home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / willen kunnen zijn / willen / dromen

Dromen realiseren: hoe maak je jouw droom waar?

Heb je ook weleens dat je zomaar wegdroomt? Je raakt in gedachten, ziet beelden voor je en hoort eigenlijk niet meer goed wat er om je heen gezegd wordt. Je zit even opgeslokt in jouw eigen wereld. Misschien zeggen ze weleens van jou dat je een dagdromer bent. Daar is niets mis mee. Dromen laten vaak iets zien van wat je werkelijk wilt. Ze geven een beeld van iets wat er nog niet is, maar waar je wel naar verlangt. De interessantere vraag is wat jouw dromen je vertellen en wat je er vervolgens mee doet.

Moeten dromen realistisch zijn?

Nee, niet op het moment dat je begint te dromen. Wie bepaalt eigenlijk wat realistisch is? Toen ik in 1994 schreef dat er waarschijnlijk ooit een apparaat zou komen waarin pc, telefoon en televisie geïntegreerd zouden worden met internet, vonden veel mensen dat niet realistisch. Ze vroegen zelfs of ik dat wetenschappelijk kon onderbouwen. Maar wanneer Edison eerst onderzoek had laten doen naar de behoefte aan een gloeilamp, was de reactie misschien ook geweest: niet realistisch.

Vaak noemen we iets realistisch wanneer het lijkt op wat we al kennen en vertrouwen. Daarmee kan realisme ongemerkt een rem worden op verbeelding. Dat betekent natuurlijk niet dat iedere droom uitvoerbaar is. Het betekent wel dat je een droom niet te snel moet afschieten omdat je nog niet weet hoe je hem moet realiseren. Eerst mag je onderzoeken wat je werkelijk voor je ziet. De vraag naar haalbaarheid komt daarna wel.

Wat is het verschil tussen een droom en een wens?

Een wens kan klein en concreet zijn, terwijl een droom vaak een groter beeld oproept van iets wat je ooit zou willen ervaren, bereiken of worden. Dromen hebben daardoor iets van verbeelding en toekomst in zich. Ze geven richting voordat er een plan bestaat. Juist daarom zijn dromen voor mij een belangrijke wilsbron: ze kunnen duidelijk maken waar jouw verlangen naartoe gaat, ook wanneer je nog geen idee hebt van de route.

Daarmee zeg ik niet dat iedere droom meteen een levensmissie is. Soms droom je gewoon over een mooie reis, een ander huis of iets wat je graag eens wilt meemaken. Maar wanneer bepaalde beelden, wensen of verlangens steeds terugkomen, is het interessant om daar niet onmiddellijk overheen te stappen. Misschien probeert jouw willen je iets duidelijk te maken.

Kan een droom ook luchtfietserij zijn?

Ja. Dromen kunnen ook bedrog zijn wanneer ze geen verbinding hebben met wat werkelijk bij je past of wanneer je weigert de stap te zetten van verlangen naar werkelijkheid. Je kunt eindeloos fantaseren zonder ooit iets te ondernemen. Dat hoeft geen probleem te zijn zolang je weet dat je aan het dagdromen bent. Maar wanneer je jouw droom echt wilt verwezenlijken, gelden er wat mij betreft een paar voorwaarden:

• Een droom sluit voldoende aan bij jouw behoeften en verlangens.
• Een droom ligt voldoende binnen jouw cirkel van invloed en bereik.
• Een droom wordt uiteindelijk vertaald naar concrete keuzes en doelstellingen.

Alleen dromen over miljonair worden zegt bijvoorbeeld nog weinig. Misschien gaat het in werkelijkheid om vrijheid, zekerheid, aanzien of onafhankelijkheid. Wanneer je begrijpt wat er onder jouw droom ligt, kun je veel beter onderzoeken hoe je daar werkelijk invulling aan kunt geven.

Welke vijf onderwerpen horen bij jouw persoonlijke dromen?

