home / carriere / loopbaan / persoonlijke drijfveren / persoonlijke waarden / wederkerig

Wederkerigheid als persoonlijke waarde

Wederkerigheid is een kernwaarde. Op de pagina over persoonlijke waarden en wat jij belangrijk vindt heb ik wederkerigheid ingedeeld bij de waarden die gaan over jouw relatie met andere mensen. Dat past omdat wederkerigheid gaat over elkaar en samen, over geven en ontvangen en over de wisselwerking tussen mensen. Je kunt het wederzijdsheid noemen, maar dat vind ik toch wat te mager uitgedrukt. Wederkerigheid gaat voor mij dieper.

Waarom gaat wederkerigheid over geven en ontvangen?

Het gaat om over en weer, om heen en weer. Het gaat om zenden en ontvangen. Maar dat geldt voor jou en ook voor de ander. Jij kunt geven en de ander kan geven. Jij kunt ontvangen en de ander kan ontvangen. Het is een wisselwerking. Juist daarin zit voor mij het verschil tussen wederkerigheid en een relatie waarin één persoon voortdurend geeft en de ander vooral ontvangt.

Wat is de allergie van wederkerigheid?

Als wederkerigheid voor jou een kernwaarde is, dan kan egoïsme een flinke allergie zijn. En wees eerlijk: er is een categorie mensen die alleen maar komt halen. Als ze in nood zitten, halen ze bij jou een luisterend oor. Als ze bevestiging nodig hebben, halen ze bij jou bevestiging. En als ze gaan verhuizen, roepen ze jouw hulp in als verhuizer. Maar o wee als jij een luisterend oor zoekt of een verhuizer nodig hebt. Dan zijn ze er niet. Dan is er sprake van een eenzijdige relatie.

Wat zegt wederkerigheid over jouw eigen grenzen?

Maar wanneer we wat verder afdalen, komt er nog een andere vraag. Als jij steeds geeft, te veel geeft en nauwelijks ontvangt, waarom doe je dat dan? Waarom moet jij het iedereen naar de zin maken? Waarom moet jij altijd aanstaan voor de ander? Waarom moet jij voor iedereen klaarstaan?

Wederkerigheid vraagt dus niet alleen dat je kunt geven. Het vraagt ook dat je kunt ontvangen en dat je ruimte maakt voor jouw eigen behoeften en grenzen. Wanneer jij jezelf voortdurend wegcijfert, is de verhouding net zo goed uit balans.

Is wederkerigheid hetzelfde als ruilhandel?

Nee. Wederkerigheid is geen ruilhandel: als ik dit voor jou doe, dan moet jij dat voor mij doen. Het gaat ook dieper dan het zoeken naar een win-winsituatie. Zodra je precies gaat bijhouden wat jij hebt gegeven en wat de ander daarvoor terug moet doen, wordt het een berekend verhaal. Dan is het eerder een strategie dan een kernwaarde. Kernwaarden zitten in jouw hart en een strategische aanpak zit in jouw hoofd. Dat is voor mij het verschil.

Wat heeft wederkerigheid met vriendschap te maken?

Juist in vriendschap als persoonlijke waarde wordt wederkerigheid goed zichtbaar. Een vriendschap hoeft niet voortdurend exact in evenwicht te zijn. Soms heeft de één meer nodig en soms de ander. Maar wanneer de liefde, aandacht, belangstelling en hulp structureel maar van één kant komen, ontstaat er een eenzijdige relatie. Echte wederkerigheid laat ruimte voor beide mensen.

Welke normen kunnen bij wederkerigheid horen?

Een norm die bij wederkerigheid kan horen is: 'De liefde kan niet van één kant komen.' Die lijkt me duidelijk. Andere normen kunnen zijn:

• Wanneer je alleen maar komt om hier te halen, zijn we klaar.
• Wanneer je alleen maar oog hebt voor jouw eigen belang, is er geen sprake van wederkerigheid.

Maar ook de andere kant hoort erbij. Wanneer je alleen maar oog hebt voor de ander, overbetrokken bent en jouw eigen grenzen of die van de ander niet respecteert, is er evenmin sprake van wederkerigheid. Geven en ontvangen moeten allebei mogelijk zijn.

Wat betekent wederkerigheid in jouw werk?

Ook in jouw werk kan wederkerigheid belangrijk voor je zijn. Misschien vind je het vanzelfsprekend dat collega's elkaar helpen, dat belangstelling niet van één kant hoeft te komen en dat samenwerking meer is dan alleen iets bij een ander halen. Wanneer jij voortdurend geeft, inspringt en ondersteunt terwijl er nauwelijks iets terugkomt, kan dat op den duur gaan wringen. Wederkerigheid zegt dan iets over de manier waarop jij met andere mensen wilt samenwerken.

Veelgestelde vragen over wederkerigheid

Wederkerigheid gaat over de wisselwerking tussen geven en ontvangen. Het is geen rekensom en ook geen ruilhandel, maar wel een manier van omgaan met elkaar waarin beide mensen ruimte krijgen. Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over wederkerigheid als persoonlijke waarde.

Wat betekent wederkerigheid?

Wederkerigheid betekent dat er over en weer ruimte is om te geven en te ontvangen. Jij hebt oog voor de ander en de ander heeft ook oog voor jou.

Is wederkerigheid hetzelfde als geven en nemen?

Voor mij niet helemaal. Ik spreek liever over geven en ontvangen. Bij nemen kan het idee ontstaan dat je iets geeft om vervolgens iets terug te eisen. Wederkerigheid is geen ruilhandel.

Wat is het tegenovergestelde van wederkerigheid?

Een eenzijdige relatie staat haaks op wederkerigheid. Dat kan een relatie zijn waarin iemand alleen maar komt halen, maar ook een relatie waarin jij jezelf voortdurend wegcijfert en alleen maar geeft.

Welke norm hoort bij wederkerigheid?

Een bekende norm is: de liefde kan niet van één kant komen. Daarmee bedoel je dat aandacht, betrokkenheid en inzet niet structureel alleen bij één persoon kunnen liggen.

Waarom zijn grenzen belangrijk bij wederkerigheid?

Omdat wederkerigheid alleen mogelijk is wanneer ook jij ruimte inneemt. Als jij altijd geeft, altijd beschikbaar bent en nooit iets ontvangt, raakt de verhouding uit balans.