home / persoonlijke ontwikkeling / assertiviteit / grenzen / grenzen ander respecteren

Grenzen van de ander respecteren

Grenzen gaan niet alleen over jouw eigen grens. Ze gaan ook over de ruimte die je een ander geeft voor eigen gevoelens, behoeften, keuzes en verantwoordelijkheid. Wie assertief is, bewaakt niet alleen de eigen grens, maar respecteert ook de grens van de ander. Zo vervelend als jij het vindt wanneer iemand over jouw grens gaat, zo vervelend kan het voor een ander zijn wanneer jij zijn of haar grens passeert.

Je respecteert de grens van een ander wanneer je luistert, de ander serieus neemt en ruimte laat voor een eigen keuze.

Twee manieren om over de grens van een ander te gaan

De grens van de ander passeren kan op twee verschillende manieren: op een openlijk agressieve manier en op een zogenaamd lieve, zorgzame manier. 

De agressieve manier is meestal duidelijk zichtbaar. Je domineert, dwingt of schrijft de ander voor wat die moet doen. De lieve en zorgzame manier is minder gemakkelijk te herkennen. Je bedoelt het misschien goed, maar neemt ondertussen gevoelens, problemen, keuzes of verantwoordelijkheden van de ander over.

De agressieve manier

Wat is de agressieve manier van over de grens van een ander gaan?

• Je bent altijd aan het woord en hebt te veel het laatste woord, waardoor de ander nauwelijks gelegenheid krijgt om iets te zeggen.
• Je hebt de waarheid in pacht en schrijft de ander voor hoe het leven in elkaar zit.
• Jouw normen en waarden zijn de ware. Je hebt een belerende houding en ontneemt de ander de mogelijkheid om zelf een mening te vormen.
• Je kunt de ander niet vrijlaten of loslaten.
• Je bent bemoeizuchtig of bemoeiziek. Je vult in hoe een ander moet leven of hoe de ander bepaalde zaken moet doen.
• Je kleineert de ander door een betuttelende houding aan te nemen.
• Als de ander het niet doet zoals jij wilt, word je ongeduldig en drammerig.
• Je bent dwingend en sturend.
• Je wilt graag controle houden over de ander.
• Je bent te dominant en te bazig.
• Je kijkt op de ander neer.
• Je legt jouw normen aan de ander op.
• Je duldt geen tegenspraak.
• Je hebt altijd commentaar op de ander.
• Je geeft de ander onvoldoende ruimte om zelfstandig keuzes te maken.

Bij deze vorm is vaak goed zichtbaar dat de ander weinig ruimte krijgt. Jouw mening, norm of voorkeur wordt bepalend. De ander moet zich aanpassen.

De lieve en zorgzame manier

Wat zijn voorbeelden van de lieve en zorgzame manier om over de grens van de ander heen te gaan?

• Je raakt emotioneel verstrengeld met de ander en geeft daardoor weinig ruimte voor vrijheid.
• Je raakt over-betrokken bij de ander. Hoe mooi dat ook lijkt, het helpt jou en de ander vaak niet verder.
• Je bent overgevoelig voor de pijn en emotie van de ander en wilt die als het ware overnemen.
• Je gaat je over-verantwoordelijk voelen voor de ander. Daardoor maak je het de ander moeilijk om zelf verantwoordelijkheid te nemen.
• Je bent over-zorgzaam of te zorgzaam. Op den duur kan dat de relatie schaden. Iemand helpen is iets anders dan iemand doodknuffelen.
• Je staat altijd klaar voor de ander. Hoe goed dat ook bedoeld is, soms ben je behulpzaam zonder dat iemand om hulp heeft gevraagd.
• Je bent voortdurend met de ander bezig. Het brengt jou niet verder en je helpt de ander er niet altijd mee.

Deze vorm wordt vaak niet als grensoverschrijdend herkend. Je bent immers zorgzaam, betrokken en behulpzaam. Toch kan jouw betrokkenheid de zelfstandigheid en vrijheid van de ander beperken.

Goede zorg sluit aan bij een werkelijke hulpvraag. Over-zorgzaamheid neemt over wat de ander zelf kan, wil of moet doen.

Wat betekent de grens van de ander respecteren?

