home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijke effectiviteit / persoonlijke doelstellingen / focus

Focus ontwikkelen: wat is dat en hoe doe je dat?

Herken je het gebrek aan focus op resultaat en doelen? En zou je dat willen ontwikkelen? Vaak worden doelstellingen geformuleerd en wordt het gewenste eindresultaat bepaald, maar daarna verdwijnt het uit zicht en wordt er niet meer over gesproken. Het is belangrijk om te begrijpen dat focus op persoonlijke doelstellingen en resultaat essentieel is voor succes. Zonder gerichte aandacht en inspanning kunnen doelen snel vervagen en uiteindelijk worden vergeten.

Focus ontwikkelen betekent scherpstellen

Focus ontwikkelen betekent dus scherpstellen. Ik vergelijk het met een fotocamera met een prachtige telelens. Een fotocamera, oftewel de fotolens, kun je scherpstellen. Nu komt het kenmerk van focus ontwikkelen. Je kunt de camera alleen scherpstellen op die zaken die binnen jouw bereik of gezichtsveld liggen. Vanuit Drenthe kun je de camera niet scherpstellen op de Nieuwe Kerk van Amsterdam. In feite gaat het ook zo met doelen realiseren. Het is prima dat je weet wat het einddoel is, maar je kunt alleen maar scherpstellen op de activiteiten van deze week of wellicht op de acties die je vandaag moet uitvoeren. Om een metafoor uit de voetbalwereld te gebruiken: de voetbalclub kan wel als doelstelling hebben geformuleerd om dit jaar kampioen te worden, maar concentratie en focus kunnen alleen ontwikkeld worden op de wedstrijd van vandaag. Focus ontwikkelen op de wedstrijd van over vier maanden lukt je niet.

Waarom ontbreekt het je aan focus?

Ervaar je gebrek aan focus? Ik noem wat oorzaken:

• Je hebt tal van afleidingen zoals lawaai, muziek en collega’s die jou storen.
• Je ervaart een hoge mate van stress.
• Je hebt slaapgebrek.
• Je hebt een onrustige werkplek.
• Het werk boeit je niet of is eentonig.
• Je bent niet gemotiveerd.
• Je neemt te weinig pauze.
• Je hebt concentratieproblemen.
• Je beweegt te weinig.
• Je hebt geen overzicht.
• Je laat je leiden door de waan van de dag.
• Je ervaart negatieve gevoelens.
• Je wordt overweldigd door tal van prikkels.
• Je bent perfectionistisch.
• Je kunt niet tot keuzes komen.
• Je begint aan van alles, maar je maakt niets af.
• Je vertoont uitstelgedrag.
• Omgevingsfactoren zoals een te warme of te koude ruimte en ongemakkelijke stoelen leiden je af.
• Digitale afleidingen zoals e-mail, sociale media en WhatsApp verstoren jouw aandacht.

Focus vraagt aandacht voor het hier en nu

Hoewel werken vanuit doelstellingen lijkt te vragen om een proactieve houding van vooruitkijken en anticiperen, gaat het realiseren van doelen per uur, per dagdeel, per dag, per week en per maand. Vaak zie ik dat mensen daar krampachtig in worden en in hun hoofd al bezig zijn met de wedstrijd van volgende week. Dat gaat niet lukken! Jouw gedrevenheid staat je dan in de weg en belemmert je om jouw doelstellingen effectief te behalen.

Focus helpt je om gericht te werken aan doelen die je wilt bereiken. Dat is iets anders dan de diepere vraag naar jouw levensdoel en levensbedoeling.

Focus is ook kiezen wat je niet doet

Focus ontwikkelen betekent niet alleen bepalen waar je jouw aandacht op richt. Het betekent ook dat je keuzes maakt in wat je nu niet doet. Niet alles kan tegelijk belangrijk zijn. Wanneer je geen keuzes maakt, versnippert jouw aandacht en raak je sneller afgeleid.

Focus vraagt dus om begrenzing, prioriteiten en het tijdelijk laten liggen van zaken die nu niet bijdragen aan jouw doel.

