home / persoonlijke ontwikkeling / assertiviteit / vlotte babbel niet assertief

Vlotte babbel en toch niet assertief?

Een vlotte babbel betekent niet automatisch dat je assertief bent. Sterker nog, het komt regelmatig voor dat je voor de buitenwereld zelfverzekerd en mondig overkomt, terwijl je je vanbinnen helemaal niet zo voelt. Binnen het bredere onderwerp assertief, subassertief en agressief gedrag is het daarom goed om onderscheid te maken tussen gemakkelijk praten en werkelijk assertief zijn. Je kunt namelijk gemakkelijk praten en toch zwijgen op het moment dat het echt over jou gaat.

Wanneer blijkt of je echt assertief bent?

Assertiviteit wordt niet zichtbaar wanneer een gesprek gezellig en veilig verloopt. Dan lukt het vaak wel om mee te praten, grapjes te maken en jouw mening te geven. Het wordt interessanter wanneer er iets op het spel staat. Bijvoorbeeld wanneer je nee wilt zeggen, terwijl de ander op een ja rekent. Of wanneer je het niet eens bent met iemand die veel invloed heeft. Misschien gaat iemand over jouw grens, krijg je kritiek of moet je iets vragen wat je spannend vindt. Juist op zulke momenten blijkt of je alleen gemakkelijk praat of jezelf ook werkelijk durft uit te spreken. Je kunt dus verbaal sterk zijn en toch moeite hebben met nee zeggen, een eigen mening innemen, jouw grens aangeven, hulp vragen of voor jezelf opkomen. Wanneer je jezelf in spannende situaties terugtrekt, meegaat met de ander of jouw eigen mening inslikt, kan er sprake zijn van subassertief gedrag.

Een vlotte prater in een vergadering

Stel, je praat tijdens een vergadering gemakkelijk mee. Je reageert snel, maakt af en toe een grap en hebt over bijna ieder onderwerp wel iets te zeggen. Collega’s zien jou als mondig en sociaal sterk. Dan neemt iemand jouw idee over zonder jou te noemen. Je ergert je, maar zegt niets. Of een collega onderbreekt je steeds, terwijl jij het gesprek vrolijk gaande houdt. Na afloop baal je. Waarom heb ik niets gezegd? Waarom kwam ik niet voor mezelf op? Dat is het verschil tussen verbaal aanwezig zijn en assertief handelen. Je was zichtbaar in het gesprek, maar niet zichtbaar op het moment dat het over jouw grens, jouw belang of jouw positie ging.

Kan een vlotte babbel een masker zijn?

Dat kan, maar dat hoeft niet. Niet iedere vlotte prater is onzeker. Toch kan veel praten soms helpen om onzekerheid te verbergen. Misschien maak je grapjes zodra iets persoonlijk wordt. Misschien vul je stiltes op, omdat je spanning ongemakkelijk vindt. Of je praat over van alles en nog wat, zodat niemand merkt dat je twijfelt aan jezelf. De vlotte babbel wordt dan een soort schild. Zolang je praat, houd je controle over het gesprek. Maar zodra iemand vraagt wat jij werkelijk voelt, wilt of nodig hebt, wordt het moeilijker.

Soms praat je dus niet omdat je zo zeker bent, maar omdat je onzekerheid geen stilte verdraagt.

Praat je gemakkelijk of spreek je jezelf ook uit?

Er is een verschil tussen praten en jezelf uitspreken. Praten kan gaan over het werk, het nieuws, andere mensen of allerlei interessante onderwerpen. Jezelf uitspreken betekent dat je vertelt wat er in jou omgaat. Wat vind jij? Wat raakt jou? Wat wil je? Waar ligt jouw grens? Waar ben je het niet mee eens?

Dat laatste is vaak veel spannender. Je laat dan niet alleen jouw kennis of taalvaardigheid zien, maar ook jezelf. Je kunt bijvoorbeeld gemakkelijk vertellen hoe een project moet worden aangepakt, maar het moeilijk vinden om te zeggen dat jij je niet gehoord voelt. Je kunt uitgebreid uitleg geven, maar moeite hebben met een korte zin als: ‘Dit wil ik niet.’

Of:

‘Ik ben het hier niet mee eens.’

Of:

‘Ik heb tijd nodig om hierover na te denken.’

Assertiviteit zit vaak niet in veel woorden. Soms zit ze juist in één heldere zin.

Waarom lukt praten wel en voor jezelf opkomen niet?

