home / persoonlijke ontwikkeling / conflicthantering / conflictstijl / compromis

Compromis sluiten: is er overeenstemming?

Het woord schijnt uit het Frans te komen. En in de oorspronkelijke betekenis krijg ik de duiding van ‘samen’ en ‘akkoord’. Je komt dus samen tot een akkoord bij een compromis.

Weet je wat het niet is?

Ik duid ook graag wat een compromis niet is:

• Er wordt jou een akkoord door de strot gedrukt door de ander
• Je stemt ergens in toe, maar je hebt er geen goed gevoel over
• Je bent lid van de partij: ‘lieve vrede bewaren’ en je wil geen gezeur en dus stemde je maar toe
• Je stemt in iets toe waar je later spijt van krijgt
• Je hebt de ander overruled en een keuze afgedwongen

Oplossing voor het conflict

Een compromis kan een goede oplossing zijn voor uiteenlopend standpunten. Je geeft beiden iets toe, je levert allebei iets in en je kunt samen verder. Dit werkt meestal ook het beste wanneer beide partijen kunnen winnen. Je wilt een gevechtssituatie vermijden en de relatie in stand houden.

Het compromis kan kleurloos zijn

Een compromis wordt dus vaak gezien als het summum bij het oplossen van een conflict. Maar dat klopt niet. Een compromis heeft alleen kleur en zin wanneer beide partijen zich kunnen committeren op basis van overeenstemming. Als dat niet het geval is dan krijg je smakeloze wijn.
Iemand zei pas: ‘in de politiek doen ze allemaal water bij de wijn’ en de persoon in kwestie sprak daar nogal afkeurend over. Ik reageerde door te zeggen: ‘heel vaak schenken ze geen klare wijn en is het op voorhand al smakeloos’. En daar ligt de kern van mijn betoog voor het compromis. Je kunt nooit een compromis sluiten op wie je bent, ook niet op jouw overtuigingen. Je kunt geen concessie doen aan jouw zijn-stuk.

Onderhandelen is dus ineffectief wanneer je deze stijl gebruikt bij een conflict waarover niet te onderhandelen valt zoals: principekwesties of normen en waarden. Bovendien is er kans dat beide partijen niet echt tevreden zijn over het resultaat. In een cultuur waar veel onderhandeld wordt, ontstaat snel een soort van wantrouwen omdat er altijd wel iets te schipperen en te regelen valt. Men laat te weinig zien waar men écht voor staat.  Bovendien verliest men veel tijd aan onderlinge gesprekken.

Een compromis kan dus ook zijn dat je samen overeenkomt dat een onafhankelijk persoon (bijvoorbeeld de rechter) maar uitspraak moet doen over het verschil van inzicht.

Een compromis kan ook zijn dat je vaststelt dat er verschil van inzicht is en dat je dat ook laat bestaan terwijl je toch een manier vindt om samen te regeren.