Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Ratelen of te snel praten tijdens de presentatie

Ratelen of te snel praten tijdens de presentatie

Te snel praten, ratelen of te druk zijn tijdens de presentatie doet afbreuk aan de boodschap die jij wilt overbrengen. Herken jij dat wanneer je spreekt of presenteert? Je gaat maar door en jij vertelt geen punten of komma’s?  Je raakt bijna buiten adem alsof je kilometers hebt hardgelopen? Bang voor stiltes, black-outs of vastlopen? Dus klepper je maar door? Eindeloos ratelen is jouw manier van presenteren? Rust brengen in jouw spreektempo en rust in je hoofd zullen een enorme boost geven aan jouw presentatie.

Ratelen

Wat is ratelen eigenlijk? Het duidt op ‘te druk’ of ‘te snel’ of ‘te veel’. Voor een toehoorder is deze manier van presenteren echt een verschrikking. Er zit geen kop of staart aan jouw verhaal. Doordat jij jouw verhaal op een dreun verteld, wordt het voor de toeschouwer totaal niet prikkelend en heb je een grote kans dat jouw publiek al snel afhaakt. Een gemiste kans om jouw boodschap over te brengen en je publiek neem niets van jouw verhaal mee naar huis.

Waarom ga je ratelen?          

De grootste kans om te gaan ratelen zijn:

  • Mensen die van nature al snel praten
  • De snelle denkers
  • Mensen die bij het presenteren een grote stress ervaren
  • Mensen met spreekangst
  • Een combinatie van deze factoren

Leer stiltes benutten

Stiltes leren benutten tijdens de toespraak of presentatie is belangrijk. Je maakt een punt wanneer jij een punt zet tijdens jouw toespraak. Na een punt volgt een stilte. Wil je leren om krachtig te presenteren door leestekens te gebruiken tijdens jouw toespraak? Dat kan door gerichte training en coaching.

Mensen die van nature snel praten

Als je van nature al snel praat dan heb je grote kans dat je voor een publiek nog sneller gaat praten. Bijna iedereen heeft de neiging op een podium het spreektempo te versnellen. Als je van nature al snel praat, dan word je voor een groep al snel onverstaanbaar. Rustiger leren spreken, goed articuleren en letten op je intonatie kan al een heel verschil maken. Een snelle prater moet al gauw 3 versnellingen langzamer praten. Dat is verschrikkelijk lastig. Het komt voor de snelle prater over alsof er in slow motion gepraat wordt. Zo traag voelt dat. Alsof je in een boemeltreintje zit. Ook hier kan het opnemen van je stem een handje helpen. Praat zo rustig mogelijk. Het komt voor jou heel onnatuurlijk over, maar ervaart een ander dat ook zo? Je vraagt het waarschijnlijk aan een bekende, maar als je het aan een onbekende vraagt zul je pas echt een eerlijk antwoord krijgen. Deze onbekende kent jouw natuurlijke manier van spreken immers niet. Grote kans trouwens dat deze het nog steeds snel vind.

De snelle denkers onder ons

De snelle denkers zijn in hun hoofd al verder in de presentatie dan zij in werkelijkheid zijn. Om hun gedachten bij te kunnen houden gaan ze steeds sneller praten. Hierdoor wordt er steeds minder gelet op verstaanbaarheid en intonatie. De snelle denkers moeten beter leren focussen om in het hier en nu te blijven. Dat zal hun presentatie ten goede komen. Deze snelle denkers lopen ook nog eens het risico dat zij ergens vastlopen of een black out krijgen. Op een gegeven moment ga je zo snel spreken en denken dat je totaal de draad van het verhaal kwijt bent. Je gaat dan helemaal in je hoofd zitten en niet zelden volgt er dan een blokkade. Je bent even totaal uitgerateld. Kortsluiting. Au!

Mensen die bij het presenteren een grote stress ervaren

Onder invloed van stress hebben mensen de neiging steeds sneller te gaan praten. Tel daarbij op dat je voor een presentatie toch al sneller praat en de presentatie wordt al gauw een negatieve ervaring. Bij een presentatie is er vaak weinig tijdsbesef. Een minuut presenteren kan in jouw beleving veel en veel langer duren. Menigeen is ook verbaasd dat ze nu al klaar zijn met de presentatie. He? Ben ik nu al klaar? In hun snelheid zijn ze vaak nog het een en ander vergeten ook. Een langzamer spreektempo, intonatie en vooral vertrouwen krijgen in hunzelf zodat de stress beheersbaar wordt staat voorop bij deze doelgroep. Natuurlijk heb je wat spanning nodig voor een presentatie. Dit helpt om een topprestatie neer te zetten. Maar als de stress jouw presenteren beheerst en je ratelt maar door zonder even een moment op adem te komen, dan zal jouw presentatie weinig effect hebben. Weinig? Geen!