Daar kunnen verschillende redenen voor zijn. Misschien wil je graag aardig gevonden worden en ben je bang dat duidelijkheid ten koste gaat van de relatie. Misschien wil je niemand teleurstellen of vermijd je spanning en conflicten. Het kan ook zijn dat je tijd nodig hebt om jouw mening te vormen. In het gesprek reageer je snel en soepel, maar pas later voel je wat je werkelijk vond. Dan denk je achteraf: dit wilde ik eigenlijk helemaal niet. Sommige mensen zijn verbaal snel, maar voelen hun grens langzaam. Ze kunnen direct reageren op wat er gezegd wordt, maar merken pas uren later dat iets hen raakte. Ook kan het zijn dat je veel twijfelt aan jezelf. Je hebt wel een mening, maar vraagt je meteen af of die verstandig, gepast of interessant genoeg is. Daardoor praat je wel mee, maar houd je jouw echte standpunt terug.

Waaraan merk je dat jouw vlotte babbel geen assertiviteit is?

Je kunt jezelf afvragen wat er gebeurt wanneer een gesprek persoonlijk, spannend of confronterend wordt. Misschien herken je dat je veel praat, maar niet zegt wat je werkelijk dwarszit. Of je maakt een grap wanneer iets je raakt. Je stemt snel in en krijgt later spijt. Je kunt prima meepraten, maar vindt nee zeggen moeilijk. Misschien ben je mondig in veilige situaties, maar klap je dicht zodra iemand dominant reageert. Of je legt eindeloos uit waarom je een grens stelt, omdat je bang bent dat een simpel nee niet voldoende is.

Dan ontbreekt het je niet aan woorden. Dan ontbreekt het je aan ruimte om die woorden ook werkelijk voor jezelf te gebruiken.

Hoe word je achter jouw vlotte babbel ook assertiever?

Je hoeft niet méér te leren praten. Waarschijnlijk kun je dat al. De ontwikkeling zit vooral in eerlijker en duidelijker worden over wat er in jou speelt. Neem eerst wat meer tijd voordat je antwoord geeft. Je hoeft niet altijd direct te reageren. Je kunt zeggen: ‘Ik wil hier even over nadenken.’ Daarmee voorkom je dat je alweer ja hebt gezegd voordat je weet wat je wilt.

Vraag jezelf ook af: wat vind ik hier eigenlijk van? Niet: wat wordt er van mij verwacht? En ook niet: wat zal de ander prettig vinden? Maar: wat vind ík? Oefen daarnaast met korte zinnen. Een grens wordt niet sterker door er een complete roman omheen te schrijven. ‘Nee, dat lukt mij niet’ kan voldoende zijn. Leer ook om spanning te verdragen. Assertief zijn betekent niet dat iedereen jouw duidelijkheid prettig vindt. Soms is iemand teleurgesteld of geïrriteerd. Dat betekent niet automatisch dat jij iets verkeerd hebt gedaan.

Wil je concreter onderzoeken wat jij wilt leren? Bekijk dan ook de leerdoelen voor assertiviteit. Daar vind je voorbeelden zoals nee zeggen, grenzen aangeven, voor jezelf opkomen en jouw mening uitspreken. Het gaat erom dat je leert zeggen wat je werkelijk vindt, zonder jezelf te overschreeuwen en zonder jezelf opnieuw weg te cijferen.

Conclusie

Een vlotte babbel laat zien dat je gemakkelijk praat. Assertiviteit laat zien dat je jezelf durft uit te spreken, juist wanneer het spannend wordt. Je hoeft dus niet méér te praten. Je mag duidelijker zeggen wat jij werkelijk vindt, voelt, nodig hebt of niet wilt.

Daar begint assertiviteit.

Veelgestelde vragen – FAQ

Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over een vlotte babbel en assertiviteit.

Betekent een vlotte babbel dat je zelfverzekerd bent?

Niet automatisch. Je kunt gemakkelijk praten en toch onzeker zijn over wat je zegt, bang zijn voor afwijzing of moeite hebben om voor jezelf op te komen.

Wat is het verschil tussen vlot praten en assertief zijn?

Vlot praten gaat over hoe gemakkelijk je woorden vindt. Assertief zijn betekent dat je duidelijk zegt wat je vindt, voelt, nodig hebt of niet wilt, ook wanneer dat spannend is.

Kan veel praten onzekerheid verbergen?

Ja, dat kan. Soms gebruik je praten, grapjes of uitgebreide uitleg om spanning te vermijden of te voorkomen dat anderen merken dat je twijfelt.

Waarom zeg ik niets als iemand over mijn grens gaat?

Dat kan komen doordat je spanning wilt vermijden, graag aardig gevonden wilt worden of pas later merkt dat iets je raakt. Je bent dan verbaal aanwezig, maar niet assertief op het moment dat dit nodig is.

Hoe word ik assertiever zonder minder spontaan te worden?

Je hoeft jouw spontaniteit niet kwijt te raken. Oefen met korte en duidelijke zinnen, neem tijd voordat je antwoord geeft en spreek eerder uit wat je werkelijk vindt, voelt of nodig hebt.