Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Behoefte aan zekerheid en duidelijkheid

Behoefte aan zekerheid en duidelijkheid is te vinden op persoonlijk niveau, organisatieniveau maar ook binnen teams en zelfs op wereldniveau is er behoefte aan zekerheid. Een mens heeft nu eenmaal behoefte aan zekerheid en duidelijkheid. Wanneer iemand bedreigd wordt in zijn zekerheden roept dat tal van negatieve gevoelens en emoties op als primaire reactie.

Behoefte aan zekerheid is duidelijkheid

Definitie en betekenis: wat is zeker?

De volksmond zegt al snel: er is maar één ding zeker namelijk dat je doodgaat. Het is wat platvloers uitgedrukt maar zo wordt het blijkbaar ervaren. Wat men ermee wil zeggen is dat alles in het leven betrekkelijk is. Wanneer wij een definitie voor zekerheid moeten formuleren, doen we dat aan de hand van een paar kenmerken:

  • Een kenmerk van zekerheid is dat we weten hoe het afloopt of dat we denken dat we weten hoe het afloopt (of wanneer het aan onze verwachtingen voldoet)
  • Een ander kenmerk is dat het niet bestaat. Wij creëren een zogenaamde zekerheid in ons eigen hoofd. Maar u weet ook dat die vaste baan niet zo zeker is. Als men van u af wil, raakt u uw baan kwijt. Ongeacht alle afspraken die gemaakt zijn in de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd.
  • Zekerheid leggen wij vooral uit als duidelijkheid. U kunt beter weten welke ziekte u onder de leden hebt dan 6 maand van onderzoek naar onderzoek gaan zonder te weten wat er nu precies aan de hand is. U kunt beter weten dat u ontslag krijgt en wanneer dat ingaat dan maanden rondlopen wetend dat er een aantal mensen uit moeten wegens reorganisatie terwijl u niet weet wie dit betreft.
  • Duidelijkheid is weten waar u aan toe bent. En dat geeft een vorm van zekerheid. Beter te weten hoeveel schulden u hebt en een plan van aanpak erbij hoe u het aanpakt dan voortdurend het gevoel te hebben dat er iets niet klopt.

Leerdoelen

Er is verwantschap tussen de behoefte aan zekerheid en leerdoelen op persoonlijk niveau, teamniveau of organisatieniveau. Voorbeelden waar dit een rol speelt:

Leerdoelen training en coaching

Soorten zekerheden

Behoefte aan zekerheid speelt een rol op alle niveaus. Er is tal van situaties te bedenken waarbij dit een rol speelt zowel op het persoonlijk vlak als bedrijfsmatig. Er zijn diverse zekerheden te benoemen zoals:

  • Persoonlijke niveau

    Op persoonlijk niveau is er behoefte aan zekerheid. Denk maar eens aan zekerheid in uw relatie of aan financiële zekerheid. Een voorbeeld is de zekerheid  van een vaste baan. Een vaste baan geeft ons een bepaalde zekerheid en wanneer we daarin bedreigd worden, ontstaan er gevoelens van onzekerheid. Meer weten over baanzekerheid?

  • Team- en organisatieniveau

    Ook in teams en organisaties is er behoefte aan zekerheid en duidelijkheid. Zekerheid creëren binnen de organisatie is dus duidelijkheid scheppen. En duidelijkheid ontstaat door een heldere visie neer te zetten (duidelijkheid over de richting waar we naar toe gaan). Werkprocessen, procedures, het personeelshandboek, voorschriften, dragen bij aan duidelijkheid. Wordt deze behoefte bedreigd dan ontstaat er onduidelijkheid wat kan leiden tot verwarring of twijfel. Een leerdoel voor veel organisaties in dit kader is: afspreken, bespreken, aanspreken op en uitspreken van. 

  • Stabiliteit

    Stabiliteit geeft ons zekerheid. Het duidt op een situatie waarbij iets stevig of sterk is. Stabiliteit is degelijkheid, gedegen, vast, evenwichtig en duurzaam.  Wanneer de situatie stabiel is voelen we ons zeker omdat we weten dat er dan geen verandering in negatieve zin aanstaande is.

