home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / introvert extravert / ambivert

Ambivert: ben je introvert en extravert?

Ben je introvert en extravert tegelijk? Misschien herken je jezelf niet volledig aan één van beide kanten. De ene keer zoek je gemakkelijk mensen op, praat je veel en neem je initiatief, terwijl je op een ander moment juist behoefte hebt aan rust, afzondering en jouw eigen gedachten. Ik heb deze pagina daarom als verdieping onder introvert en extravert gezet. Ambivert is voor mij geen aparte kernkwaliteit en ook geen valkuil. Het beschrijft dat je kenmerken van zowel introversie als extraversie bij jezelf herkent.

Wat betekent ambivert?

Wie ambivert is, herkent zowel introverte als extraverte kanten. Je bent dus niet per definitie altijd stil, terughoudend en naar binnen gericht, maar ook niet altijd uitgesproken, sociaal aanwezig en naar buiten gericht. De ene situatie kan iets heel anders bij jou oproepen dan de andere. Misschien praat je op jouw werk gemakkelijk mee terwijl je tijdens een verjaardag liever eerst wat rondkijkt. Of andersom: in een vertrouwd gezelschap ben je volop aanwezig, terwijl je in een nieuwe groep veel meer op de achtergrond blijft.

Ik vind dat eigenlijk niet zo ingewikkeld. Mensen laten zich nu eenmaal niet altijd netjes in twee bakjes verdelen. We willen graag een duidelijk etiket: introvert of extravert. Maar wanneer jij jezelf in beide herkent, hoef je niet onmiddellijk te beslissen welke van de twee je nu werkelijk bent. Misschien vertelt die combinatie juist iets wezenlijks over hoe jij in verschillende situaties reageert.

Welke kenmerken passen bij ambiversie?

Ik noem een aantal voorbeelden waarin je die combinatie kunt herkennen:

• Enerzijds sta je soms graag in het middelpunt van de belangstelling en anderzijds mag je graag alleen zijn.
• Je vindt het gezellig om met vrienden op stap te gaan, maar je vindt het ook prima om jouw eigen gang te gaan.
• Soms trek je je terug terwijl je geen teruggetrokken mens bent.
• Soms leg je gemakkelijk contact met anderen en soms heb je daar helemaal geen behoefte aan.
• Soms maak je zomaar een praatje met een vreemde en soms heb je daar geen zin in.
• Soms vind je nieuwe mensen leuk en soms ga je liever om met jouw vertrouwde vrienden.
• Soms praat je veel en soms heb je weinig te zeggen, luister je graag of ben je stil.
• Soms kunnen mensen je moeilijk plaatsen: de ene keer ben je zo en de andere keer weer anders.
• Soms ben je heel assertief en een andere keer kost dat jou meer moeite.
• Soms droom je weg en ga je op in jouw innerlijke wereld en soms kun je urenlang met vrienden praten.
• Soms heb je behoefte aan diepgaande gesprekken en op andere momenten helemaal niet.

Daar zit voor mij een belangrijk woord in: soms. Ambiversie betekent niet dat je voortdurend exact in het midden zit. Je hoeft geen vijftig procent introvert en vijftig procent extravert te zijn. Het gaat erom dat beide kanten herkenbaar zijn en dat omstandigheden mede bepalen welke kant op dat moment zichtbaar wordt.

Waarom kun je de ene keer introvert en de andere keer extravert lijken?

Omdat niet iedere situatie hetzelfde bij jou oproept. Het maakt verschil of je mensen goed kent, of je je op jouw gemak voelt, of het onderwerp jou interesseert en hoeveel ruimte je ervaart. In een groep waar je niemand kent kun je rustig observeren, terwijl je een uur later bij goede vrienden de hoogste toon voert. Dat maakt jou niet inconsequent. Het laat alleen zien dat gedrag mede afhankelijk is van de situatie.

Ook jouw behoefte kan verschillen. Misschien heb je na een drukke week juist behoefte om alleen te zijn. Niet omdat je mensen vervelend vindt, maar omdat je even jouw eigen gang wilt gaan. Een paar dagen later kun je juist zin hebben in mensen om je heen, een goed gesprek, gezelligheid of samen iets ondernemen. Dat zijn voor mij geen tegenstrijdigheden. Het zijn verschillende behoeften die op verschillende momenten naar voren kunnen komen.

