home / persoonlijke ontwikkeling / life coaching / opgewassen

Ben jij opgewassen tegen het leven?

Bij het thema levensvragen en herstel kijken we naar wat er gebeurt wanneer het leven je uitdaagt en hoe je daarmee omgaat. Ben jij opgewassen tegen het leven? Dan ben je niet iemand bij wie alles vanzelf goed gaat. Het betekent eerder dat je voldoende kracht, draagvermogen en flexibiliteit ontwikkelt om met tegenslagen, veranderingen en moeilijke omstandigheden om te gaan. Het woord ‘opgewassen’ roept voor mij het beeld op van groeien. Zoals een gewas zich ontwikkelt onder invloed van zon, regen en wind, zo ontwikkel jij je ook door wat het leven je brengt.

Weerbaar betekent dat je kunt dragen én verdragen

Wanneer je weerbaar bent, kun je dragen wat van jou gevraagd wordt, maar je kunt ook verdragen dat niet alles naar jouw hand te zetten is. Je verzet je niet tegen iedere windvlaag. Soms buig je mee. Tegelijkertijd weet je dat je niet eindeloos moet blijven buigen, want dan breken er uiteindelijk takken af. Dat is voor mij een belangrijk verschil: weerbaarheid is niet hetzelfde als alles slikken. Je moet weten wanneer aanpassing verstandig is en wanneer je juist een grens moet trekken.

Weerbaar is niet hetzelfde als voortdurend strijden

Strijdvaardigheid kan onderdeel zijn van weerbaarheid, maar strijdvaardig zijn betekent niet dat je overal een gevecht van maakt. Wie werkelijk weerbaar is, leert kiezen waar strijd zin heeft. Tegen een storm kun je niet vechten. Tegen de regen helpt geen discussie. Sommige omstandigheden vragen dat je jezelf beschermt, wacht, meebeweegt of jouw koers aanpast. Andere situaties vragen juist dat je opstaat, duidelijk wordt en handelt. Volwassen omgaan met het leven betekent daarom ook leren onderscheiden: waar moet ik vechten en waar moet ik stoppen met vechten?

Soms betekent weerbaarheid aanvaarden

Dat kan behoorlijk lastig zijn. Misschien ben je gewend om ieder probleem op te lossen. Maar sommige gebeurtenissen kun je niet herstellen. Een verlies kun je niet terugdraaien. Een ziekte kun je niet altijd wegnemen. Een ander mens kun je niet dwingen om te veranderen. Dan kan aanvaarden een vorm van kracht zijn. Niet omdat je zegt dat iets goed of eerlijk is, maar omdat je erkent: dit is de werkelijkheid waarmee ik nu verder moet.

Waar ligt jouw invloed?

Opgewassen zijn tegen het leven betekent tegelijkertijd dat je jouw invloed wél gebruikt waar die er is. Je hoeft niet passief te worden omdat je niet alles kunt controleren. Misschien kun je een gesprek aangaan, hulp vragen, een keuze maken, een grens stellen of jouw gedrag veranderen. Je laat kansen niet liggen uit conflictvermijding of confrontatievermijding, maar je schiet ook niet door naar de andere kant door voortdurend te sturen of te confronteren. De kunst zit vaak in het goed inschatten waar jouw verantwoordelijkheid begint en eindigt.

Niet iedere tegenslag hoef je alleen te dragen

Weerbaar zijn betekent ook niet dat je alles zelfstandig moet oplossen. Dat idee kan juist een valkuil zijn. Je kunt sterk zijn en tegelijkertijd hulp nodig hebben. Soms is steun vragen precies wat nodig is om een zware periode te kunnen dragen. Misschien praat je met iemand die je vertrouwt, schakel je professionele hulp in of erken je simpelweg dat een situatie groter is dan wat jij op dit moment alleen aankunt. Dat maakt je niet minder opgewassen tegen het leven. Het betekent dat je jouw mogelijkheden en grenzen realistisch inschat.

Je leert omgaan met onzekerheid

Een groot deel van het leven bestaat uit dingen die je niet vooraf kunt weten. Je weet niet hoe een relatie zich ontwikkelt, of je gezond blijft, hoe lang jouw werk blijft bestaan of welke verliezen je ooit moet dragen. Wanneer je alleen rustig kunt functioneren zolang alles voorspelbaar is, wordt het leven al snel bedreigend. Weerbaarheid groeit daarom ook wanneer je leert verdragen dat niet alles zeker is. Je hoeft niet te weten hoe de komende tien jaar verlopen om vandaag een volgende stap te kunnen zetten.

Tegenslag kan je laten zien wat je nog te ontwikkelen hebt

Soms ontdek je pas tijdens een moeilijke periode waar jouw kwetsbaarheid zit. Misschien raak je volledig uit balans wanneer plannen mislukken. Misschien vind je het moeilijk om controle los te laten of merk je dat je voortdurend bevestiging van anderen nodig hebt. Dat sluit aan bij het bredere thema van een moeilijke tijd: juist wanneer het leven niet meewerkt, wordt zichtbaar welke manieren van omgaan je helpen en welke niet meer voldoende zijn.

Te veel bescherming kan invloed hebben op jouw weerbaarheid

Ook jouw eerdere ervaringen kunnen meespelen. Wanneer veel moeilijkheden vroeger voor je werden opgelost, heb je misschien minder gelegenheid gehad om zelf te oefenen met teleurstelling en onzekerheid. Op de pagina over te beschermd opgevoed zijn gaat het precies over die ontwikkeling. Dat betekent niet dat een beschermde jeugd verkeerd is. Wel kan het verklaren waarom je later soms extra moet oefenen met zelf beslissen, incasseren en vertrouwen op jouw eigen vermogen.

Wie is altijd volledig opgewassen tegen het leven?

Eigenlijk niemand. Soms gebeurt er iets waardoor je je ineens heel klein voelt. Een gebeurtenis kan groter zijn dan jouw huidige draagkracht. Dat hoort ook bij mens-zijn. Opgewassen zijn tegen het leven betekent daarom niet dat je nooit omvalt, nooit twijfelt of nooit hulp nodig hebt. Het gaat er veel meer om dat je na verloop van tijd opnieuw leert staan, jezelf aanpast aan een veranderde werkelijkheid en ontdekt wat je nodig hebt om verder te kunnen.

De boom hoeft de storm niet te verslaan

Ik blijf dat beeld mooi vinden. Een sterke boom wint niet van de storm door harder terug te duwen. Hij staat stevig geworteld en beweegt tegelijkertijd mee. Soms verliest hij een tak. Soms loopt hij schade op. Maar zijn wortels houden hem vast en na de storm groeit hij verder. Misschien is dat ook een betere omschrijving van weerbaarheid dan altijd sterk moeten zijn: voldoende geworteld zijn om te kunnen bewegen zonder jezelf volledig kwijt te raken.