Dromen gaan niet alleen over het droombeeld zelf. Er zitten verschillende kanten aan. Wat wil je nog meemaken? Kun je iets voor je zien wat er nog niet is? Waar gaat jouw belangstelling vanzelf naartoe? Wat wil je bereiken en hoe zorg je ervoor dat een voornemen niet alweer verdwenen is voordat januari voorbij is? Daarom horen vijf onderwerpen rechtstreeks onder dit cluster.

Wat zegt jouw bucketlist over wat je nog wilt?

Een bucketlist maakt zichtbaar welke ervaringen, wensen en dromen je tijdens jouw leven niet eindeloos wilt uitstellen. Dat kunnen grote dingen zijn, zoals een wereldreis maken, maar ook kleinere of persoonlijkere wensen: een taal leren, iemand bezoeken, een boek schrijven, een bepaalde plek zien of eindelijk tijd maken voor iets waar je al jaren over praat. Het interessante van een bucketlist is niet alleen wat erop staat, maar vooral waarom het erop staat.

Veel mensen beginnen pas over een bucketlist na te denken wanneer ze ernstig ziek worden of wanneer tijd opeens schaars wordt. Dan veranderen prioriteiten vaak snel. Maar waarom zou je wachten totdat je weinig keuze meer hebt? Je kunt ook nu al onderzoeken wat je nog wilt meemaken, leren, doen of betekenen. Daarmee wordt een persoonlijke bucketlist maken meer dan een lijst met leuke dingen. Het kan een spiegel zijn van wat jij belangrijk vindt.

Waarom heb je verbeeldingskracht nodig om te dromen?

Omdat je eerst iets moet kunnen zien voordat je er richting aan kunt geven. Verbeeldingskracht betekent dat je in gedachten een beeld kunt vormen van iets wat nog niet bestaat. Dat kan een andere baan zijn, een eigen onderneming, een creatieve oplossing of een totaal andere manier van leven. Zonder verbeeldingskracht blijft alles gemakkelijk zoals het al is, omdat je alleen kunt kiezen uit wat je al kent.

Verbeeldingskracht is dus niet hetzelfde als fantaseren zonder grenzen. Het is het vermogen om mogelijkheden voor je te zien voordat ze werkelijkheid zijn. Dat maakt het ook zo belangrijk bij persoonlijke ontwikkeling. Je kunt moeilijk een andere richting kiezen wanneer je jezelf geen voorstelling kunt maken van hoe die richting eruit zou kunnen zien. Wie merkt dat alles al snel wordt afgekeurd als onrealistisch, kan daarom veel hebben aan het bewust ontwikkelen van jouw persoonlijke verbeeldingskracht.

Wat hebben interesses met jouw dromen te maken?

Interesses laten zien waar jouw aandacht vanzelf naartoe gaat. Je hoeft jezelf er meestal niet toe te dwingen. Een onderwerp boeit je, je leest erover, praat erover of merkt dat je nieuwsgierigheid steeds opnieuw wordt geprikkeld. Dat betekent niet dat iedere interesse meteen jouw beroep of levensdoel moet worden. Maar terugkerende interesses kunnen wel aanwijzingen geven voor de richting waarin jouw willen zich beweegt.

Soms zijn interesses jarenlang naar de achtergrond gedrukt omdat ze niet nuttig, verstandig of economisch aantrekkelijk leken. Toch kan juist daar iets zitten wat jou energie geeft. Wie zicht krijgt op jouw persoonlijke interesses, ontdekt vaak ook waarom bepaalde dromen telkens terugkomen en waarom andere doelen je nauwelijks raken.

Wat heeft ambitie met dromen te maken?

Ambitie geeft aan wat je wilt bereiken, ontwikkelen of tot stand brengen. Dat hoeft helemaal niet te betekenen dat je hogerop wilt, directeur wilt worden of steeds meer wilt verdienen. Je kunt ambitie hebben om beter te worden in jouw vak, een bedrijf op te bouwen, iets nieuws te leren, meer verantwoordelijkheid te nemen of juist een leven in te richten waarin vrijheid belangrijker wordt dan status.