Daarom zou ik ook oppassen met conclusies als: iemand die graag alleen is, is dus introvert. Alleen zijn kan een behoefte zijn. En graag onder de mensen zijn maakt jou evenmin automatisch extravert. Het gaat om het bredere patroon waarin jij jezelf herkent.

Ben je ambivert wanneer je graag alleen bent en ook graag onder de mensen?

Dat kan een herkenbaar onderdeel zijn, maar het zegt niet alles. Bij de ene persoon is alleen zijn een belangrijke manier om ruimte voor zichzelf te hebben. Een ander kan juist na een dag alleen enorm verlangen naar gezelschap. Misschien houd jij ontzettend van een avond met vrienden en ben je daarna net zo tevreden wanneer je de volgende dag niemand hoeft te spreken.

Anderzijds kan contact met mensen ook iets zijn waar je actief naar zoekt. Je kunt gemakkelijk contacten aangaan, belangstelling tonen, een gesprek beginnen en nieuwe mensen ontmoeten. Maar dat betekent nog niet dat je daar altijd behoefte aan hebt. Een ambivert kan sociaal gemakkelijk zijn zonder voortdurend sociaal actief te willen zijn.

Dat onderscheid vind ik belangrijk. Wat kun je en waar heb je behoefte aan zijn niet hetzelfde. Je kunt uitstekend met mensen omgaan en toch regelmatig alleen willen zijn. Je kunt ook behoefte hebben aan contact terwijl je het aangaan van nieuwe contacten spannend vindt. Kijk dus niet alleen naar zichtbaar gedrag, maar ook naar wat jou van binnen beweegt.

Waarom ben je niet onvoorspelbaar wanneer beide kanten bij je passen?

Mensen kunnen moeite hebben om een ambivert te plaatsen. De ene keer ben je spraakzaam en zichtbaar, de andere keer rustig en afwachtend. Iemand kan dan zeggen: 'Vorige week had je nog het hoogste woord en nu zeg je bijna niets.' Alsof je eenmaal een gedragsstijl moet kiezen en daar vervolgens de rest van jouw leven aan vastzit.

Maar misschien lag vorige week het onderwerp jou bijzonder goed. Misschien kende je iedereen. Misschien was je enthousiast en had je iets te vertellen. Vandaag ben je in een onbekende groep, heb je weinig met het onderwerp of luister je liever. Dat is niet per definitie vreemd gedrag. Misschien past het gewoon bij jou dat je afhankelijk van context meer naar buiten of meer naar binnen gericht bent.

Daarom vind ik de verdieping over communicatie bij introvert en extravert hier ook interessant. De manier waarop je spreekt, reageert en gedachten deelt kan per situatie verschillen. Soms formuleer je snel en hardop. Een andere keer wil je eerst nadenken voordat je iets zegt.

Ambivert zijn betekent niet dat alles altijd in balans is

Het woord ambivert kan de indruk wekken dat je automatisch het beste van twee werelden hebt. Lekker sociaal wanneer het uitkomt en heerlijk rustig wanneer je daar zin in hebt. Zo gemakkelijk hoeft het natuurlijk niet te zijn. Juist doordat beide kanten aanwezig zijn kun je ook twijfelen over wat je nodig hebt. Je spreekt af met mensen en merkt halverwege de avond dat je eigenlijk liever thuis was gebleven. Of je kiest voor een rustige avond en ontdekt om acht uur dat je juist behoefte hebt aan gezelschap.

Ook in communicatie kan dat wisselen. Soms pak je gemakkelijk ruimte en ben je duidelijk aanwezig. Een andere keer wacht je af en denk je pas later: dat had ik eigenlijk moeten zeggen. Wanneer dat laatste herkenbaar is, kan de verdieping over assertiviteit voor introverten nuttig zijn. Niet omdat je jezelf tot introvert moet verklaren, maar omdat die kant op sommige momenten wel degelijk herkenbaar kan zijn.

Hetzelfde geldt voor rustig gedrag. Soms ben je gewoon rustig en stil. Daar hoeft helemaal niets achter te zitten. Op een ander moment ben je uitbundig en volop aanwezig. Het één maakt het ander niet onwaar.

Wat is het verschil tussen ambivert zijn en jezelf aanpassen?

