home / carriere / loopbaan / persoonlijke drijfveren / persoonlijke waarden / afwisselend werk

Afwisselend werk of taakvariatie: belangrijk in jouw functie?

Vind je afwisseling en afwisselend werk belangrijk in jouw functie? Houd je van taakvariatie en word je onrustig wanneer iedere werkdag er ongeveer hetzelfde uitziet? Dan kan afwisseling voor jou een persoonlijke waarde of loopbaandrijfveer zijn. Binnen persoonlijke waarden heb ik afwisselend werk ingedeeld bij de waarden die richting geven aan jouw ontwikkeling en loopbaan. De reden is eenvoudig: wanneer afwisseling belangrijk voor je is, zegt dat rechtstreeks iets over het soort werk, de taken en de werkomgeving waarin jij waarschijnlijk beter tot je recht komt.

Ben je eerder generalist dan specialist?

Afwisseling kan goed passen bij iemand die graag in de breedte werkt. Een generalist houdt zich vaak met verschillende onderwerpen, taken en vraagstukken bezig, terwijl een specialist zich juist verder verdiept in een bepaald terrein. Dat betekent overigens niet dat iedere generalist automatisch veel afwisseling nodig heeft of iedere specialist graag dagenlang hetzelfde doet. Maar wanneer jij merkt dat je energie krijgt van schakelen, combineren en verschillende dingen naast elkaar doen, kan dat iets zeggen over jouw voorkeur. In het artikel over generalist of specialist zijn ga ik daar uitgebreider op in.

Waarom kan taakvariatie je motiveren?

Afwisselend werk kan maken dat er steeds opnieuw een beroep op je wordt gedaan. Je moet nadenken, schakelen, informatie onthouden, verschillende zaken in de gaten houden en reageren wanneer omstandigheden veranderen. Je kunt minder gemakkelijk volledig op routine gaan draaien. Misschien wordt jouw creativiteit aangesproken, jouw organiserend vermogen of juist jouw vermogen om snel te reageren wanneer er iets onverwachts gebeurt. Voor iemand die behoefte heeft aan afwisseling kan dat precies de prikkel zijn waardoor werk interessant blijft en voldoening geeft.

Wanneer wordt te weinig afwisseling een probleem?

Wanneer afwisseling voor jou belangrijk is en jouw werk jarenlang uit vrijwel dezelfde taken bestaat, kan de motivatie behoorlijk teruglopen. Je kent ieder kunstje, weet precies hoe de dag gaat verlopen en hoeft nauwelijks nog na te denken. Zeker wanneer je ook onder jouw niveau werkt, kan het werk saai of eentonig gaan voelen. Dan ontbreekt niet alleen taakvariatie, maar mogelijk ook de uitdaging die jij nodig hebt.

Dat is ook de reden waarom deze waarde raakvlakken heeft met de aparte themagroep over bore-out, onderprikkeling en verveling in werk. Te weinig afwisseling is niet automatisch een bore-out, maar langdurig routinematig en onderprikkelend werk kan voor iemand met een sterke behoefte aan variatie behoorlijk gaan schuren.

Is veel afwisseling altijd beter?

Nee. Dat zou weer de andere kant doorschieten. Sommige mensen zeggen dat ze van afwisseling houden terwijl ze feitelijk iedere tien minuten iets anders moeten doen, voortdurend gestoord worden en nauwelijks een taak kunnen afmaken. Dat is geen gezonde taakvariatie meer, maar kan gewoon onrust zijn. De vraag is dus niet of je zoveel mogelijk afwisseling nodig hebt. De vraag is hoeveel variatie jij nodig hebt om betrokken en alert te blijven zonder dat jouw werk chaotisch wordt.

Wat is het verschil tussen afwisseling en uitdaging?

Die twee liggen dicht bij elkaar, maar zijn niet hetzelfde. Afwisseling gaat over variatie in werkzaamheden, mensen, situaties of omstandigheden. Uitdaging gaat meer over de mate waarin jouw werk iets van je vraagt. Je kunt heel afwisselend werk hebben dat inhoudelijk weinig uitdaging biedt, maar je kunt ook jarenlang aan één complex vakgebied werken en daar voortdurend intellectueel door worden uitgedaagd. Wanneer jij vooral behoefte hebt aan moeilijkere vraagstukken, groei of verdieping, kan uitdaging in jouw functie voor jou een belangrijkere drijfveer zijn dan afwisseling alleen.

