home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / introvert extravert / rustig stil

Jij bent ook altijd zo rustig en stil

Hoor je vaak mensen zeggen dat je altijd zo rustig overkomt? En merk je ook dat je dat weleens vervelend vindt? Omdat het misschien wel zo lijkt, terwijl jij je vanbinnen echt niet altijd rustig voelt. Ik heb deze pagina als verdieping onder introvert en extravert gezet omdat rustig en stil gedrag vaak wordt verbonden met de meer introverte kant. Maar rustig en stil zijn noem ik hier geen kernkwaliteit en ook geen valkuil. Dit artikel schrijf ik voor jou die misschien als een stil muisje wordt afgeschilderd terwijl er vanbinnen een wereld aan gedachten, waarnemingen en gevoelens aanwezig is.

Waarom hoort rustig en stil zijn bij introvert en extravert?

Omdat de manier waarop jij aanwezig bent vaak iets laat zien van jouw gerichtheid. Sommige mensen treden gemakkelijk naar buiten, vertellen snel wat ze denken en bewegen zich nadrukkelijk in een groep. Andere mensen kijken eerst, luisteren, nemen waar en hoeven niet voortdurend zichtbaar of hoorbaar te zijn. Wanneer je moet kiezen tussen introvert of extravert zal bij jou misschien de introverte kant vaker de doorslag geven.

Maar maak er geen simpele rekensom van. Niet ieder rustig mens is introvert en niet iedere introvert is altijd stil. Je kunt in een vertrouwde omgeving behoorlijk spraakzaam zijn en in een andere groep vooral observeren. Rustig en stil beschrijft dus vooral zichtbaar gedrag. Het vertelt nog niet jouw hele verhaal.

Wat wel opvalt is hoe gemakkelijk de buitenwereld een norm maakt van uitgesproken gedrag. Wie snel praat, zich gemakkelijk laat zien en overal op reageert, wordt gemakkelijker opgemerkt. Wie rustig is krijgt sneller te horen dat hij zich meer moet profileren. Daar zit precies de maatschappelijke voorkeur achter die ik verder beschrijf bij extraversie als norm.

Wanneer is een label nog feedback?

Vaak worden er wat labeltjes uitgedeeld door anderen. Misschien wel door jouw manager. Je moet jezelf wat meer laten zien. Je moet wellicht overtuigingskracht ontwikkelen en je meer profileren. Je moet je laten gelden of nadrukkelijker aanwezig zijn. En je ziet het al, wat je allemaal moet. Je moet zoveel dat de moed je in de schoenen zakt.

Daarom maak ik graag onderscheid tussen een label en bruikbare feedback. 'Jij bent ook altijd zo stil' is een label. Daar kun je weinig mee. 'Tijdens het overleg heb je drie keer een belangrijk punt pas na afloop tegen mij verteld en daardoor kon het team er niet meer op reageren' is concreter. Dan kunnen we ergens naar kijken. Misschien mag je inderdaad leren om jouw waarnemingen wat eerder in te brengen.

Feedback hoort dus over gedrag en effect te gaan. Het moet niet een verkapte boodschap worden dat jouw karakter verkeerd is. Wanneer iemand feitelijk bedoelt dat jij extraverter moet worden, heeft hij geen leerdoel geformuleerd maar een voorkeur uitgesproken.

Welke kwaliteiten passen bij een rustige en stille stijl?

Ik maak een analyse en jij mag zeggen of het klopt. Misschien herken je jezelf in meerdere van deze kenmerken:

• Jij kunt in één zin zeggen waar anderen een hoofdstuk voor nodig hebben. Je bent kernachtig in jouw communicatie.
• Je doet veel indrukken op. Je observeert en neemt veel waar.
• Als je moet kiezen tussen introvert of extravert zal introversie bij jou vaker de doorslag geven.
• Je bent beheerst, kalm en bedaard.
• Je bent ingetogen en vaak ook nuchter.
• Je bent iemand die ik typeer als no-nonsense.
• Je kunt goed luisteren.
• Je bent dienstbaar in de zin dat je een ander gemakkelijk het voortouw laat nemen.
• Je bent bescheiden.
• Je bent degelijk en deugdelijk.
• Je bent wellicht flegmatiek.

Ik noem nu een reeks aan kwaliteiten. Daar ligt jouw kracht. Natuurlijk hoef je ze niet allemaal te hebben omdat je toevallig rustig bent. Maar het is belangrijk dat je niet alleen kijkt naar alles wat de buitenwereld mist wanneer jij niet vooraan staat. Kijk ook eens naar wat jouw stijl juist toevoegt.