Tips om meer focus te ontwikkelen

• Zorg voor een opgeruimde en georganiseerde werkplek.
• Elimineer digitale afleidingen. Schakel meldingen uit op je telefoon, tablet en computer. Stel specifieke tijden in om e-mails en sociale media te bekijken, zodat je niet voortdurend wordt onderbroken.
• Stel duidelijke doelen.
• Werk met een planning.
• Neem regelmatig pauzes.
• Praktiseer single-tasking. Multitasking lijkt efficiënt, maar in werkelijkheid verspreidt het je aandacht en vermindert het je productiviteit. Focus op één taak tegelijk en voltooi deze voordat je aan de volgende begint.
• Zorg voor voldoende slaap en lichaamsbeweging. Een goede nachtrust en regelmatige lichaamsbeweging dragen bij aan een heldere geest en verbeterde focus. Zorg voor voldoende rust en beweging om je mentale alertheid te ondersteunen.
• Vermijd perfectionisme. Het nastreven van perfectie kan leiden tot overmatige zelfkritiek en verlamming. Doe je best en leer accepteren dat niet alles altijd perfect kan zijn.
• Zoek een rustige werkomgeving.

Focus ontwikkelen binnen jouw team of organisatie

Wanneer je focus wilt ontwikkelen binnen jouw team of organisatie, zijn er een aantal uitgangspunten:

• Om focus te ontwikkelen, moet helder zijn wat het eindresultaat is. Wat moet jouw medewerker bereikt hebben? Een eindresultaat formuleren heeft alles te maken met het managen van verwachtingen. Wat zijn jouw verwachtingen als organisatie of leidinggevende? Wat zijn de verwachtingen van de medewerker? Wat zijn de verwachtingen van jouw klanten?
• Hoewel het einddoel helder moet zijn, is het van belang om in kleine stappen uit te werken wat je per dag, per week en per maand moet doen om jouw doelstelling te bereiken.
• Belangrijk is dat er commitment is op het te behalen einddoel.
• Focus vraagt keuzes en prioriteiten. Focus dus op datgene wat belangrijk is in het kader van doelstellingen.
• Prioriteiten stellen betekent: laat liggen wat niet belangrijk is en besteed er geen aandacht aan.
• Laat tijdverspillers en afleidingen achterwege.
• Plan regelmatig een evaluatiegesprek: hoe gaat het?
• De top van de berg bereiken, het einddoel, is mooi. Vergeet echter niet dat het onderweg ook al mooi is en dat er prachtige vergezichten te zien zijn. Anders gezegd: zorg voor een goede balans tussen inspanning en ontspanning en probeer onderweg te genieten.

Veelgestelde vragen over focus ontwikkelen

Hieronder vind je antwoorden op veelgestelde vragen over focus, afleiding en gericht werken aan jouw doelen.

Wat is focus?

Focus is het vermogen om jouw aandacht gericht te houden op een doel, taak of activiteit zonder je voortdurend te laten afleiden.

Waarom heb ik zo weinig focus?

Gebrek aan focus kan samenhangen met afleiding, stress, vermoeidheid, onduidelijke doelen, gebrek aan motivatie of te veel prikkels.

Kun je focus trainen?

Ja. Je kunt focus ontwikkelen door duidelijke keuzes te maken, afleidingen te beperken en jouw aandacht steeds terug te brengen naar de taak van dit moment.

Wat is het verschil tussen focus en concentratie?

Concentratie is het vermogen om jouw aandacht bij een taak te houden. Focus gaat daarnaast over de keuze waarop jij jouw aandacht richt in relatie tot een doel.

Waarom helpt single-tasking?

Bij single-tasking richt je jouw aandacht op één taak tegelijk. Daardoor versnippert jouw aandacht minder en werk je vaak rustiger en nauwkeuriger.

Hoe ontwikkel je focus op doelen?

Maak het einddoel helder en vertaal dit naar concrete acties voor vandaag, deze week en deze maand. Richt jouw aandacht vervolgens op de eerstvolgende stap.

Hoe ontwikkel je focus binnen een team?

Maak verwachtingen, prioriteiten en het gewenste resultaat helder. Bespreek regelmatig wat op dit moment de belangrijkste stap is en welke afleidingen kunnen worden weggenomen.