  • Continuïteit

    Ook continuïteit geeft zekerheid en duidt op een bepaalde voortgang zonder dat dit doorbroken zal worden. Daarbij valt ook te denken aan bedrijf continuïteit of een continue stroom van inkomen.

  • De wereld van de maakbaarheid

    Graag hebben we zekerheid over de toekomst. Een manier om ons zeker te voelen is voorspellen. Voorspellen betekent van tevoren zeggen wat er gaat gebeuren of wat er mogelijk gaat gebeuren. Een bijkomende manier is onderzoeken doen naar het verleden en op basis daarvan iets te weten komen over de toestand van iets of iemand waarna voorspellingen gedaan kunnen worden.

    In deze tijd is er de nieuwe leefstijl die wij maakbaarheid noemen. Als de NS ontregeld is door ijzel en sneeuw krijgt het KNMI of de NS bijna een claim omdat zij niet de controle hebben over de spoorwegen of over het weer. Met buienradar houden we het weer onder controle. Met voorspellingen over de economie menen we de economie onder controle te houden. Wilt u meer weten over de wereld van de maakbaarheid?

Verstoorde behoefte geeft onzekerheid en twijfel

Onvervulde teambehoeften leiden tot klachten en knelpuntenWe schrijven dit in het kader van de relatie tussen behoeften en gevoelens. Wanneer uw behoefte aan zekerheid wordt aangetast of wanneer u zich bedreigd voelt in uw zekerheden krijgt u negatieve gevoelens. Er ontstaat angst voor de toekomst wellicht. Maar er kunnen ook tal van gevoelens een rol spelen zoals:

Dat zijn mijn primaire reacties op onzekerheid.

Gevoelens en emoties

Onjuiste bronnen

Er zijn ook onjuiste bronnen om aan zekerheid te komen. We noemen er een aantal:

  • Schijnzekerheden

    Een onjuiste bron is de bron van de valse zekerheid of schijnzekerheid. Een voorbeeld van een schijnzekerheid is de vaste arbeidsovereenkomst. Zoals al eerder gezegd: wanneer men van u af wil, wordt u ontslagen. Zekerheden wonen in uzelf,  in wat u te bieden hebt aan deze wereld. Dat is zeker! Bovendien: wanneer u met uw vaardigheden, competenties of talenten voorziet in de behoefte van de werkgever dan hebt u een baan. Dat is zeker!

  • Alles willen weten

    Alles willen weten is een onjuiste bron van zekerheid. Het past eerder bij de controlefreak die moeilijk zaken aan het moment kan overlaten. Soms willen mensen optimale controle over hoe iets zal gaan omdat ze zich dan zekerder voelen.

  • Alles beredeneren

    Alles beredeneren aan de hand van feiten en cijfers geeft mensen soms zekerheid. Maar het is een onjuiste bron en een schijnzekerheid. Hoe degelijk uw onderzoeken, hoe valide uw cijfers over het verleden ook mogen zijn. Iedere dag is toch weer anders! Hou er maar rekening mee dat omstandigheden voortdurend veranderen.

Het leerproces

Een leerdoel is vooral:

  • Niet vertrouwen o p schijnzekerheden maar uw zekerheden ontlenen aan uw eigen inzichten, ervaring, persoonlijke vaardigheden, competenties, eigenschappen of talenten
  • Begrijpen en weten dat zekerheden geen statisch gegeven zijn:  u moet ze steeds opnieuw verwerven
  • Open blijven staan voor verandering en veranderingsbereid zijn, biedt meer continuïteit dan vertrouwen op cijfers uit het archief
  • Stress vermijden door u niet meer druk te maken over zekerheden die niet zeker blijken te zijn of door u niet druk te maken over zaken die niet binnen uw invloed of bereik liggen

Behoeften

Dit artikel is geschreven in de serie behoeften.

Behoeften

Training en coaching

De Steven verzorgt training en coaching gericht op persoonlijke ontwikkeling, carrière en loopbaan, organisatie- en teamontwikkeling. Wilt u een overzicht van onze  trainingen?

 

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Coach Jan Stevens