home / carriere / loopbaan / persoonlijke drijfveren / persoonlijke waarden / persoonlijke vrijheid

Persoonlijke vrijheid als kernwaarde

Persoonlijke vrijheid kan een belangrijke kernwaarde zijn. Op de pagina over persoonlijke waarden en wat jij belangrijk vindt heb ik persoonlijke vrijheid ingedeeld bij de waarden die richting geven aan jouw ontwikkeling en loopbaan. Dat past hier omdat vrijheid invloed heeft op de keuzes die je maakt, de ruimte die je nodig hebt en de manier waarop je jouw leven en werk wilt inrichten. Ik schreef eerder over vrijheid, ruimte en onafhankelijkheid als behoefte, maar hier gaat het over persoonlijke vrijheid als waarde. Als dit een belangrijke waarde voor jou is, betekent dat dat je in jouw doen en laten mede door deze waarde wordt gestuurd. Ik leg het soms zo uit: je gunt jezelf die persoonlijke vrijheid en je gunt haar een ander ook.

Is persoonlijke vrijheid gewoon doen wat je zelf wilt?

Ik sprak hierover met Ineke en ze zei: ‘Je kunt toch niet leven alsof je alleen op de wereld bent? Het is toch niet vrijheid, blijheid en hou met niemand rekening?’ Mijn antwoord: nee, dat is anarchie! Wanneer persoonlijke vrijheid voor jou een kernwaarde is, gun je een ander die ruimte ook. Je gunt de ander de ruimte om in eigen behoeften te voorzien, eigen keuzes te maken en eigen afwegingen te maken.

Persoonlijke vrijheid is dus niet: doe maar wat raak. Het is ook een verantwoordelijkheid die je op je neemt, waarop je aanspreekbaar bent en waarover je communiceert wanneer jouw vrijheid een ander raakt. Juist daarom vraagt persoonlijke vrijheid ook om afstemming.

Waarom vraagt persoonlijke vrijheid om communicatie?

Ik sprak onlangs met Jenneke en zij zei: ‘Ik word me door deze sessie bewust hoe belangrijk persoonlijke vrijheid voor mij en mijn man is in onze relatie. Maar ook hoe belangrijk wij dit vinden in de opvoeding van onze kinderen.’ Jenneke en haar man Gerard kwamen erachter hoe belangrijk deze waarde voor hen is en hoeveel invloed persoonlijke vrijheid heeft gehad op de manier waarop zij hun gezin hebben ingericht.

Dat laat ook zien dat persoonlijke vrijheid niet betekent dat iedereen maar zijn eigen gang gaat. Juist wanneer mensen dicht bij elkaar leven of werken, moet je kunnen bespreken waar jouw ruimte begint, waar die van de ander ligt en wanneer belangen elkaar raken.

Welke normen kunnen bij persoonlijke vrijheid horen?

Bij elke waarde horen ook normen. Wanneer persoonlijke vrijheid voor jou belangrijk is, kun je bijvoorbeeld sterk reageren op situaties waarin anderen voor jou bepalen, invullen of conclusies trekken zonder jou iets te vragen.

• Je wilt niet betutteld of bemoederd worden door anderen.
• Je hebt een hekel aan bemoeizucht.
• Je wilt niet dat mensen jou labelen of in een hoek drukken.
• Je wilt dat mensen een vraag stellen in plaats van conclusies over jou te trekken.
• Je wilt niet dat een ander bepaalt wat je wel of niet moet doen.
• Je wilt niet dat anderen zaken voor jou invullen.
• Je wilt niet dat anderen voor jou gaan denken.

Als je dit herkent, kun je waarschijnlijk ook een hele rij irritaties opschrijven. Irritaties wijzen soms rechtstreeks naar het hart van waar jij voor staat. Daar worden jouw waarden zichtbaar.

Wat betekent persoonlijke vrijheid in de opvoeding?

Jenneke vertelde hoe deze waarde ook een rol speelde bij de opvoeding van haar kinderen. Niet voorschrijven hoe het moet, maar helpen ontdekken. Niet dicteren, maar laten uitvinden. Niet voortdurend normatief zijn, maar kinderen ruimte gunnen om zelf keuzes te leren maken en eigen normen te ontwikkelen. Ook daar zie je weer dat vrijheid niet hetzelfde is als grenzeloosheid. Je geeft ruimte, maar binnen een relatie waarin je ook verantwoordelijkheid voor elkaar draagt.

