home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / willen kunnen zijn / willen / succes

Succes is een drijfveer: wat betekent succesvol zijn?

Succes kan een krachtige drijfveer zijn. Je wilt dat iets lukt, je wilt resultaat boeken of iets realiseren wat voor jou belangrijk is. Succes kan daardoor sterk samenhangen met competitief ingesteld zijn: je wilt presteren, vooruitkomen en ervaren dat jouw inspanning ergens toe leidt. Toch is succes voor mij geen menselijke behoefte. Je kunt zonder succes, maar niet zonder bijvoorbeeld liefde, waardering of veiligheid. Daarom is de interessantere vraag niet alleen of je succesvol wilt zijn, maar vooral welk succes jij zoekt, waarom je dat wilt en wanneer een resultaat voor jou werkelijk betekenis heeft.

Is succes een behoefte of een drijfveer?

Succes is voor mij een drijfveer en geen behoefte. Het verlangen om iets te laten lukken kan je enorm in beweging zetten, maar je hebt succes niet nodig om als mens te kunnen leven. Dat onderscheid vind ik belangrijk, omdat succes gemakkelijk wordt verward met behoeften die eronder liggen. Misschien zoek je waardering, vrijheid, zekerheid, erkenning of betekenis en denk je dat succes jou dat allemaal zal geven. Soms gebeurt dat ook tijdelijk, maar succes zelf is niet hetzelfde als de behoefte die je ermee probeert te vervullen.

Wat zoek je eigenlijk wanneer je succes wilt?

Dat is voor mij de kernvraag. Zoek je dat iets lukt of zoek je geluk? Zoek je eer of waardering? Wil je beroemd worden of wil je geliefd zijn? Dat maakt nogal verschil. Beroemdheid, status en aanzien liggen op het terrein van prestige, aanzien en status. Ik kort dat weleens af als SAP, maar dan wel als onverzadigbare sappen. Wanneer jouw zelfwaardering ervan afhankelijk wordt, is het namelijk nooit helemaal genoeg. De volgende prestatie, functie of erkenning moet dan opnieuw bewijzen dat je ertoe doet.

Wanneer past succes werkelijk bij jou?

Succes past bij jou wanneer het voortkomt uit iets wat jouw hart en ziel raakt en voldoende aansluit bij wie je bent. Wil je een droom werkelijk realiseren? Dan moet die droom niet alleen aantrekkelijk klinken, maar ook verbonden zijn met jouw behoeften, idealen en talenten. Hetzelfde geldt voor jouw idealen. Ik vind het aardig dat het woord ideaal met 'ID' begint: jouw identiteit. Een ideaal dat totaal niet bij jou past wordt gemakkelijk een luchtkasteel.

Wanneer je succes nastreeft dat werkelijk bij jou past, krijgt 'slagen' een andere betekenis. Dan hoef je niet per se beroemd te worden. Misschien hoeft men jou helemaal niet te kennen, maar mag men wel bekend worden met jouw werk. Dat vind ik een wezenlijk verschil.

Kun je succesvol zijn en toch ongelukkig worden?

Ja. Je kunt precies bereiken wat je voor ogen had en vervolgens ontdekken dat het je nauwelijks vervulling geeft. Dat gebeurt vooral wanneer het doel indrukwekkend leek, maar onvoldoende aansloot bij jouw eigen behoeften, waarden of aard. Je hebt dan wel het succes binnengehaald, maar niet noodzakelijk het geluk dat je eraan had gekoppeld. Externe prestaties kunnen nooit volledig compenseren dat je iets nastreeft wat niet werkelijk bij je past.

Wat is het verschil tussen succes en prestige?

Succes betekent dat iets lukt of dat je een gewenst resultaat bereikt, terwijl prestige vooral gaat over het aanzien dat anderen aan jouw positie of prestatie toekennen. Je kunt dus succesvol zijn zonder veel prestige te hebben en prestige verwerven zonder dat het resultaat jou persoonlijk vervult. Juist wanneer beide begrippen door elkaar gaan lopen, ontstaat het risico dat je vooral succes zoekt omdat je gezien en bewonderd wilt worden.

Kan angst voor succes je klein houden?