Een droom geeft vaak het beeld en ambitie geeft er meer richting en intensiteit aan. Hoe belangrijk is dit voor je? Hoeveel energie wil je erin steken? Wat wil je ervoor doen en laten? Daarmee wordt jouw persoonlijke ambitie niet alleen een kwestie van presteren, maar vooral een vraag naar het niveau waarop je iets werkelijk wilt realiseren.

Waarom blijven goede voornemens zo vaak bij een voornemen?

Omdat iets willen nog niet hetzelfde is als er werkelijk naar handelen. Een goed voornemen is vaak snel gemaakt: meer bewegen, minder werken, gezonder leven, een opleiding beginnen of eindelijk dat ene project oppakken. Maar zodra de dagelijkse werkelijkheid zich weer aandient, blijkt hoe gemakkelijk een wens zonder plan naar de achtergrond verdwijnt.

Daarmee zijn goede voornemens eigenlijk een mooie test voor jouw dromen. Is dit iets wat je werkelijk wilt of vooral iets waarvan je vindt dat je het zou moeten willen? Heb je er tijd voor vrijgemaakt? Heb je keuzes gemaakt? Heb je bedacht wat je gaat doen wanneer de eerste motivatie wegzakt? Wie wil leren hoe een wens niet alleen een voornemen blijft, kan zich verdiepen in goede voornemens volhouden.

Hoe verwezenlijk je jouw dromen?

Je verwezenlijkt een droom door hem eerst helder te maken en daarna te vertalen naar keuzes, doelen en concrete stappen. Zie je de contouren van wat je wilt? Pak dan een schetsboek en teken, of pak een notitieblok en schrijf. Beschrijf wat je voor je ziet en maak vervolgens concreet wat nodig is om dichterbij te komen. In mijn boek noem ik plan en doel het landingsgestel van dromen. Zonder landingsgestel blijf je rondvliegen. Een droom mag dus beginnen met verbeelding, maar wanneer je hem werkelijk wilt realiseren, zul je hem op een gegeven moment handen en voeten moeten geven.

Dat betekent ook dat je keuzes moet maken. Niet iedere droom kan tegelijk. Tijd, geld, aandacht en energie zijn beperkt. Een droom serieus nemen betekent daarom soms dat je ergens ja tegen zegt en daarmee automatisch ergens anders nee tegen zegt.

Welke belemmeringen houden jouw droom tegen?

De eerste belemmeringen komen vaak uit jezelf. Zodra je een droom serieus begint te nemen, verschijnen de bezwaren bijna vanzelf. Je hoort gedachten als ‘Daar heb je veel te veel geld voor nodig’, ‘Jij hebt niet eens een mbo-opleiding’, ‘Dat kan ik niet’, ‘Niemand in mijn familie doet zoiets’ of ‘Blijf maar gewoon met beide benen op de grond.’ Daarmee haal je jezelf onderuit voordat je werkelijk onderzocht hebt wat mogelijk is.

• Daar heb je veel te veel startkapitaal voor nodig.
• Jij hebt niet eens een mbo-opleiding, wat wil je nu toch?
• Dat kan ik niet.
• Niemand in mijn familie is zo.
• Blijf nu maar gewoon met beide benen op de grond staan.
• Neem niet te veel risico.

De tweede belemmering komt vaak uit jouw omgeving. Zodra jij iets wilt wat buiten het bekende patroon valt, kan dat ook anderen onzeker maken. Dan krijg je opmerkingen als ‘Wat wil je nou dan, is je hoofd op hol geslagen?’, ‘Ik zou eerst maar eens een mbo 4-opleiding halen’ of ‘Weet wel waar je aan begint.’ Soms zit daar zorg achter, soms ongeloof en soms vooral de behoefte om jou terug te krijgen in het vertrouwde spoor. Uiteindelijk moet jij onderzoeken welk deel van die kritiek verstandig is en welk deel vooral angst of behoudzucht weerspiegelt.

Wanneer wordt een droom een doel?

