home / persoonlijke ontwikkeling / hoogbegaafd coaching / kind hoogbegaafd / hb school / hoogbegaafden leren gemakkelijk

Hoogbegaafden leren gemakkelijk

Dit artikel is onderdeel van de serie: Is jouw kind hoogbegaafd?

Hoogbegaafden maken vaak grotere denk- en leerstappen dan andere kinderen op school. Dat komt omdat ze snel van begrip zijn, snel verbanden zien en ook snel kennis tot zich nemen. Doorgaans hebben ze minder tussenstappen nodig bij de uitleg of bij het oefenen dan andere kinderen om tot een goed resultaat te kunnen komen. Bovendien begrijpen ze snel wat er van hen wordt gevraagd en weten ze al gauw wat ze moeten doen.

Welke voorwaarden helpen hoogbegaafde kinderen bij het leren?

Toch zijn er ook voorwaarden om hoogbegaafde kinderen gemakkelijk te laten studeren. Om tot een goed resultaat te komen is het belangrijk dat er niet te veel tussenstappen in de lesstof zitten. Docenten dienen dat te begrijpen en spelen dus een cruciale rol bij de prestaties van de HB-er. Dat geldt in meerdere opzichten overigens. HB-ers werken nu eenmaal harder voor een docent die geen dwang uitoefent maar die het hoogbegaafde kind een eigen aanpak van de lesstof gunt. Belangrijk is dat de docent meedenkt hoe de doelen behaald zouden moeten worden maar wel ruimte laat voor een geheel eigen aanpak.

Waarom hebben hoogbegaafde kinderen behoefte aan vrijheid en zelfstandigheid?

HB-ers functioneren het beste wanneer ze vrijheid in het zelfstandig werken en handelen ervaren. Ze willen graag zelfstandig leren en misschien zelfs wel zelfverantwoord leren. Bij een niet-schoolse aanpak gedijen ze vaak het beste. Ze begrijpen nieuwe lesstof vaak aanzienlijk sneller dan de andere leerlingen en zijn daardoor sneller klaar met opdrachten.

Waarom hebben hoogbegaafde kinderen vaak een groot probleemoplossend vermogen?

HB-ers hebben vaak een groot probleemoplossend vermogen. Bij uitdagende opdrachten bijten ze zich daar helemaal in vast. Voorwaarde is wel dat het hun interesse heeft. Graag worden HB-ers uitgedaagd door taken die net boven hun niveau liggen. Daarbij hebben ze uiteraard wel de juiste begeleiding nodig. Een misverstand is dat HB-ers zichzelf altijd wel redden en dat niemand ernaar om hoeft te kijken. Wanneer opdrachten en taken goed aansluiten kunnen ze zich focussen en concentreren.

Waarom zijn hoogbegaafde kinderen vaak taalvaardig?

Hoogbegaafden zijn vaak taalvaardig en spelen met taal. Ze stoppen pas met het stellen van vragen als ze de kern van het probleem begrijpen. Kenmerken die daarbij horen:

• Ze kunnen zich vaak gemakkelijk uitdrukken.
• Ze gebruiken vaak moeilijkere zinsconstructies dan anderen.
• Ze hebben humor die niet iedereen begrijpt.
• Ze hebben al snel een behoorlijke woordenschat en vocabulaire.
• Ze houden van doordenkertjes.
• Ze praten in goed gevormde en samengestelde zinnen.
• Ze zijn dol op woordspelingen.
• Ze vinden het leuk wanneer anderen hun woordgrapjes kunnen begrijpen en daardoor bijdragen aan hun positief zelfbeeld.
• Ze sparren graag met iemand om hun gedachten te ordenen.
• Ze zoeken voortdurend afstemming om hun boodschap te laten aansluiten bij anderen.

Hoogbegaafde kinderen verwerken informatie vaak diepgaander

Hoogbegaafde kinderen leren niet alleen snel, maar verwerken informatie vaak ook diepgaander. Ze nemen veel waar, leggen snel verbanden en denken langdurig na over wat ze meemaken. Daarom hebben sommige leerlingen nooit leren leren. Eenvoudigweg omdat ze dat niet nodig hadden. 