Ja. Je kunt succes verlangen en tegelijkertijd bang zijn voor wat er gebeurt wanneer het werkelijk lukt. Misschien word je zichtbaarder, gaan anderen meer van je verwachten, moet je afscheid nemen van een vertrouwde positie of ben je bang dat je daarna opnieuw moet bewijzen dat je het waard bent. Dan houd je jezelf soms kleiner dan nodig, stel je beslissingen uit of saboteer je mogelijkheden die eigenlijk goed bij je passen. Angst voor succes herkennen is daarom net zo belangrijk als onderzoeken waarom je succes nastreeft.

Waarom kan succes ook spannend zijn?

Omdat succes verandering veroorzaakt. Wanneer je krijgt wat je wilde, verandert soms jouw rol, verantwoordelijkheid, omgeving of relatie tot andere mensen. Een medewerker wordt leidinggevende, een ondernemer groeit uit zijn kleine bedrijf, een schrijver wordt zichtbaar of iemand die jarenlang onder zijn niveau functioneerde krijgt opeens veel meer verantwoordelijkheid. Succes brengt dus niet alleen beloning, maar soms ook onzekerheid. Je moet als het ware meegroeien met wat je zelf hebt bereikt.

Wanneer wordt succes een valkuil?

Succes wordt een valkuil wanneer 'meer succes' een doel op zichzelf wordt. Dan is het resultaat van vandaag morgen alweer gewoon en moet er opnieuw iets groter, hoger of indrukwekkender komen. Je raakt gevangen in voortdurend presteren en vergelijkt jezelf steeds sterker met anderen. De uitdaging is daarom niet om succes af te wijzen, maar om te blijven onderzoeken waarvoor je het eigenlijk doet. Als jouw antwoord uitsluitend bestaat uit geld, aanzien of erkenning, is het verstandig om nog een laag dieper te kijken.

Wat betekent succes in jouw loopbaan?

Succes in jouw loopbaan hoeft niet hetzelfde te betekenen als promotie maken, leidinggevende worden of steeds meer verdienen. Voor de één betekent succes doorgroeien, voor de ander vakinhoudelijke verdieping, vrijheid, betekenisvol werk of een goede balans tussen werk en privé. Daarom begint succes in jouw loopbaan met jouw eigen definitie. Anders loop je het risico dat je jarenlang heel succesvol bezig bent volgens de maatstaf van anderen, terwijl je zelf steeds minder tevreden wordt.

Hoe bepaal je jouw eigen definitie van succes?

Door te onderzoeken wat je wilt bereiken én wat daaronder ligt. Welke behoeften wil je vervullen? Welke idealen wil je realiseren? Waar wil je jouw talent voor inzetten? Wat wil je betekenen en welke prijs wil je daarvoor wel of niet betalen? Succes wordt veel persoonlijker wanneer je deze vragen beantwoordt. Dan hoeft jouw succes niet meer te lijken op dat van iemand anders en kun je ook gemakkelijker bepalen wanneer iets voor jou werkelijk gelukt is.

Veelgestelde vragen over succes

De volgende vragen helpen om succes te onderscheiden van geluk, prestige en de gedachte dat succesvol zijn altijd betekent dat je meer moet bereiken.

Is succes hetzelfde als geluk?

Nee. Succes betekent dat iets lukt of dat je een gewenst resultaat bereikt. Geluk gaat over hoe je jouw leven ervaart. Succes kan bijdragen aan geluk, maar alleen succes garandeert geen tevreden of betekenisvol leven.

Moet je ambitieus zijn om succesvol te worden?

Nee. Ambitie kan helpen om bepaalde doelen te bereiken, maar succes hoeft niet altijd groots of spectaculair te zijn. Ook iets realiseren wat klein lijkt maar werkelijk belangrijk voor je is kan voor jou een groot succes zijn.

Waarom voelt succes soms niet zoals je verwachtte?

Omdat je misschien verwachtte dat een prestatie ook waardering, geluk, rust of zekerheid zou opleveren. Wanneer de onderliggende behoefte daardoor niet werkelijk wordt vervuld, kan de overwinning verrassend leeg voelen.

Kun je bang zijn voor succes?

Ja. Succes kan zichtbaarheid, verantwoordelijkheid en hogere verwachtingen met zich meebrengen. Daardoor kun je onbewust kansen vermijden, jezelf klein houden of uitstellen terwijl je eigenlijk wel graag verder wilt.

Wanneer ben je werkelijk succesvol?

Dat kun je uiteindelijk alleen zelf bepalen. Voor mij is succes het meest betekenisvol wanneer je iets realiseert wat bij jouw waarden, behoeften, talenten en idealen past en waarvoor je bewust hebt gekozen.