Mensen met spreekangst

Mensen met spreekangst ratelen over het algemeen het meest. De spreekangstigen vinden het al een hele prestatie dat ze deze presentatie durven te doen. En als ze er eenmaal staan dan willen ze maar een ding: er weer zo snel mogelijk vanaf zijn. En dus gaan ze ratelen. Sneller en sneller. Spreekangst en ratelen zijn sterk met elkaar verbonden.

Vooral in het begin van de presentatie is ratelen een risico. Als iemand met spreekangst zich niet op zijn gemak voelt en de angst verminderd niet in de eerste minuten, dan is er een kans op een black out. Hij vergeet waar hij zit in zijn presentatie. Het wordt een grote brij in zijn hoofd. En zodra je niet meer in het hier en nu zit en volledig in je hoofd zit, dan kun je vastlopen. Is je dit een keer overkomen, dan wordt de stap om nog een keer te presenteren steeds groter. Tot het moment dat je echt niet meer durft en jouw spreekangst te groot wordt. Dan ga je het presenteren vermijden en dat kan nogal wat gevolgen hebben voor jou.

Het verhaal van Sylvia

Sylvia is manager bij een groot bedrijf. Ze is zelfverzekerd, doortastend en weet prima wat ze wil. Sylvia staat haar mannetje wel. Behalve als ze een presentatie moet houden. Maar die doet ze dus niet. Nooit. Ze heeft in een heel ver verleden, bij een ander bedrijf als haar huidige werkgever, ooit een presentatie moeten doen. Geen probleem dacht ze nog. Tot ze voor haar collega’s stond. Ze kreeg het ontzettend warm. Ze begon haar presentatie. Snel. Heel snel. “Sneller, want des te eerder ben ik er vanaf. Vervolgens een fluittoon in haar hoofd en daarna helemaal niets meer. Flauwgevallen! Wat een vernedering vond ze zelf. Dat was voor haar de reden om een andere baan te zoeken.

De eerste jaren gaat het prima bij haar nieuwe werkgever. Presenteren hoeft ze lekker niet in haar nieuwe baan. Inmiddels werkt zij er al jaren en langzaam maar zeker verandert de inhoud van haar werk. En ook presenteren wordt er zoetjesaan een onderdeel van. Het lukt haar steeds om iemand anders die taak toe te bedelen, maar ze voelt zich altijd op haar hoede. Ieder moment kan ze immers voor een presentatie gevraagd worden. Het werk bevalt haar uitstekend en ze moet er niet aan denken ook hier ontslag te moeten nemen. Zo ver is Sylvia al in haar hoofd. Op een dag is ze haar vluchtgedrag zo zat dat ze besluit haar angst aan te pakken. Een gerichte training om van haar presentatieangst af te komen. Te beginnen met het ratelen. Meer rust. In haar spreektempo, maar ook in haar hoofd.

Maar als het gevoel na een paar minuten goed is en de ergste angst neemt af dan gaat de rest van de presentatie vaak wel goed en neemt het ratelen over het algemeen af. Dat is ook de reactie die ik vaak krijg van mensen met podiumangst: “als het begin maar goed gaat, dan krijg ik vertrouwen en dan gaat de rest bijna vanzelf”.

Een combinatie van bovenstaande factoren

Het spreekt vanzelf dat een combinatie van deze factoren het moeilijkste zijn om aan te pakken. Het begint echter allemaal bij zelfvertrouwen. Dat is de basis. Van daaruit kun je beginnen met het opbouwen van presenteren. Het stemgebruik bij een presentatie is van onschatbare waarde. Mocht jij heel erg ratelen, dan is het goed eens kritisch naar je zelf te kijken. Waar komt het ratelen vandaan? Presenteren kan en moet zonder ratelen. Ratelen tijdens een presentatie heeft geen enkel effect. Alleen een negatief effect. Niets blijft over van jouw boodschap. Dus heeft jouw presentatie geen enkel nut gehad. Behalve een leermoment voor jezelf.

Andere leerdoelen

Bekijk andere leerdoelen voor de training presenteren of spreken in het openbaar.

Leerdoelen presenteren of spreken in het openbaar

Training en coaching

Bekijk de training Effectief Presenteren en Spreken in het openbaar.

Training presenteren en spreken in het openbaar

Auteur

Dit artikel is geschreven door Gea van der Veen.

Gea van der Veen: presentatietrainer, spreekcoach, verliesexpert