Een droom wordt een doel wanneer je besluit dat je er werkelijk iets mee wilt doen. Tot dat moment mag een droom vrij zijn, groot zijn en hoef je nog niet precies te weten hoe hij werkelijkheid wordt. Zodra je ervoor kiest om hem te realiseren, komen vragen als tijd, geld, vaardigheden, planning en haalbaarheid erbij. Dan wordt dromen niet minder belangrijk, maar juist concreter. Je geeft jouw verlangen handen en voeten.

Dat is ook het verschil tussen dromen en eindeloos fantaseren. Een droom mag lang een droom blijven, maar zodra je zegt dat je hem werkelijk wilt realiseren, vraagt hij om keuzes. Wat is de eerste stap? Wat moet je leren? Wie heb je nodig? Wat kost het? Wat wil je ervoor laten? En misschien nog belangrijker: wil je het nog steeds wanneer je ziet wat ervoor nodig is?

Wat als jouw droom over werk of loopbaan gaat?

Dan is het verstandig om niet alleen naar functies en vacatures te kijken, maar eerst te onderzoeken welk toekomstbeeld jou werkelijk aanspreekt. Misschien droom je niet zozeer van een andere baan, maar van meer vrijheid, betekenis, zelfstandigheid of ontwikkeling. Een persoonlijke visie ontwikkelen helpt om duidelijker te krijgen waar je met jouw werk en leven naartoe wilt voordat je de route gaat bepalen.

Moet je iedere droom realiseren?

Nee. Niet iedere droom hoeft werkelijkheid te worden. Soms verandert wat je wilt, soms blijkt een droom vooral symbool te staan voor een onderliggende behoefte en soms ontdek je onderweg dat iets helemaal niet meer bij je past. Dat is geen mislukking. Het belangrijkste is dat je jouw dromen serieus genoeg neemt om te onderzoeken wat ze jou vertellen.

Een droom loslaten kan daarom net zo goed een bewuste keuze zijn als hem najagen. Misschien wilde je vroeger iets omdat het indruk maakte op anderen en merk je nu dat het je eigenlijk niets meer zegt. Of je ontdekt dat de behoefte onder de droom op een heel andere manier vervuld kan worden. Dromen geven richting, maar je hoeft er geen gevangene van te worden.

Veelgestelde vragen over dromen realiseren

De volgende vragen helpen om onderscheid te maken tussen dromen, wensen, verbeelding, haalbaarheid en daadwerkelijk in beweging komen.

Waarom zijn dromen belangrijk?

Dromen zijn belangrijk omdat ze zichtbaar kunnen maken waar jouw verlangens, idealen en behoeften liggen. Ze geven soms richting voordat je precies weet hoe je daar moet komen en kunnen daardoor een belangrijke bron van motivatie zijn.

Hoe weet je of een droom echt van jou is?

Dat ontdek je vooral door te onderzoeken waarom je iets wilt. Wil je het omdat het jou werkelijk raakt en aantrekt of omdat het succes, status of waardering oplevert in de ogen van anderen? Hoe beter je de behoefte achter jouw droom begrijpt, hoe duidelijker wordt of hij werkelijk van jou is.

Wat doe je als je bang bent om jouw droom te volgen?

Onderzoek eerst waarvoor je precies bang bent. Angst hoeft niet te betekenen dat jouw droom verkeerd is, maar kan wel aangeven dat er risico's of onzekerheden zijn waarmee je rekening moet houden. Maak de stap daarom niet groter dan nodig en onderzoek wat je eerst kunt uitzoeken, leren of voorbereiden.

Wanneer moet je een droom loslaten?

Je kunt een droom loslaten wanneer hij niet meer bij je past, wanneer de onderliggende behoefte op een andere manier ingevuld kan worden of wanneer de prijs die je ervoor moet betalen niet meer in verhouding staat tot wat hij je oplevert. Loslaten kan net zo goed een bewuste keuze zijn als doorzetten.

Kun je meerdere dromen tegelijk hebben?

Ja. Mensen hebben vaak verschillende dromen op het gebied van werk, relaties, ontwikkeling, reizen of levensstijl. Uiteindelijk vraagt realiseren wel om keuzes en prioriteiten, want tijd, aandacht en energie kun je niet onbeperkt over alles verdelen.