Bovendien kunnen ze niet alleen intellectueel, maar ook emotioneel intens reageren. Veel hoogbegaafde kinderen merken details op die anderen niet zien. Ze voelen spanningen in de klas sneller aan en denken diep na over gebeurtenissen, gesprekken en ervaringen. Daardoor hebben ze vaak meer verwerkingstijd nodig. Voor de buitenwereld lijkt het soms alsof een kind zich terugtrekt of overgevoelig reageert, terwijl er van binnen juist veel verwerking plaatsvindt.

Sommige hoogbegaafde kinderen raken daardoor vermoeid, gefrustreerd of sluiten zich juist af. Dat zien we vaker bij kinderen die zowel hoogbegaafd als hoogsensitief zijn. Een drukke klas, veel sociale prikkels, herhaling van lesstof of onduidelijke communicatie kunnen zorgen voor overprikkeling. 

Wanneer gemakkelijk leren juist problemen veroorzaakt

Gemakkelijk leren klinkt positief, maar kan ook problemen veroorzaken. Wanneer hoogbegaafde kinderen weinig uitdaging ervaren, kunnen ze zich gaan vervelen. Herhaling van lesstof kost hen vaak energie, waardoor motivatie langzaam verdwijnt.

Sommige hoogbegaafde kinderen lijken daardoor lui of ongemotiveerd. Er kan sprake zijn van onderpresteren of verveling op school. Ze haken af omdat de lesstof onvoldoende aansluit bij hun denkniveau of behoefte aan verdieping.

Daarnaast leren sommige hoogbegaafde kinderen nauwelijks hoe ze moeten leren. Omdat veel in de eerste jaren vanzelf gaat, ontwikkelen ze soms minder studievaardigheden. Problemen ontstaan dan vaak pas later, wanneer de lesstof moeilijker wordt en doorzetten of plannen belangrijker wordt.

Wanneer een hoogbegaafd kind langdurig onvoldoende uitdaging ervaart, kan dat leiden tot frustratie, weerstand tegen school of onderpresteren.

Waarom autonomie zo belangrijk is voor hoogbegaafde kinderen

Veel hoogbegaafde kinderen hebben behoefte aan autonomie. Ze willen begrijpen waarom iets moet gebeuren en denken graag zelfstandig na over oplossingen en aanpakken.

Daardoor kunnen ze kritisch reageren op regels, uitleg of opdrachten die voor hun gevoel niet logisch zijn. Sommige hoogbegaafde kinderen gaan daardoor sneller de discussie aan of zoeken hun eigen manier om opdrachten uit te voeren.

Dat betekent niet automatisch dat een hoogbegaafd kind ongehoorzaam is. Vaak zit daar juist een sterke behoefte achter om zelfstandig te denken en invloed te hebben op het eigen leerproces.

Wanneer docenten ruimte geven voor zelfstandigheid en eigen initiatief, zie je vaak dat hoogbegaafde kinderen meer motivatie, betrokkenheid en leerplezier laten zien.

Veelgestelde vragen – FAQ

Veel ouders hebben vragen over hoogbegaafdheid en leren op school. Hieronder staan een aantal veelgestelde vragen.

Waarom vervelen hoogbegaafde kinderen zich op school?

Hoogbegaafde kinderen begrijpen lesstof vaak sneller waardoor herhaling of een gebrek aan uitdaging kan leiden tot verveling.

Hebben hoogbegaafde kinderen altijd goede cijfers?

Nee. Sommige hoogbegaafde kinderen gaan juist onderpresteren wanneer ze onvoldoende uitdaging ervaren of hun motivatie verliezen.

Waarom raken hoogbegaafde kinderen sneller overprikkeld?

Veel hoogbegaafde kinderen verwerken informatie diepgaander en nemen veel prikkels waar. Daardoor kunnen drukte, sociale spanning en veel indrukken sneller vermoeiend zijn.

Waarom discussiëren hoogbegaafde kinderen zoveel?

Hoogbegaafde kinderen denken vaak kritisch en zelfstandig. Ze willen begrijpen waarom iets moet gebeuren en stellen daardoor sneller vragen.

Waarom herkennen ouders zichzelf in hun hoogbegaafde kind?

Veel ouders herkennen eigenschappen, gevoeligheden en denkpatronen van vroeger bij hun kind. Daardoor ontstaat soms ook bewustwording over hun eigen hoogbegaafdheid of gevoeligheid.