home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / ingetogen

Ingetogen is een kwaliteit

Ben je ingetogen van aard en karakter? Is dat een eigenschap die bij jou past? Ingetogenheid zegt iets over hoe je op situaties reageert en hoeveel van jezelf je daarbij naar buiten brengt. Het is echt een kwaliteit om je niet bij iedere situatie groot, luid of opvallend te hoeven manifesteren. Je reageert vaak gematigd en terughoudend en hoeft niet voortdurend op de voorgrond te staan. Binnen de persoonlijke kernkwaliteiten hoort ingetogenheid bij de manier waarop je op situaties reageert. In dit artikel laat ik je de kracht van ingetogenheid zien, maar ook waar deze kwaliteit kan doorschieten.

Ingetogen zijn is niet hetzelfde als introvert zijn

Ingetogenheid en introversie kunnen dicht bij elkaar liggen, maar het is niet hetzelfde. Introvert zijn zegt meer over de manier waarop je prikkels verwerkt en waar je energie vandaan haalt. Ingetogenheid gaat hier vooral over de manier waarop je jezelf uit en op situaties reageert. Je kunt van nature rustig, gematigd en terughoudend zijn zonder dat je per definitie sterk introvert bent. Andersom kan een introvert mens in bepaalde situaties juist heel nadrukkelijk, enthousiast of zichtbaar aanwezig zijn. Het woord ingetogen zegt dus vooral iets over de mate waarin je jezelf naar buiten toe manifesteert.

De kracht van ingetogenheid

De kracht van ingetogenheid is dat je je weet te onthouden van buitensporigheid, verkwisting, genotzucht of weelderigheid. Maar de kracht gaat verder dan dat. Je hoeft niet voortdurend aandacht voor jezelf te vragen en kunt rust, gematigdheid en zelfbeheersing uitstralen. Je hoeft niet iedere emotie, gedachte of impuls onmiddellijk naar buiten te brengen en laat daardoor ook ruimte aan anderen. Vergelijkbare kwaliteiten zijn nuchterheid, soberheid en realiteitszin. Ingetogenheid kan daardoor een rustige en betrouwbare uitstraling geven: je maakt jezelf niet groter dan nodig is en hoeft niet voortdurend te bewijzen dat je er bent.

Ingetogenheid betekent niet dat er vanbinnen weinig gebeurt

Een ingetogen buitenkant zegt niet automatisch iets over wat er vanbinnen leeft. Je kunt rustig overkomen en tegelijkertijd veel voelen, enthousiast zijn, sterke overtuigingen hebben of intens betrokken zijn. Misschien laat je dat alleen minder uitbundig zien. Dat onderscheid is belangrijk, omdat ingetogen mensen gemakkelijk als vlak, afstandelijk of weinig enthousiast kunnen worden gezien terwijl dat helemaal niet hoeft te kloppen. De buitenkant is gematigd, maar de binnenwereld kan rijk en levendig zijn. In jouw kracht kies je zelf wat je laat zien en wanneer je dat doet.

Wat is de valkuil van ingetogenheid?

Een valkuil is er ook bij ingetogenheid. De kracht is dat je jezelf kunt matigen en niet voortdurend op de voorgrond hoeft te staan. Wanneer je daarin doorschiet, houd je jezelf echter zo sterk in dat anderen nauwelijks nog kunnen zien wat je denkt, voelt of wilt. Je wordt te veel naar binnen gekeerd, laat te weinig van jezelf zien en kunt daardoor steeds meer teruggetrokken raken. Je verbergt jouw emoties en gevoelens wellicht, neemt weinig initiatief en het gevaar ontstaat dat terughoudendheid overgaat in passiviteit.

Een andere valkuil is dat jouw gematigdheid doorschiet naar bedeesd of timide gedrag. Dan houd je je niet alleen rustig, maar durf je jezelf steeds minder te laten zien. Anderen weten jou niet meer te traceren of te lezen en de kans dat de verbinding zoek raakt, is groot. Dat is het omslagpunt: ingetogenheid geeft rust zolang jij aanwezig blijft, maar wordt een valkuil wanneer jijzelf uit beeld verdwijnt.

Ingetogenheid kan ook aangeleerd gedrag zijn

Ingetogenheid kan ook aangeleerd gedrag zijn. Misschien moest je vroeger vooral niet met jouw hoofd boven het maaiveld uitsteken. Je hield je in, was vermijdend en terughoudend voordat je reageerde. En zodra je uit de schulp kroop, kreeg je geen positieve feedback. Dus dat ging je vermijden. Op den duur denk je misschien dat je ingetogen bent, terwijl het eigenlijk aangeleerd gedrag is en je kwaliteiten in de koelkast hebt gestopt. Misschien heb je bijvoorbeeld geleerd om minder zichtbaar aanwezig te zijn of jouw enthousiasme minder te tonen.

