home / leiderschapsontwikkeling / past een leidinggevende functie bij mij / type manager leidinggevende / algemene managementfunctie

Algemene managementfuncties: hoger kader of directiefuncties

Past een algemene managementfunctie bij jou? Deze pagina valt onder het thema type manager of leidinggevende. Bij een algemene managementfunctie ben je niet alleen verantwoordelijk voor één vakgebied of afdeling, maar kijk je in de breedte naar de organisatie. Denk aan functies als algemeen manager, general manager of algemeen directeur. Juist die brede verantwoordelijkheid maakt deze functie anders dan die van bijvoorbeeld een financieel directeur, HR-manager of IT-manager. Zij hebben een duidelijk eigen vakgebied. Een algemeen directeur of general manager moet verschillende disciplines juist met elkaar verbinden en uiteindelijk verantwoordelijkheid dragen voor het geheel.

Wat doet een algemeen manager of algemeen directeur?

Een algemeen manager houdt overzicht over verschillende onderdelen van de organisatie en zorgt dat die onderdelen dezelfde richting op bewegen. Marketing kan bijvoorbeeld uitstekende plannen hebben, financiën kan andere grenzen stellen en HR kan weer vanuit personeel en ontwikkeling kijken. De algemene manager moet al die perspectieven kunnen wegen. Dat betekent dat je niet overal de grootste specialist in hoeft te zijn. Sterker nog: in veel organisaties werken mensen onder jou die op hun eigen vakgebied veel meer weten dan jij. Jouw verantwoordelijkheid is vooral dat je de juiste vragen stelt, belangen afweegt, keuzes maakt en zorgt dat afzonderlijke onderdelen samen bijdragen aan het grotere geheel.

Welke algemene managementtaken horen bij deze functie?

De precieze taken verschillen uiteraard per organisatie, maar een aantal verantwoordelijkheden komt vaak terug. Je houdt je bezig met richting, resultaten, mensen en de samenhang tussen verschillende organisatieonderdelen. Kenmerkend voor een algemene managementfunctie is dat je:

• Eindverantwoordelijkheid draagt voor de organisatie of een groot organisatieonderdeel.
• Visie en strategie mede bepaalt of ontwikkelt.
• Organisatiedoelstellingen vaststelt en bewaakt.
• Het managementteam aanstuurt.
• Belangrijke besluiten neemt wanneer belangen botsen.
• Verantwoordelijkheden verdeelt over managers en directieleden.
• Toezicht houdt op resultaten, financiën en organisatieontwikkeling.
• De samenhang tussen verschillende disciplines bewaakt.
• De organisatie vertegenwoordigt richting belangrijke interne en externe partijen.
• Zelf verantwoording kan afleggen aan een raad van bestuur, raad van toezicht of raad van commissarissen.

Je bent generalist en geen specialist

Een belangrijk kenmerk van een algemene managementfunctie is dat je generalist bent. Je moet voldoende begrijpen van financiën, personeel, commercie, operatie en organisatieontwikkeling om goede beslissingen te kunnen nemen, maar je hoeft niet op al die terreinen specialist te zijn. Dat vraagt iets anders dan vakinhoudelijk uitblinken. Je moet kunnen vertrouwen op de deskundigheid van anderen en tegelijkertijd voldoende kritisch blijven om te beoordelen of voorstellen aansluiten bij het belang van de hele organisatie. Wie gewend is om vooral vanuit één eigen vakgebied te denken, kan deze overgang lastig vinden. In een algemene managementfunctie kun je een uitstekend plan voor jouw eigen discipline soms toch moeten afwijzen omdat een andere prioriteit voor de organisatie zwaarder weegt.

Managen van richting en resultaat

In een algemene managementfunctie ben je nadrukkelijk bezig met richting. Waar staat de organisatie voor? Waar willen we naartoe? Welke keuzes maken we wel en welke juist niet? Daarom is het managen van richting een belangrijk onderdeel van deze rol. Maar richting zonder resultaat is niet voldoende. Een strategie moet uiteindelijk zichtbaar worden in wat de organisatie daadwerkelijk bereikt. Daarom hoort ook het managen van resultaat bij een brede managementfunctie. Je vertaalt koers en doelstellingen naar verantwoordelijkheden en verwacht vervolgens van managers dat zij daar uitvoering aan geven.

Wat vraagt een algemene managementfunctie van jou?

