Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Predikant of voorganger is narcist

Zo af en toe krijgen wij melding tijdens een coachingstraject over narcisme bij predikanten, dominees, voorgangers, pastoor etc.. Reeds eerder schreven we over macht en manipulatie binnen de kerk. Maar omdat deze vraag over narcisme bij geestelijk leiders ons vaker bereikt, willen we er toch extra aandacht aan geven.

Vooraf……

Etiketjes zijn snel geplakt en oordelen worden snel uitgesproken. Dus enige terughoudendheid om iemand als narcist te betitelen is wel op zijn plaats. Dat geldt ook voor de predikant die toch ook een maatschappelijke en publieke functie vervult. Dus mocht u het oneens zijn met uw dominee dan is het niet gepast om iemand te betichten van narcisme.

Maar goed, dit artikel schrijven we voor die situaties waarbij u vermoedt dat er wel sprake is van een narcistisch dominee.

Kenmerken

Uiteraard gelden alle kenmerken van de narcist ook wanneer we spreken over een narcistische dominee of voorganger. Maar in dit geval spitsen we de kenmerken toe op kerk en geloof omdat de problematiek dan toch nog specifieker is.

  • Vaak hebben ze een charismatische uitstraling, zijn ze enorm gedreven, kunnen ze de kerkganger boeien met hun persoonlijke aantrekkingskracht maar ook met een inspirerend en overtuigend verhaal. Soms zijn het kanselredenaars die begenadigd zijn met de gave van het woord en daardoor ook veel waardering en vertrouwen oogsten bij de gemeente leden.
  • De narcistisch dominee heeft al snel de neiging om eigen inzichten te verkondigen als zijnde Gods woord. Wanneer u er naar vraagt zal het ontkend worden maar dit één van de kenmerken is het omdraaien en verdraaien van bepaalde zaken. Anders gezegd: ‘zoals de predikant het ziet, zo staat het in de Bijbel’.
  • Zoals iedere narcist is de narcistische predikant erg ontvankelijk voor aandacht, waardering en erkenning maar hij wimpelt dat af alsof hij het allemaal voor de bonnefooi doet. Hij overdrijft graag zijn nederige, hulpvaardige en gedienstige houding.
  • Als gezalfde des Heeren mag hij graag in de picture staan en hij zal geen moment onbenut laten om de gemeenteleden te vertellen over zijn bijzondere roeping en ambt.
  • In het pastoraat heeft hij alle aandacht voor gemeenteleden die psychisch of fysiek hulp nodig hebben. Altijd zal hij voor de mensen klaar staan die zwakker zijn dan hij zelf.
  • De narcistische dominee heeft een hekel aan kritische geesten. Wie het met de predikant eens is ‘is een waar gelovige’ maar wie te kritisch is ‘ziet het niet goed, moet nog veel leren of heeft niet het ware geloof’.
  • Waarheid denken is de narcistische dominee niet vreemd. Zijn mening en zienswijze wordt verheven tot de enige Bijbelse maatstaf. Wie zich daar tegen verzet, verzet zich volgens de dominee al gauw tegen God zelf.
  • De narcistisch predikant zit niet gauw fout. En hoewel hij belijdt met de mond dat hij slechts een klein radertje is op Gods uurwerk, in de praktijk blijkt vaak dat enige vorm van zelfreflectie ontbreekt.
  • Hij weet goed in te praten op uw schuldgevoel en wanneer u zich al te veel verzet buiten de gestelde kaders dan zal hij u laten voelen dat het met u niet goed komt. Graag mag hij u dan negeren of vermijden en soms zelfs met anderen delen hoe hij over u denkt.
  • Dominee is de ene keer bijzonder aardig, de andere keer gevoelloos en afstandelijk.
  • Onder het mom van ‘evangeliedienaar’  is de predikant voortdurend bezig met eigen belang en het pimpen van zijn toch al grote ego.
  • Dominee kan ook goed in de slachtofferrol acteren en zich beklagen over alles en iedereen die zich tegen hem keert of die afgeweken is van het ware geloof.
  • Dominee kan zich met moeite beheersen wanneer hij kritiek krijgt. Hij raakt dan snel overstuur of kan in een emotionele bui erg impulsief en ondoordacht reageren.

Gevolgen

De gevolgen zijn vaak heftig en intens wanneer er sprake is van narcisme bij een geestelijk leider. We noemen er een aantal:

  • onderlinge verdeeldheid binnen een kerklelijke gemeente of kring
  • verscheurdheid binnen families
  • kerkscheuringen

Een ander groot gevolg op individueel niveau kan zijn dat u het vertrouwen kwijt raakt: in uzelf, in wie u bent, in uw medemens en u kunt zelfs vervreemden van geloof of van God.

Macht op de werkplek

Lees andere publicaties over macht en manipulatie op de werkplek.

Macht en manipulatie op de werkplek

Leerdoelen voor teams

Voor teams hebben wij een aantal teamleerdoelen uitgewerkt. Bekijk: leerdoelen voor het team. Wij verzorgen trajecten gericht op teamontwikkeling en het verbeteren van de interne communicatie.

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Coach Jan Stevens

Predikant narcist

Velden met een * zijn verplicht.