Dat is een interessante vraag. Gedrag kan veranderen omdat een andere kant van jou vanzelf naar voren komt, maar je kunt jouw gedrag ook aanpassen omdat je denkt dat dit van je verwacht wordt. Dat zijn twee verschillende dingen. Misschien ben je van nature rustig tijdens een overleg, maar dwing je jezelf om veel te praten omdat je hebt geleerd dat zichtbaarheid belangrijk is. Of je houdt jezelf juist in omdat je bang bent dat anderen jou te druk vinden.

Bij ambiversie gaat het niet om toneelspelen. Het gaat om verschillende kanten die werkelijk bij jou passen. Daarom is het zinvol om jezelf af te vragen: doe ik dit omdat het op dit moment natuurlijk bij mij past of omdat ik denk dat ik zo moet zijn? Dat verschil voel je vaak zelf wel. Het ene kost misschien nauwelijks moeite, terwijl je bij het andere voortdurend bezig bent jezelf te corrigeren.

Je hoeft dus niet van iedere gedragsverandering een persoonlijkheidskenmerk te maken. Soms pas je je functioneel aan een situatie aan. Dat kunnen introverte en extraverte mensen allebei. Ambiversie gaat verder: je herkent werkelijk kenmerken van beide kanten bij jezelf.

Moet je weten of je introvert, extravert of ambivert bent?

Niet omdat je per se een etiket nodig hebt. Het kan wel helpen om jezelf beter te begrijpen. Misschien heb je jarenlang gedacht dat je extravert bent omdat je gemakkelijk praat en graag mensen ontmoet, terwijl je tegelijkertijd merkt dat je behoorlijk veel behoefte hebt aan tijd voor jezelf. Of je hebt jezelf altijd introvert genoemd omdat je graag alleen bent, terwijl je in vertrouwde situaties juist heel gemakkelijk contact maakt en volop aanwezig bent.

Dan kan het begrip ambivert iets verduidelijken. Niet als nieuw hokje waar je vervolgens weer netjes in moet gaan zitten, maar als uitnodiging om genuanceerder naar jezelf te kijken. Misschien hoef je helemaal niet te kiezen tussen 'ik ben iemand van de mensen' en 'ik ben graag alleen'. Misschien zijn beide waar.

Ontwikkeldoelen wanneer je jezelf als ambivert herkent

• Leren herkennen wanneer je behoefte hebt aan contact en wanneer je juist behoefte hebt aan tijd en ruimte voor jezelf.
• Jezelf niet dwingen om altijd sociaal, uitgesproken of juist rustig te zijn wanneer een andere kant op dat moment beter bij je past.
• Bewuster onderzoeken welke situaties jouw introverte of extraverte kant naar voren halen en wat dat jou vertelt over jezelf.

Veelgestelde vragen over ambivert zijn

Ambivert zijn roept vooral vragen op wanneer je jezelf niet goed herkent in het eenvoudige onderscheid tussen introvert en extravert. Je hoeft daarbij niet uit te rekenen hoeveel procent je van ieder bent. Het gaat vooral om herkenning van beide kanten.

Wat betekent ambivert?

Ambivert betekent dat je zowel introverte als extraverte kenmerken bij jezelf herkent. Afhankelijk van de situatie kan de ene of de andere kant sterker zichtbaar worden.

Kun je introvert en extravert tegelijk zijn?

Ja, in de zin dat je kenmerken van beide kanten kunt herkennen. Je hoeft niet in iedere situatie hetzelfde te reageren en je hoeft jezelf niet volledig aan één kant te herkennen.

Is graag alleen zijn een teken dat je introvert bent?

Niet automatisch. Alleen zijn kan ook gewoon een behoefte zijn. Iemand kan sociaal, gemakkelijk in contact en uitgesproken zijn en tegelijkertijd regelmatig behoefte hebben om alleen te zijn.

Kan een ambivert heel sociaal zijn?

Ja. Een ambivert kan gemakkelijk praten, contacten aangaan en genieten van gezelschap. Op andere momenten kan dezelfde persoon juist weinig behoefte hebben aan mensen en graag zijn eigen gang gaan.

Is ambivert een kernkwaliteit?

Nee. Ik behandel ambivert hier niet als kernkwaliteit of valkuil. Het is een manier om te beschrijven dat je zowel introverte als extraverte kenmerken bij jezelf herkent.