De grens van de ander respecteren betekent niet dat je afstandelijk of onverschillig wordt. Het betekent dat je:

• Luistert zonder direct voor de ander in te vullen.
• De gevoelens van de ander serieus neemt.
• Rekening houdt met de behoeften van de ander.
• De ander zelf keuzes laat maken.
• Niet ongevraagd verantwoordelijkheden overneemt.
• Jouw mening geeft zonder die als waarheid op te leggen.
• Accepteert dat de ander iets anders kan willen dan jij.
• De ander ruimte geeft om fouten te maken en daarvan te leren.

Je kunt betrokken zijn zonder over te nemen. Je kunt jouw zorgen uitspreken zonder de ander te dwingen. Je kunt jouw mening geven zonder te eisen dat de ander daarnaar handelt.

Moet je dan alles goedvinden?

Iemand vroeg me pas: ‘Dus ik moet alles goedvinden wat een ander doet?’ Mijn tegenvraag is: ‘Moet jij goedkeuren wat een ander wel of niet doet?’

Zie je wat er gebeurt? Het gaat er niet om dat jij alles goed moet vinden. Het gaat er ook niet om dat je geen mening mag hebben. De diepere vraag is: moet jij de keuzes van een ander beoordelen? En op basis waarvan meen je dat jij het recht hebt om voor de ander te bepalen wat goed of fout is? Je mag iets onverstandig vinden. Je mag je zorgen maken. Je mag verdrietig, teleurgesteld of boos zijn. Maar jouw gevoel geeft je niet automatisch het recht om de keuze van de ander over te nemen.

Respecteren is niet hetzelfde als goedkeuren. Respecteren betekent dat je erkent dat de ander een eigen persoon is, met eigen gevoelens, behoeften, waarden en verantwoordelijkheden.

Respecteren is soms lastig

De ander respecteren heeft niets te maken met een reactie als: zoek het maar uit, het is jouw leven en het boeit mij niet. Dat is onverschilligheid. Vaak is het ook gemaakte onverschilligheid.

Respecteren kan juist heel lastig zijn. Als jouw kind keuzes maakt die haaks staan op jouw normen en waarden, kan dat je raken. Het kan pijn doen of verdriet oproepen. Maar vertel dan wat het met jou doet. Vertel over jouw zorgen, jouw verdriet of jouw angst, in plaats van steeds uit te leggen wat de ander fout doet. Je kunt bijvoorbeeld zeggen:

• ‘Ik merk dat deze keuze mij raakt.’
• ‘Ik maak me zorgen om je.’
• ‘Ik vind het moeilijk om te begrijpen, maar ik weet dat het jouw beslissing is.’

Daarmee blijf je eerlijk over wat de keuze met jou doet, zonder de ander het recht te ontnemen om die keuze zelf te maken. De grens van de ander respecteren betekent dus dat je jouw gevoelens uitspreekt, maar de verantwoordelijkheid laat waar die hoort.

Wil je meer lezen over het herkennen en respecteren van grenzen? Lees dan verder bij je eigen grenzen herkennen en bewaken.

Veelgestelde vragen – FAQ

Hier tref je enkele veelgestelde vragen.

Wat betekent de grens van een ander respecteren?

Het betekent dat je de gevoelens, behoeften, keuzes en verantwoordelijkheden van de ander serieus neemt. Je geeft jouw mening, maar schrijft de ander niet voor hoe die moet denken of leven.

Hoe ga je ongemerkt over de grens van een ander?

Dat kan gebeuren wanneer je ongevraagd advies geeft, keuzes overneemt, gevoelens bagatelliseert of vanuit goede bedoelingen te veel verantwoordelijkheid op je neemt.

Is over-zorgzaamheid ook grensoverschrijdend?

Ja, dat kan. Wanneer jouw zorg ervoor zorgt dat de ander geen ruimte krijgt om zelf te kiezen, verantwoordelijkheid te nemen of fouten te maken, ga je mogelijk over diens grens heen.

Moet je alles goedvinden om de ander te respecteren?

Nee. Je mag een andere mening hebben en je mag bezorgd of teleurgesteld zijn. Respecteren betekent dat je de ander het recht laat om eigen keuzes te maken.

Hoe uit je jouw zorgen zonder over de grens te gaan?

Vertel wat de situatie met jou doet en benoem jouw zorgen zonder de ander te veroordelen of te dwingen. Laat vervolgens de verantwoordelijkheid voor de keuze bij de ander.