Wat is de kracht van stilte en rust?

Mensen zoals jij zijn waardevol in deze onrustige wereld. Stilte heeft een kracht en de wereld zit te springen om mensen die kunnen luisteren. Bovendien breng jij rust. Jouw kalmte inspireert op een natuurlijke wijze en dat geeft vertrouwen. Jij laat je de kop niet zomaar gek maken en je houdt het hoofd koel, ook in moeilijke situaties.

Er is bovendien kracht in niet onmiddellijk reageren. Terwijl een ander zijn eerste gedachte al heeft uitgesproken, ben jij misschien nog aan het kijken wat er werkelijk gebeurt. Je hoort niet alleen de woorden maar merkt ook op wat er tussen de regels speelt. Je hoeft niet overal het hoogste woord over te voeren om invloed te hebben.

En stilte kan ruimte geven. Wanneer jij niet ieder gaatje in een gesprek onmiddellijk opvult, kan een ander nadenken en zelf woorden zoeken. Juist iemand die weinig behoefte heeft om voortdurend te zenden kan daardoor heel prettig zijn om mee te praten.

Wanneer is rustig en stil zijn iets anders dan jezelf onzichtbaar maken?

Daar zit voor mij wel een grens. Rustig zijn past misschien bij jouw aard. Jezelf onzichtbaar maken is iets anders. Dan heb je wel iets te zeggen maar houd je je steeds in. Je hebt een mening maar spreekt die niet uit. Je ziet iets belangrijks gebeuren maar laat een ander het maar oplossen. Je hebt behoefte aan ruimte maar maakt jezelf kleiner zodat een ander die ruimte kan innemen.

Misschien ontstaat dat omdat je geen aandacht wilt trekken. Misschien denk je dat jouw bijdrage niet zo belangrijk is. Of misschien heb je geleerd dat zichtbaar zijn ongemakkelijk is. Dan wordt jouw rustige stijl niet meer alleen een kracht maar ook een plek waarachter je je kunt verschuilen.

Dat is waarom ik een onderscheid maak tussen jezelf trouw blijven en jezelf wegcijferen. Je hoeft niet luidruchtiger te worden. Maar wanneer jouw stilte ervoor zorgt dat mensen nooit weten wat jij denkt, wilt of nodig hebt, mag er iets bijkomen. Niet meer extraversie maar meer zichtbaarheid op jouw eigen manier.

Hoe kun je jezelf laten zien zonder extravert te hoeven worden?

Door jouw eigen stijl niet weg te gooien maar er vaardigheden aan toe te voegen. Misschien kun je eerder zeggen wat je hebt waargenomen. Misschien kun je tijdens een overleg één belangrijk punt bewust inbrengen in plaats van na afloop drie uitstekende observaties met een collega te delen. Misschien kun je duidelijker aangeven wat je wilt of waar jouw grens ligt.

Dat is precies waarom assertiviteit voor introverten iets anders is dan iemand leren extravert te worden. Assertiviteit gaat niet over volume. Je kunt met een rustige stem een glasheldere grens aangeven. Je kunt in twee zinnen precies vertellen wat je nodig hebt. Je hoeft geen spring-in-het-veld te worden om zichtbaar te zijn.

Dat vind ik een veel gezonder leerdoel. Niet: leer jezelf nadrukkelijker verkopen. Wel: zorg dat wat belangrijk is in jou ook beschikbaar komt voor de mensen met wie je samenwerkt en samenleeft.

Hoe wordt rust een kracht als je zelfbewust bent?

Wanneer je zelfbewust overkomt zet je jouw rust, stilte en kalmte in als kracht. Je weet dat je niet minder bent omdat je minder woorden gebruikt. Je hoeft jouw stilte niet te verdedigen en je hoeft ook geen rol te spelen om indruk te maken. Je bent aanwezig zonder dat je de behoefte voelt om te voldoen aan de maatschappelijke norm van extraversie.

Zelfbewust betekent ook dat je jouw eigen aandachtspunten kent. Je weet bijvoorbeeld dat je soms te lang wacht voordat je iets zegt. Of dat anderen jouw stilte ten onrechte kunnen uitleggen als afstandelijkheid of desinteresse. Omdat je dat weet, kun je daar iets mee zonder jouw karakter af te wijzen.

Dan ontstaat er iets moois: je hoeft niet te kiezen tussen jezelf zijn en jezelf ontwikkelen. Je kunt precies blijven wie je bent en tegelijkertijd leren om jouw kwaliteiten beter zichtbaar en bruikbaar te maken.

