home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / willen kunnen zijn / doen

Doen: daar is gebrek aan!

Doen: daar is gebrek aan! Dat is iets wat ik de laatste jaren steeds vaker zie. Hoe vaker ik ernaar kijk, hoe duidelijker het wordt dat we ontzettend goed zijn geworden in nadenken, analyseren en beschouwen, terwijl we ergens onderweg het daadwerkelijke doen een beetje zijn kwijtgeraakt.

En dat is zonde, want doen helpt. Doen helpt je niet alleen om iets af te krijgen, maar ook om te ervaren, te leren, vertrouwen op te bouwen en uiteindelijk voldoening te voelen. Niet omdat het perfect gaat, maar omdat je in beweging komt en merkt dat er iets gebeurt.

Je weet wat je moet doen, maar je doet het niet: hoe kan dat?

Ik zat deze week tegenover een vrouw die universitair is opgeleid, gepromoveerd is en cum laude is geslaagd; iemand die uitstekend kan denken, analyseren en doorgronden. En toch liep ze vast.

Niet omdat ze niet wist wat ze moest doen, maar omdat ze het niet deed. Ze hield haar uren niet bij, terwijl ze als financial precies wist dat dit noodzakelijk was voor facturering en dus voor haar inkomen. Ze begreep het volledig. En toch gebeurde het niet.

Op een gegeven moment vroeg ze mij of ik iets had waardoor ze van dat uitstelgedrag af kon komen. Ik zei: “Ja, ik heb wel iets. Ik noem het paracetaDOE.” En ik meen dat ook echt, want het klinkt misschien simpel of zelfs een beetje flauw, maar daar zit precies de kern. Niet nog een model, niet nog een analyse, maar het moment waarop je besluit om iets te gaan doen, ook als het nog niet perfect is en ook als je er nog niet helemaal klaar voor bent.

Uiteindelijk komt er namelijk altijd een moment waarop je moet stoppen met nadenken en gewoon moet beginnen.

Waarom begrijpen niet genoeg is en doen het verschil maakt

Wat hier speelt, zie ik bij veel mensen terug. Ze zitten niet vast omdat ze het niet snappen, maar omdat ze niet beginnen; en precies daar stokt het. In een ander artikel ga ik daar dieper op in: waarom kom ik niet in actie? Daar beschrijf ik hoe initiërend vermogen werkt en waarom dat vaak de ontbrekende schakel is. Want het gaat hier niet om kennis, maar om het vermogen om het begin te maken, juist op het moment dat er geen druk van buitenaf is.

Wat je aan de buitenkant ziet, lijkt vaak op uitstelgedrag. Maar als je beter kijkt, zie je dat het vaak gaat om het vermijden van het begin. Je bent wel bezig, maar niet met datgene wat er echt toe doet, waardoor je aan het eind van de dag het gevoel hebt dat je niets hebt gedaan.

Willen, kunnen en zijn: waarom doen de ontbrekende schakel is

Als je kijkt naar ontwikkeling, kom je vaak uit bij drie elementen: willen, kunnen en zijn.

Je kunt iets willen, je kunt het misschien ook wel en het kan zelfs bij je passen. Maar als je niet tot doen komt, gebeurt er niets en blijft alles hangen in potentie. Daarom is doen geen bijzaak.

Het is de schakel die alles in beweging zet en die ervoor zorgt dat wat in je hoofd zit ook daadwerkelijk werkelijkheid wordt.

Waarom gedragsverandering niet begint met begrijpen

Veel mensen denken dat persoonlijke ontwikkeling gaat over het aanleren van nieuwe vaardigheden of het vinden van de juiste methode. In de praktijk gaat het veel vaker over het doorbreken van patronen die zo ingesleten zijn dat je ze bijna automatisch blijft herhalen.

Neem stoppen met roken.

Je kunt boeken lezen, cursussen volgen en precies begrijpen waarom je rookt en in welke behoefte dat voorziet; dat kan allemaal waardevol zijn. Maar er komt een moment waarop je dat pakje sigaretten moet weggooien en moet stoppen.

Dat moment kun je niet analyseren. Dat moet je doen. En nee, dat is niet makkelijk, maar het is wel noodzakelijk. Zolang je blijft nadenken over hoe je zou kunnen stoppen, verandert er niets.

Waarom vertrouwen ontstaat door te doen (en niet door te denken)

Wat ik ook vaak zie, is dat mensen wachten tot ze zich zeker voelen voordat ze beginnen, alsof vertrouwen een voorwaarde is om te mogen starten.