Wat betekent persoonlijke vrijheid op de werkvloer?

Persoonlijke vrijheid kan ook op jouw werk belangrijk zijn. Misschien heb je ruimte nodig om zelf afwegingen te maken, jouw werk in te richten of verantwoordelijkheid te nemen zonder dat iemand voortdurend over jouw schouder meekijkt. Persoonlijke vrijheid kan bovendien een teamwaarde of een kernwaarde van een organisatie zijn. Ook daar zijn kaders. Vrijheid is iets anders dan vrijblijvendheid en ook iets anders dan een vrijheid-blijheid-cultuur.

Wat betekent persoonlijke vrijheid voor jouw loopbaan?

Wanneer persoonlijke vrijheid een belangrijke waarde voor je is, moet je daar rekening mee houden bij jouw loopbaankeuzes. Een functie kan inhoudelijk prima aansluiten, maar toch slecht bij je passen wanneer je voortdurend wordt gecontroleerd, weinig eigen afwegingen mag maken of nauwelijks ruimte ervaart om verantwoordelijkheid te nemen. Andersom kan een functie met veel zelfstandigheid juist aantrekkelijk zijn wanneer vrijheid voor jou zwaar weegt.

Het gaat er dus niet alleen om hoeveel vrijheid een baan op papier biedt. De vraag is vooral welke vorm van vrijheid jij nodig hebt. Wil je vrijheid in tijd, in aanpak, in keuzes, in verantwoordelijkheid of in de manier waarop je jouw werk organiseert? Hoe scherper je dat weet, hoe beter je kunt beoordelen welke werkomgeving bij je past.

Hoe weet je of persoonlijke vrijheid echt een kernwaarde van jou is?

Kijk naar de situaties waarin je weerstand voelt. Wat gebeurt er met je wanneer iemand zonder overleg voor jou bepaalt wat je moet doen? Hoe reageer je op bemoeizucht, betutteling of mensen die jouw keuzes alvast voor je invullen? En hoeveel ruimte heb jij nodig om goed te functioneren? Wanneer dergelijke situaties je sterk raken, kan persoonlijke vrijheid een waarde zijn die diep bij jou verankerd ligt.

Veelgestelde vragen over persoonlijke vrijheid

Persoonlijke vrijheid gaat niet over zomaar doen waar je zin in hebt. Het gaat over ruimte om eigen keuzes en afwegingen te maken, terwijl je ook rekening houdt met de vrijheid en belangen van anderen. Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen over persoonlijke vrijheid als kernwaarde.

Wat betekent persoonlijke vrijheid als kernwaarde?

Het betekent dat vrijheid een belangrijk uitgangspunt is in jouw keuzes en gedrag. Je wilt ruimte om jouw leven volgens eigen afwegingen, behoeften en waarden in te richten.

Is persoonlijke vrijheid hetzelfde als onafhankelijkheid?

Ze liggen dicht bij elkaar, maar zijn niet helemaal hetzelfde. Onafhankelijkheid gaat sterk over niet afhankelijk willen zijn van anderen, terwijl persoonlijke vrijheid ook gaat over ruimte om eigen keuzes te maken en jouw leven zelf vorm te geven.

Is persoonlijke vrijheid egoïstisch?

Nee. Wanneer persoonlijke vrijheid voor jou werkelijk een waarde is, gun je die vrijheid ook aan anderen. Jouw eigen ruimte houdt dus niet in dat je de ruimte van een ander negeert.

Welke normen horen bij persoonlijke vrijheid?

Dat verschilt per persoon. Je kunt bijvoorbeeld belangrijk vinden dat anderen niet voor jou denken, jou niet betuttelen en eerst vragen stellen voordat ze conclusies over jou trekken.

Waarom is persoonlijke vrijheid belangrijk in jouw loopbaan?

Wanneer vrijheid voor jou zwaar weegt, heb je waarschijnlijk voldoende ruimte nodig om zelfstandig afwegingen en keuzes te maken. Een sterk controlerende werkomgeving kan dan minder goed bij je passen.