Wat hebben rustige en stille mensen nodig van hun omgeving?

Allereerst dat niet iedere stilte onmiddellijk als probleem wordt behandeld. Geef iemand ook eens tijd om na te denken. Stel een vraag en wacht vervolgens op het antwoord. Wanneer je na twee seconden zelf alweer begint te praten, weet je natuurlijk nooit wat de ander had willen zeggen.

Ook organisaties kunnen daar rekening mee houden. Niet iedere goede bijdrage ontstaat spontaan in een rumoerige vergadering. Soms helpt het wanneer mensen vooraf informatie krijgen, zodat ze kunnen nadenken. Soms komt een uitstekende analyse na het overleg en niet midden in het verbale geweld. Dat maakt de analyse niet minder goed.

En geef concrete feedback in plaats van karakteroordelen. Zeg niet: 'Je bent te stil.' Vertel welk gedrag of welke bijdrage je mist. Dan kan iemand beslissen wat hij daarmee doet. Misschien is er werkelijk een leerdoel. Misschien blijkt vooral dat de omgeving heeft bedacht dat iedereen hetzelfde soort aanwezigheid moet laten zien.

Welke ontwikkeldoelen passen bij rustig en stil zijn?

Een belangrijk ontwikkeldoel mag zijn dat jij omarmt wie je bent. Je hoeft jouw rustige stijl niet te repareren. Wel is het goed om je bewust te zijn van hoe jouw aard en karakter op anderen kunnen overkomen. Dan begrijp je een beetje hoe dat werkt in de grote wereld waar extraversie gemakkelijk de maatschappelijke norm wordt.

En wellicht is er een punt dat jij je meer mag laten zien, maar dan op jouw manier. Misschien maak jij jezelf te vaak en te veel onzichtbaar. Dat is jammer, want ik vermoed dat je veel te vertellen hebt. Jouw rijke innerlijke wereld mag je rustig met de mensen om je heen delen en je kunt leren jouw waarnemingen en observaties eerder beschikbaar te maken.

Ontwikkeldoelen bij een rustige en stille stijl

• Jouw rustige, stille en ingetogen stijl leren waarderen zonder jezelf voortdurend met meer extraverte mensen te vergelijken.
• Jouw mening, waarnemingen en behoeften eerder zichtbaar maken wanneer dat voor samenwerking of relaties belangrijk is.
• Leren onderscheiden wanneer stilte jouw natuurlijke kracht is en wanneer je jezelf onnodig klein of onzichtbaar maakt.

Veelgestelde vragen over rustig en stil zijn

Rustig en stil overkomen wordt gemakkelijk uitgelegd als terughoudendheid, onzekerheid of gebrek aan betrokkenheid. Dat hoeft helemaal niet te kloppen. De interessante vraag is wat bij jouw karakter hoort en waar jouw stilte jou misschien in de weg gaat zitten.

Is rustig en stil zijn hetzelfde als introvert zijn?

Nee. Het kan bij introversie passen, maar rustig en stil zijn beschrijft vooral zichtbaar gedrag. Een introvert persoon kan in een vertrouwde omgeving heel spraakzaam zijn en een extravert persoon kan op bepaalde momenten eveneens rustig zijn.

Is er iets mis met iemand die weinig praat?

Nee. Weinig woorden gebruiken zegt niets over de hoeveelheid gedachten, gevoelens of waarnemingen die iemand heeft. Sommige mensen hebben juist weinig woorden nodig om iets heel kernachtig te zeggen.

Waarom zeggen mensen dat ik mezelf meer moet laten zien?

Soms bedoelen ze dat jouw bijdrage onvoldoende zichtbaar is terwijl die wel nodig is. Maar soms spreekt er vooral een voorkeur voor extravert gedrag uit. Vraag daarom concreet welk gedrag men mist en welk effect dat heeft.

Wanneer wordt rustig zijn te teruggetrokken?

Wanneer jij jezelf structureel niet meer laat horen of zien terwijl dat wel nodig is. Bijvoorbeeld wanneer je jouw mening niet uitspreekt, belangrijke waarnemingen achterhoudt of voortdurend anderen laat beslissen terwijl jij zelf iets anders wilt.

Kun je assertiever worden zonder extravert te worden?

Ja. Assertiviteit betekent dat je jouw mening, grenzen en behoeften duidelijk kunt uitspreken. Dat kan heel rustig, bedachtzaam en met weinig woorden. Je hoeft daarvoor jouw karakter niet te veranderen.