Maar vertrouwen werkt anders.

Vertrouwen ontstaat niet voordat je iets doet, maar juist doordat je iets doet en ervaart wat er gebeurt. Je zet een stap, merkt dat het kan, en daardoor groeit je vertrouwen een beetje; met dat vertrouwen zet je weer een volgende stap.

Zo ontstaat er een opwaartse beweging. Niet door te blijven nadenken, maar door in actie te komen. En dat is precies waar initiatief zichtbaar wordt. Initiatief zie je namelijk pas op het moment dat iemand daadwerkelijk iets doet. Niet in plannen, niet in nadenken, maar in actie.

Hoe zet je jezelf aan tot doen (praktisch en concreet)

Ik heb een klant die een stratenmakersbedrijf heeft, en daar hebben ze iets veranderd wat een groot effect had op hoe er gewerkt werd. Vroeger brachten zij alle stenen in één keer voor het hele plein, waardoor het werk groot, zwaar en onoverzichtelijk werd en het lastiger werd om echt in beweging te komen. Dus hebben ze dat anders ingericht. Ze leveren nu per dag, precies wat er die dag nodig is, niet meer en niet minder.

En als die stenen gelegd zijn, dan is het werk voor die dag klaar en ga je naar huis, zonder dat je bezig blijft met alles wat nog moet. De volgende dag komt er weer een nieuwe lading en zo ontstaat dat plein stap voor stap, zonder dat iemand vooraf het hele overzicht hoeft te hebben.

Wat daar gebeurde, was interessant. Mensen kregen meer voldoening, omdat een dag ook echt afgerond voelde en er iets zichtbaar lag aan het eind van de dag, in plaats van een groot geheel dat nooit af leek. Er kwam meer werkplezier, omdat het werk behapbaar werd en mensen konden zien wat ze gedaan hadden, in plaats van dat ze vastliepen in de omvang van het geheel.

En er werd uiteindelijk meer gedaan, omdat de drempel om te beginnen lager werd en de beweging erin bleef. En dat is precies waar het bij jou vaak misgaat. Jij kijkt naar het geheel en maakt het groot, waardoor je het gevoel krijgt dat je eerst overzicht en zekerheid nodig hebt voordat je begint. Maar daardoor kom je niet in beweging. Terwijl de beweging juist ontstaat als je het terugbrengt tot wat er vandaag ligt en wat jij vandaag te doen hebt. Dat is hoe je jezelf aanzet tot doen. Niet door te wachten tot alles duidelijk is. Maar door te beginnen met wat er nu ligt.

Dat is wat ik bedoel met paracetaDOE.

Focus ontstaat door te doen (niet door erover na te denken)

Ik sprak een ondernemer die zei dat hij een goed plan had, maar dat hij focus miste. Dan komt al snel de vraag hoe je focus ontwikkelt, en daar kun je allerlei theorieën op loslaten. Maar uiteindelijk komt het neer op iets veel simpelers.

Je ontwikkelt geen focus door erover te praten. Je ontwikkelt focus door te doen, door te beginnen, door afgeleid te raken en opnieuw te starten, en dat proces net zo lang te herhalen tot er iets ontstaat. Focus is geen voorwaarde.

Het is een gevolg van doen.

Tot slot: waar ga jij vandaag mee beginnen?

Als ik alles terugbreng tot de kern, dan kom ik steeds weer uit op hetzelfde punt: je hoeft het niet beter te begrijpen, je moet beginnen. Dat betekent niet dat je alles zomaar moet doen zonder na te denken, maar wel dat je ergens stopt met denken en start met handelen, juist op het moment dat het nog niet perfect voelt.

Waar zou jij vandaag kunnen beginnen, zonder het eerst helemaal rond te maken in je hoofd?

Veelgestelde vragen over doen en in actie komen (FAQ)

Hier tref je enkele veelgestelde vragen.

Waarom helpt nadenken mij niet verder?

Omdat nadenken je inzicht geeft, maar geen beweging; voor beweging moet je beginnen.

Is doen niet te simpel gedacht?

Nee, want doen is juist het lastigste deel en vraagt dat je door onzekerheid heen beweegt.

Hoe begin ik als ik geen motivatie voel?

Door klein te beginnen en niet te wachten op motivatie.

Wat als ik bang ben om te falen?

Dan is dat vaak een teken dat het belangrijk voor je is, en juist dan helpt het om te beginnen.

Hoe ontwikkel ik meer actie?

Door vaker te doen in plaats van te blijven nadenken en analyseren.