je wordt verwacht.

Wat heeft gespannenheid met jouw behoefte aan rust te maken?

Spanning betekent in ieder geval dat jouw behoefte aan rust en ontspanning wordt verstoord.

En wil je er wat aan doen, dan is het zaak om niet zozeer de spanningsklachten te bestrijden, maar vooral te werken aan jouw behoeften.

In welke situaties kun je spanning ervaren?

Spanning kan zich in allerlei situaties voordoen. Je kunt denken aan:

• Oorzaken van stress en spanning.
• Spanningen in teams.
• Spanningen en conflicten bij vergaderingen.
• Examenvrees of toetsangst.
• Zenuwachtig zijn voor een toespraak.
• Omgaan met stress.
• Zenuwachtig of nerveus zijn.

Wanneer wordt spanning ongezond of vervelend?

Het wordt ongezond of vervelend wanneer je voortdurend onder spanning leeft. Je ervaart bij voortduring een bepaalde druk waar je maar niet vanaf kunt komen. In feite zijn er dan spanningsklachten. Je kunt minder verdragen of incasseren, je bent sneller prikkelbaar of geïrriteerd of je hebt het gevoel dat het je over de schoenen loopt.

Waardoor kan gespannenheid ontstaan?

Oorzaken zijn soms moeilijk aanwijsbaar, maar ik noem er toch een paar.

Welke directe aanleiding kan spanning veroorzaken?

Er kan een directe aanleiding zijn, zoals:

• Onderlinge problemen in het team waar je werkt.
• Onenigheid of een arbeidsconflict tussen jou en de werkgever.
• Ruzie en conflicten in jouw relatie of thuis.

Kun je gespannen zijn zonder directe aanleiding?

Soms is er geen directe aanleiding terwijl je er wel last van kunt hebben. Bijvoorbeeld:

• Je legt jezelf voortdurend een bepaalde druk op.
• Je neemt werk mee naar huis en je kunt er maar niet los van komen.
• Je voelt je voor heel veel zaken verantwoordelijk, op het werk en privé.
• Je legt de lat veel te hoog voor jezelf en hebt het gevoel dat je voortdurend moet presteren.
• Jouw functie past niet bij jou: er wordt te veel van je gevraagd. Let op: er kan ook te weinig van je worden gevraagd.

Welke spanningsklachten kunnen ontstaan?

Wanneer je voor een te lange periode onder spanning staat, kan dat gevolgen hebben:

• Er ontstaan structureel spanningsklachten.
• Jouw lichaam reageert erop: klamme handen, zweethanden, nekklachten, hoofdpijn of migraine.
• Je krijgt gevoelens van somberheid of neerslachtigheid.
• De burn-out kan om de hoek komen kijken.
• Je verliest energie en raakt gedemotiveerd.
• Je kunt moeilijk in slaap komen of je wordt 's nachts steeds wakker.
• Je gaat piekeren.

Welke gevoelens kunnen met gespannenheid samenhangen?

Gespannenheid kan samengaan met andere gevoelens van spanning en innerlijke onrust. Een beklemmend gevoel kan ontstaan wanneer de druk je het gevoel geeft dat je vastzit of geen ruimte hebt. Bij haast en gejaagdheid ben je voortdurend bezig met wat nog moet gebeuren. Ook kan er sprake zijn van innerlijke onrust, waarbij jouw gedachten blijven doorgaan en ontspannen moeilijk wordt. Soms voel je je vooral zenuwachtig of nerveus in aanloop naar een gebeurtenis, gesprek of prestatie. Deze gevoelens zijn niet hetzelfde, maar kunnen elkaar wel versterken.

Veelgestelde vragen over spanning en gespannenheid

Spanning kan ook vragen oproepen over jouw lichaam, gedachten en dagelijks functioneren. Hieronder vind je vijf aanvullende vragen.

Waarom voel je spanning soms pas na een drukke periode?

Tijdens een drukke periode ben je vooral gericht op wat er moet gebeuren. Wanneer de druk afneemt, merk je beter hoeveel spanning jouw lichaam en hoofd hebben vastgehouden. De spanning ontstaat dus niet altijd pas achteraf, maar wordt dan pas bewust voelbaar.

Kan spanning ervoor zorgen dat je minder goed beslissingen neemt?

Ja. Wanneer je langdurig gespannen bent, richt jouw aandacht zich vooral op problemen, risico's en wat nog moet gebeuren. Daardoor wordt het moeilijker om rustig verschillende mogelijkheden af te wegen en een bewuste keuze te maken.

Waarom reageer je bij spanning sneller geïrriteerd?

Spanning verkleint jouw draagkracht. Geluiden, vragen, veranderingen of opmerkingen die je normaal gesproken goed kunt verdragen, kunnen dan sneller te veel worden. De irritatie is vaak een signaal dat jouw systeem al langere tijd onder druk staat.

Kan ontspanning in het begin juist onrustig voelen?

Ja. Wanneer je gewend bent om voortdurend bezig of alert te zijn, kan stilzitten eerst ongemakkelijk voelen. Jouw gedachten krijgen meer ruimte en je merkt beter hoeveel onrust er aanwezig is. Dat betekent niet dat ontspanning niet helpt, maar dat jouw systeem tijd nodig kan hebben om tot rust te komen.

Wanneer is professionele hulp bij spanning verstandig?

Professionele hulp kan verstandig zijn wanneer de spanning langdurig aanhoudt, jouw slaap of functioneren verstoort of samengaat met sterke lichamelijke of psychische klachten. Samen kun je onderzoeken waar de druk vandaan komt en welke veranderingen nodig zijn.