Kan afwisseling ook betekenen dat je wilt blijven groeien?

Dat kan. Voor sommige mensen zit afwisseling niet alleen in verschillende taken, maar ook in nieuwe rollen, projecten of ontwikkelmogelijkheden. Wanneer je graag blijft leren en telkens iets nieuws wilt oppakken, kan afwisseling samengaan met persoonlijke groei als waarde. Dan wil je niet noodzakelijk iedere paar jaar een hogere functie, maar je wilt wel voorkomen dat jouw ontwikkeling stilvalt.

Wat betekent afwisseling voor jouw loopbaankeuzes?

Wanneer afwisselend werk voor jou een belangrijke waarde is, moet je daar bij loopbaankeuzes rekening mee houden. Kijk niet alleen naar de functietitel of het salaris, maar onderzoek hoe een gewone werkweek eruitziet. Hoeveel verschillende taken zijn er? Werk je met verschillende mensen of steeds met dezelfde dossiers? Zijn er projecten, onverwachte situaties of mogelijkheden om werkzaamheden te rouleren? En hoeveel ruimte krijg je om nieuwe dingen op te pakken?

Dat soort vragen helpen voorkomen dat je enthousiast wordt van een prachtige vacaturetekst en na drie maanden ontdekt dat je iedere maandag tot en met vrijdag vrijwel exact hetzelfde doet. Een functie kan uitstekend betalen en toch slecht bij je passen wanneer een waarde die voor jou wezenlijk is nauwelijks ruimte krijgt.

Kan persoonlijke vrijheid samengaan met behoefte aan afwisseling?

Dat zie je regelmatig. Iemand die graag zelf keuzes maakt in de volgorde, aanpak of inrichting van het werk ervaart daardoor vaak automatisch meer variatie. Wanneer je naast afwisseling ook veel behoefte hebt aan autonomie, kan persoonlijke vrijheid een verwante waarde zijn. Toch zijn ze niet hetzelfde. Je kunt veel vrijheid hebben in een zeer specialistische functie en je kunt veel afwisseling hebben in werk waarin anderen voortdurend bepalen wat je moet doen.

Hoe weet je of afwisselend werk echt een belangrijke waarde van jou is?

Kijk vooral naar jouw eigen werkervaring. Bij welke functies of taken vloog de dag voorbij en wanneer begon je op de klok te kijken? Hoe reageer je wanneer je wekenlang hetzelfde werk doet? Vind je het prettig wanneer onverwacht een nieuw vraagstuk binnenkomt of word je daar juist onrustig van? En hoeveel variatie heb je eigenlijk nodig voordat je zegt: zo blijft mijn werk interessant? Daar kom je verder mee dan alleen de uitspraak dat je ‘wel van afwisseling houdt’.

Veelgestelde vragen over afwisselend werk

Afwisseling is voor de een een belangrijke voorwaarde voor werkplezier en voor de ander nauwelijks relevant. Het gaat er daarom vooral om hoeveel taakvariatie jij zelf nodig hebt.

Wat is afwisselend werk?

Afwisselend werk betekent dat jouw werkzaamheden voldoende variëren in taken, contacten, onderwerpen, situaties of omstandigheden. Hoeveel variatie daarvoor nodig is, verschilt per persoon.

Kan behoefte aan afwisseling een persoonlijke waarde zijn?

Ja. Wanneer afwisseling voor jou noodzakelijk is om gemotiveerd en betrokken te blijven, kan taakvariatie een belangrijke werk- of loopbaanwaarde zijn.

Is afwisseling hetzelfde als uitdaging?

Nee. Afwisseling gaat over variatie, terwijl uitdaging vooral gaat over de mate waarin werkzaamheden een beroep doen op jouw mogelijkheden. Beide kunnen natuurlijk wel samengaan.

Wat gebeurt er als ik te weinig afwisseling heb?

Wanneer afwisseling voor jou belangrijk is, kunnen langdurig eentonige of routinematige werkzaamheden leiden tot verveling, motivatieverlies en onderprikkeling.

Hoe ontdek ik hoeveel afwisseling ik nodig heb?

Kijk terug naar functies en werkzaamheden waarin je veel of juist weinig energie had. Onderzoek welke hoeveelheid variatie je prettig vond en wanneer werk voor jou te voorspelbaar of juist te chaotisch werd.