Dat verschil doet ertoe. Van nature ingetogen zijn voelt meestal niet alsof je jezelf voortdurend moet tegenhouden. Het past bij je. Aangeleerde terughoudendheid kan juist voelen alsof er vanbinnen iets zit wat niet naar buiten mag. Dan is de vraag niet hoe je nog beter ingetogen kunt zijn, maar welke kwaliteiten je ooit in de koelkast hebt gezet en voorzichtig weer tevoorschijn mogen komen.

Is ingetogenheid voor jou een uitdaging?

Stel dat je niet ingetogen bent, maar juist uitbundig en enthousiast. Misschien reageer je onmiddellijk, neem je gemakkelijk veel ruimte in, praat je snel en laat je direct zien wat je voelt. Dan kan ingetogenheid voor jou juist de uitdaging of het leerdoel zijn. Zie je? Dat is net andersom. De ontwikkeling betekent niet dat je jouw levendigheid moet onderdrukken. Het gaat erom dat je soms leert doseren, niet iedere impuls onmiddellijk hoeft te volgen en ook ruimte kunt laten voordat je reageert. Ingetogenheid kan dan helpen om jouw energie gerichter in te zetten.

Waar ligt jouw irritatie als je ingetogen bent?

Wat is de allergie die hoort bij ingetogenheid? In ieder geval is dat opdringerigheid. Mensen die opdringerig zijn, horen waarschijnlijk niet direct bij jouw favoriete gezelschap. Ook mensen met veel bravoure of overmatige uitbundigheid kunnen je irriteren. Ze nemen voor jouw gevoel misschien te veel ruimte in, zijn luid aanwezig of brengen alles onmiddellijk naar buiten. Tegelijk kan juist daar iets zitten waarvan jij kunt leren. Niet de overdaad of opdringerigheid, maar wel het vermogen om zichtbaar te zijn, initiatief te nemen en jezelf te laten horen wanneer dat nodig is.

Welke ontwikkeldoelen passen bij ingetogenheid?

Jouw leerdoel kan divers zijn. Wanneer jouw ingetogenheid doorschiet, kan de ontwikkeling liggen in meer initiatief nemen, meer van jezelf laten zien of jouw enthousiasme duidelijker tonen. Je hoeft daarvoor niet ineens uitbundig te worden. De kunst is om de rust en gematigdheid die bij je passen te behouden zonder jezelf onzichtbaar te maken.

• Meer initiatief nemen wanneer terughoudendheid dreigt over te gaan in passiviteit.
• Jouw gevoelens, ideeën en enthousiasme duidelijker laten zien zonder jezelf te forceren.
• Onderzoeken of jouw ingetogenheid werkelijk bij je past of deels voortkomt uit aangeleerd jezelf inhouden.

Veelgestelde vragen over ingetogenheid

Ingetogenheid wordt gemakkelijk verward met introversie, onzekerheid of jezelf klein houden. Hieronder beantwoord ik vijf aanvullende vragen over deze kwaliteit.

Is ingetogen zijn hetzelfde als verlegen zijn?

Nee. Je kunt ingetogen zijn en tegelijkertijd zelfverzekerd zijn. Ingetogenheid betekent dat je jezelf gematigd en niet nadrukkelijk uit, terwijl verlegenheid meer te maken heeft met spanning of onzekerheid in het contact met anderen.

Kan een extravert persoon ook ingetogen zijn?

Ja. Ingetogenheid en extraversie sluiten elkaar niet uit. Iemand kan gemakkelijk contact maken en energie halen uit mensen, maar zich toch gematigd, rustig en niet opzichtig uiten.

Wanneer wordt ingetogenheid teruggetrokken gedrag?

Wanneer je jezelf zo sterk inhoudt dat je nauwelijks nog laat zien wat je denkt, voelt of nodig hebt. De ander krijgt dan steeds minder mogelijkheid om je werkelijk te leren kennen en de verbinding kan verdwijnen.

Hoe weet je of ingetogenheid aangeleerd is?

Dat kun je bijvoorbeeld merken wanneer je vanbinnen regelmatig iets wilt zeggen, laten zien of doen, maar jezelf automatisch afremt omdat zichtbaar zijn onveilig of ongewenst voelt. Dan kan jouw terughoudendheid deels zijn ontstaan door eerdere ervaringen in plaats van uitsluitend door jouw natuurlijke aard.

Moet een ingetogen persoon leren om uitbundiger te worden?

Nee. Uitbundigheid hoeft helemaal niet het doel te zijn. De ontwikkeling zit vooral in voldoende zichtbaar en leesbaar blijven. Je mag rustig, gematigd en terughoudend zijn, zolang je jezelf niet voortdurend wegstopt en anderen nog kunnen merken wat er in jou leeft.