De vraag is natuurlijk of zo'n brede managementfunctie bij jou past. Je moet kunnen omgaan met onderwerpen die niet allemaal jouw persoonlijke voorkeur hebben. Vandaag gaat het misschien over strategie, morgen over financiële tegenvallers en daarna over een conflict binnen het  managementteam. Je bent beleidsbepalend, geeft leiding aan managers, adviseert, houdt toezicht en neemt besluiten. Tegelijk kun je zelf weer verantwoording moeten afleggen aan toezichthouders, aandeelhouders of een bestuur. Daarbij zijn een aantal zaken kenmerkend:

• Je bent eindverantwoordelijk.
• Je stuurt managers en vaak een managementteam aan.
• Je hebt ruime beslissingsbevoegdheid.
• Je bent generalist en moet meerdere vakgebieden kunnen verbinden.
• Je kunt belangen afwegen die onderling botsen.
• Je kunt verantwoordelijkheid delegeren zonder de eindverantwoordelijkheid kwijt te raken.

Eindverantwoordelijk betekent niet dat je alles zelf moet doen

Dit onderscheid vind ik belangrijk. Eindverantwoordelijkheid betekent niet dat je ieder probleem zelf moet oplossen of ieder besluit persoonlijk moet nemen. Juist in een algemene managementfunctie moet je veel verantwoordelijkheid bij andere managers kunnen neerleggen. Wanneer de algemeen directeur alles naar zich toetrekt, wordt het managementteam uiteindelijk uitvoerend in plaats van verantwoordelijk. Dan ontstaat een organisatie waarin iedereen naar boven kijkt zodra er een lastige beslissing moet worden genomen. Een sterke algemeen manager maakt daarom duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is, welke bevoegdheden daarbij horen en wanneer iets werkelijk op directieniveau besproken moet worden.

Welke kwaliteiten passen bij een algemene managementfunctie?

Omdat deze functie breed is, heb je doorgaans een combinatie van verschillende kwaliteiten nodig. Alleen strategisch sterk zijn is bijvoorbeeld niet voldoende wanneer je geen mensen kunt meenemen of resultaten onvoldoende bewaakt. Kwaliteiten die bij een algemene managementfunctie kunnen passen zijn:

• Strategisch inzicht.
• Besluitvaardigheid.
• Helikopterview.
• Analytisch vermogen.
• Resultaatgerichtheid.
• Organisatiesensitiviteit.
• Communicatieve vaardigheid.
• Verantwoordelijkheid kunnen delegeren.
• Kunnen omgaan met tegengestelde belangen.
• Vertrouwen kunnen geven aan andere managers.

Welke managementtypen passen bij een algemene managementfunctie?

Als algemeen manager ben je in ieder geval behoorlijk strategisch bezig. De kwaliteiten van de strategisch manager passen daarom goed bij deze functie. Je moet vooruit kunnen kijken, grote lijnen zien en richting kunnen bepalen. Maar daar houdt het niet op. Resultaatgerichtheid is eveneens belangrijk. Je kunt een prachtige visie hebben, maar uiteindelijk moeten er concrete resultaten worden bereikt. Ook aandacht voor mensen en relaties is nodig, zeker wanneer je een managementteam aanstuurt en draagvlak moet creëren voor besluiten. Een uitgesproken operationele voorkeur ligt doorgaans iets minder voor de hand wanneer je zelf vooral eindverantwoordelijk bent voor de brede organisatie. Dat betekent niet dat operationele kennis onbelangrijk is. Je moet de uitvoering voldoende begrijpen, maar je moet voorkomen dat je zelf voortdurend in de dagelijkse operatie verdwijnt.

Leidinggeven aan het managementteam

Een algemene managementfunctie betekent vaak dat je geen grote groep uitvoerende medewerkers rechtstreeks aanstuurt, maar leidinggeeft aan managers die op hun beurt weer leidinggeven aan andere medewerkers. Dat verandert jouw rol. Managers hebben doorgaans meer ruimte en verantwoordelijkheid nodig dan beginnende medewerkers. Je hoeft hen niet voortdurend te vertellen hoe zij hun afdeling moeten leiden. Wel moet je duidelijk zijn over richting, resultaten, samenwerking en verantwoordelijkheden. Daarbij kunnen spanningen ontstaan. Iedere manager kijkt begrijpelijkerwijs ook naar het belang van zijn of haar eigen afdeling. De financieel manager kan kosten willen beperken, commercie wil investeren en HR vraagt misschien aandacht voor ontwikkeling of bezetting. Jij moet ervoor zorgen dat het gezamenlijke organisatiebelang leidend blijft.

Kun je beslissingen nemen zonder alle details te kennen?

Dit is een belangrijke vraag voor een algemeen manager. Je zult regelmatig beslissingen moeten nemen over onderwerpen waarvan een specialist meer details kent dan jij. Wachten totdat je zelf alles volledig beheerst, is dan geen optie. Je moet dus kunnen werken met informatie van anderen, kritische vragen stellen en bepalen welke informatie werkelijk nodig is voor een besluit. Dat vraagt vertrouwen, maar geen blind vertrouwen. Je moet voldoende inzicht hebben om argumenten te kunnen wegen en tegenstrijdigheden te herkennen.

