home / leiderschapsontwikkeling / directie ondernemers / zzp coaching / coachingbureau trainingsbureau starten

Coachingspraktijk of trainingsbureau starten?

Je wilt een coachingspraktijk of trainingsbureau starten. Misschien werk je al jaren als coach, trainer, adviseur of HR-professional en denk je: dit zou ik eigenlijk ook voor mezelf kunnen doen. Dat is een mooie gedachte, maar een eigen bedrijf opzetten is behoorlijk intensief. Er komt veel meer bij kijken dan goed zijn in coachen of trainen. Je moet weten wat je aanbiedt, waar jouw kracht ligt, wie jouw klanten zijn, hoe je opdrachten krijgt en vooral: je moet gaan doen. Dit artikel hoort bij coaching en begeleiding van ZZP-ers.

Pionieren vond ik prachtig

Daar kwam ik trouwens ook iets over mezelf tegen. Het pionieren vond ik vaak ontzettend leuk. Er is nog weinig, dus je moet iets creëren. Je moet nadenken, mensen spreken, nieuwe diensten ontwikkelen en voortdurend schakelen. Zodra het allemaal draaide, vond ik het vaak al wat minder interessant. Dat zegt natuurlijk iets over mij. En precies dát is ook belangrijk wanneer je voor jezelf begint: weten welk soort werk en welke fase van een bedrijf bij jou passen.

Een eigen bedrijf opzetten kost energie

Ik kan het niet mooier maken. Een bedrijf opzetten vraagt veel energie. Je moet tegelijk nadenken én uitvoeren. Je moet beleid maken, maar ondertussen moeten ook de eerste klanten binnenkomen. Je moet consistent zijn, terwijl je nog lang niet alles zeker weet. En wat je naar buiten vertelt moet congruent zijn met wat je werkelijk doet en met wie je bent.

Het gaat dus niet vanzelf. Maar mijn ervaring is ook: je moet zoveel mogelijk bouwen rond datgene wat bij jou wél vanzelf gaat.

Goed kunnen coachen is nog geen bedrijf

Daar begint voor trainers en coaches vaak de verwarring. Je hebt een coachopleiding gevolgd, bent gecertificeerd, hebt veel ervaring als trainer of bent inhoudelijk uitstekend in jouw vak. Mooi. Dat is belangrijk. Maar daarmee heb je nog geen onderneming.

Een bedrijf heeft klanten nodig. Mensen moeten weten waarvoor ze bij jou moeten zijn en vervolgens bereid zijn daarvoor te betalen. Dat vraagt andere competenties en vaardigheden als ZZP-er dan alleen de vakinhoudelijke competenties van coach of trainer.

Wanneer je iets toevoegt, ontstaat bestaansrecht

Mijn uitgangspunt is vrij eenvoudig: een trainer of coach die werkelijk iets te bieden heeft en iets toevoegt, heeft een basis voor opdrachten. Maar dan moet die toegevoegde waarde wel duidelijk zijn. Waar ben je goed in? Waarvoor moeten mensen juist bij jou zijn? Welk probleem kun jij helpen oplossen? Welke ontwikkeling kun jij begeleiden?

Alleen zeggen dat je mensen “in hun kracht zet” of “begeleidt naar hun beste versie” vind ik onvoldoende. Dat kan iedereen opschrijven. Ik wil weten wat jij werkelijk doet en waar jij werkelijk iets kunt toevoegen.

Het begint met zelfkennis

Een goede coach kent in mijn optiek zichzelf. Hij weet waar hij goed in is, maar ook waar hij minder goed in is of simpelweg niet goed in is. Wie werkelijk alles zegt te kunnen, wordt er meestal niet geloofwaardiger op.

Ik vergelijk het graag met een klussenbedrijf dat zegt gespecialiseerd te zijn in stukadoren, metselen, timmeren, schilderen, gas, water, elektra, dakbedekking en waarschijnlijk ook nog de tuin. Dat kan natuurlijk. Maar ergens begin ik mij af te vragen waar ze nu écht goed in zijn.

Wat gaat bij jou vanzelf?

Dat vind ik een veel interessantere vraag dan: waar zit tegenwoordig markt voor? Natuurlijk moet er een markt zijn. Maar als je jouw bedrijf bouwt rond werkzaamheden die nauwelijks bij je passen, creëer je uiteindelijk jouw eigen gevangenis.

