Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Medewerkers en macht of machtsmisbruik

Macht en medewerker

Ook medewerkers hebben overigens macht en kunnen daar misbruik van maken. Ook al hebben zij niet de positie zoals een leidinggevende, toch kan er sprake zijn van machtsmisbruik door medewerkers. In dit artikel noemen we een aantal praktijkvoorbeelden van macht of machtsmisbruik door medewerkers.

Macht op de werkvloer

Reeds eerder schreven we over macht op de werkvloer en dan vooral ook over de leidinggevende en macht. Bij leidinggevenden gaat het vooral over: iets vragen van iemand of iets gedaan willen krijgen. Bij medewerkers zal het sneller kunnen gaan over: iets tegenhouden of belemmeren. Leidinggevenden kunnen vanuit hun positie beslissingen nemen terwijl medewerkers er alles aan kunnen doen om beslissingen tegen te houden.  In beide gevallen (leidinggevende en medewerker) is er sprake van invloed en macht. Misbruik dreigt wanneer uit eigenbelang wordt gehandeld en het belang van anderen (team of de organisatie) uit het oog wordt verloren.

Macht van de underdog

Een positie waar medewerkers in kunnen verkeren is de underdog-positie. Natuurlijk zijn zij de zwakkere of onderliggende partij en wellicht zelfs de verliezende partij. Ze hebben immers geen hiërarchische positie en dus minder bevoegdheden. In verhouding tot de leidinggevende hebben ze soms ook minder te verliezen. Daar waar de leiding bang kan zijn voor aantasting van positie of goede naam als leidinggevende, daar kan de medewerker in de underdog-positie gemakkelijker zijn macht uitoefenen.

Bovendien wordt van de leiding eerder verwacht dat hij/zij iets oplost omdat de leidinggevende verantwoordelijk is voor het team. Van medewerkers wordt in die zin minder verwacht.

Ja knikken en nee bedoelen

Een vorm van macht is ook ‘ja knikken en nee bedoelen’. Dat heet negeren, passieve regressie, wegkijken of de andere kant op kijken. In iedere geval betekent het: de leidinggevende niet serieus nemen of niet zien staan. In de praktijk van alledag komt het voor dat er afspraken worden gemaakt, waarmee men ook instemt, terwijl er toch medewerkers zijn die zich er bewust en met voorbedachte rade niet aan houden.

Traineren en de hakken in ’t zand

De boel voortdurend traineren, ophouden, tegenhouden of slepend houden is een vorm van macht. Medewerkers kunnen een voorstel van de directie of leiding soms traineren, vertragen of op de lange baan schuiven etc.

OEI-gedrag

Hoewel initiatief vaak wordt gewaardeerd, zijn er ook ongewenste initiatieven. Dat noemen wij OEI-gedrag. Ongewenste Eigen Initiatieven waar niemand op zit te wachten. Het is misbruik van macht wanneer de medewerker dit bewust toont terwijl hij/zij weet dat dit tegen de normen of waarden van de organisatie indruist.

Macht in de bondgenootschappen: groepsvorming

In teams is er altijd macht in de onderlinge bondgenootschapen. Dat gebeurt wanneer er kampen ontstaan die zorgen voor onderlinge strijd. Vaak ontstaat dan roddel en achterklap in de wandelgangen wat een negatieve sfeer oproept. Soms worden er bondgenootschappen gevormd tegen de leiding. Ook dat heeft een negatief effect. Menig leidinggevende hebben we zien bezwijken onder deze druk omdat hij/zij de leidinggevende functie te zwaar vond en men  zich mentaal niet opgewassen voelde tegenover zijn/haar leidinggevende functie.

Beslijmen of een wit voetje halen

Een andere manier om macht uit te oefenen is om de leiding te beslijmen of een wit voetje te halen. Dat kan door de leiding overmatig te bewonderen, onnodig te adoren, lof toedichten terwijl men het niet meent en uitsluitend eigen gewin op het oog heeft. Het doel van slijmen is om in een goed blaadje bij de leiding te komen en daardoor invloed uit te oefenen op bepaalde beslissingen. Vaak worden negatieve zaken verbloemd en positieve zaken mooier voorgesteld dan ze zijn.

Macht op de werkplek

Lees andere publicaties over macht en manipulatie op de werkplek.

Macht en manipulatie op de werkplek

Leerdoelen voor teams

Voor teams hebben wij een aantal teamleerdoelen uitgewerkt. Bekijk: leerdoelen voor het team. Wij verzorgen trajecten gericht op teamontwikkeling en het verbeteren van de interne communicatie.

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Coach Jan Stevens