Valkuilen van een algemene managementfunctie

Een brede managementfunctie brengt ook specifieke valkuilen met zich mee. De omvang van de verantwoordelijkheid kan ertoe leiden dat je overal iets van wilt vinden of juist te ver van de werkelijkheid af komt te staan. Mogelijke valkuilen zijn:

• Te veel operationele zaken zelf blijven doen.
• Onvoldoende delegeren aan andere managers.
• Te ver verwijderd raken van wat er werkelijk in de organisatie speelt.
• Te lang wachten met moeilijke besluiten.
• Te veel vanuit één eigen vakgebied blijven denken.
• Een managementteam onvoldoende gezamenlijk laten functioneren.
• Alle verantwoordelijkheid naar jezelf toetrekken.
• Te weinig tegenspraak organiseren.

Een algemeen manager hoeft niet overal het beste antwoord op te hebben. Juist de kwaliteit om sterke mensen om je heen te verzamelen en hun deskundigheid te benutten, kan bepalend zijn voor jouw functioneren.

Past een algemene managementfunctie bij jou?

Een algemene managementfunctie past waarschijnlijk beter bij je wanneer je graag breed naar organisaties kijkt en niet alleen vanuit één specialisme wilt werken. Je vindt het interessant om verschillende onderwerpen te verbinden, verantwoordelijkheid te dragen en beslissingen te nemen die verder gaan dan één team of afdeling. Vragen die je jezelf kunt stellen zijn:

• Kan ik voldoende afstand nemen van de dagelijkse uitvoering?
• Vind ik het interessant om verschillende vakgebieden met elkaar te verbinden?
• Kan ik verantwoordelijkheid delegeren aan andere managers?
• Durf ik besluiten te nemen wanneer niet iedereen het ermee eens is?
• Kan ik verantwoordelijkheid dragen voor besluiten die anderen uitvoeren?
• Kan ik zowel naar resultaten als naar mensen en de langere termijn kijken?
• Kan ik accepteren dat anderen op hun vakgebied meer weten dan ik?

Individuele coaching voor directieleden en algemeen managers

Wij coachen directieleden en algemeen managers op uiteenlopende onderwerpen. Juist bij een brede managementfunctie kunnen ontwikkelvragen sterk verschillen. De ene manager wil meer aandacht geven aan communicatie en persoonlijke presentatie, terwijl een ander vooral worstelt met delegeren, de verhouding binnen het managementteam of het innemen van de directierol. Onderwerpen kunnen bijvoorbeeld zijn:

• Persoonlijke ontwikkeling als directeur of algemeen manager.
• Communicatie en persoonlijk leiderschap.
• Spreken in het openbaar en presenteren.
• Vergaderingen en managementoverleg voorzitten.
• Leidinggeven aan het managementteam.
• Delegeren van verantwoordelijkheid.
• Omgaan met tegengestelde belangen.
• De balans tussen strategie en dagelijkse uitvoering.

Veelgestelde vragen over algemene managementfuncties

Hieronder beantwoorden we vijf veelgestelde vragen over algemene managementfuncties, directiefuncties en de brede verantwoordelijkheid die bij deze rollen hoort.

Wat is een algemene managementfunctie?

Een algemene managementfunctie is een brede leidinggevende functie waarin je verantwoordelijkheid draagt voor meerdere onderdelen van een organisatie. Je bent niet alleen verantwoordelijk voor één vakgebied, maar voor de samenhang tussen strategie, resultaten, mensen en bedrijfsvoering.

Wat is het verschil tussen een algemeen manager en een specialistisch manager?

Een specialistisch manager richt zich vooral op één vakgebied, zoals financiën, HR of IT. Een algemeen manager moet verschillende disciplines met elkaar verbinden en besluiten nemen vanuit het belang van de organisatie als geheel.

Welke kwaliteiten heeft een algemeen manager nodig?

Belangrijke kwaliteiten zijn strategisch inzicht, besluitvaardigheid, helikopterview, resultaatgerichtheid en het vermogen om verantwoordelijkheid te delegeren. Daarnaast moet je verschillende belangen kunnen wegen en andere managers kunnen aansturen.

Moet een algemeen directeur overal verstand van hebben?

Nee. Je moet voldoende begrijpen om goede vragen te kunnen stellen en beslissingen te kunnen nemen, maar specialisten zullen op hun eigen vakgebied vaak meer kennis hebben. Een belangrijke managementkwaliteit is juist dat je die deskundigheid goed weet te benutten.

Past een algemene managementfunctie bij iedereen die leiding kan geven?

Nee. Een brede managementfunctie vraagt dat je kunt schakelen tussen verschillende onderwerpen, afstand kunt nemen van de dagelijkse uitvoering en verantwoordelijkheid kunt dragen voor het geheel. Sommige leidinggevenden komen juist beter tot hun recht in een specialistische of meer operationele managementfunctie.