Waar heb jij plezier in? Welke werkzaamheden kosten je relatief weinig moeite? Waarvoor komen mensen vanzelf bij jou? Welke gesprekken voer jij gemakkelijk? Welke inhoud beheers je zo goed dat je er bijna zonder voorbereiding over kunt vertellen? Daar zit vaak een belangrijk deel van jouw aanbod.

Wat voeg jij als trainer of coach toe?

Waarschijnlijk vind je dat zelf nog niet zo gemakkelijk te benoemen. Dat is logisch. Juist de dingen die je heel goed kunt, zijn voor jezelf vaak gewoon geworden. Maar je zult toch duidelijk moeten krijgen in welke situatie iemand een beroep op jou moet doen.

Daarom hoort bij het starten van jouw bedrijf ook profileren en positioneren als ondernemer. Niet door een hip marketingverhaal te verzinnen, maar door zichtbaar te maken waar jouw echte kracht ligt.

Je aanbod moet bij jou passen

Dit zou ik tegenwoordig nog veel nadrukkelijker zeggen dan vroeger. Kijk uit dat je niet een coachingspraktijk bouwt rond diensten waarvan iemand anders heeft gezegd dat ze goed verkopen. Je moet straks die gesprekken voeren, die trajecten uitvoeren en jarenlang dat vak vertegenwoordigen.

Wanneer jij geen energie krijgt van loopbaanbegeleiding, moet je niet ineens loopbaancoach worden omdat daar een mooie opleiding voor bestaat. Wanneer je niet graag groepen begeleidt, hoef je geen trainingsbureau met tientallen groepstrainingen op te zetten. Wanneer je juist geweldig bent in groepen, moet je misschien niet vijf dagen per week één-op-ééncoaching gaan doen.

Maak een ondernemingsplan, maar maak er geen scriptie van

Je hebt wel degelijk een plan nodig. Ik bedoel niet een theoretische beschouwing van zestig pagina's die na voltooiing in een la verdwijnt. Je moet een werkplan hebben. Wat bied je aan? Aan wie? Wat kost het? Welke omzet heb je nodig? Hoeveel klanten zijn daarvoor nodig? Hoe ga je die klanten bereiken? En wat ga je deze week daadwerkelijk doen?

Daarom werk ik graag met het vijf-bij-vijfplan: wat ga je de komende vijf dagen doen, de komende vijf weken en wat wil je na vijf maanden gerealiseerd hebben?

Bereken hoeveel omzet je nodig hebt

“Ik wil graag voor mezelf beginnen” is nog geen financieel plan. Hoeveel moet jouw bedrijf jaarlijks omzetten zodat jij ervan kunt leven? Welke kosten heb je? Hoeveel weken per jaar kun je werkelijk declarabel werken? Hoeveel trajecten, trainingen of opdrachten zijn daarvoor nodig? En hoeveel commerciële gesprekken moet je voeren om dat aantal opdrachten te verkrijgen?

Dat zijn geen vervelende zakelijke vragen naast jouw mooie vak. Dat ís ondernemerschap.

Een website is belangrijk, maar maak er geen altaar van

Een goede website kan voor een coach of trainer buitengewoon belangrijk zijn. Mensen oriënteren zich online, lezen wat je schrijft en proberen een beeld te krijgen van jouw deskundigheid. Voor mijn eigen bedrijf speelt de website al jarenlang een belangrijke rol. Maar een website is geen wondermiddel.

Je kunt maanden lang aan een homepage sleutelen en nog steeds geen klant hebben. Ook kun je duizenden euro's uitgeven aan een prachtig ontwerp waar nauwelijks iemand terechtkomt. De inhoud moet kloppen. Je moet duidelijk maken wat je doet, wat jouw visie is en waarvoor iemand jou kan inschakelen.

De website moet ook van jou zijn

En met “van jou” bedoel ik niet alleen dat jouw logo erboven staat. Zeker wanneer je trainer, coach of adviseur bent, wil ik iets van jou terugzien. Hoe kijk jij naar jouw vak? Waar geloof jij in? Waar geloof je juist niet in? Wat zie jij in de praktijk gebeuren?

Je kunt tegenwoordig eenvoudig vijftig artikelen laten genereren die allemaal grammaticaal keurig zijn. Maar als niemand na drie artikelen enig idee heeft wie erachter zit, heb je een probleem. Techniek kan helpen. AI kan helpen. Maar de visie, ervaring en eigenheid moeten van jou blijven.

Jij bent de wandelende brochure

Een van mijn oude adviezen houd ik gewoon overeind: als je jouw profiel helder hebt, ga dan mensen spreken. Niet alleen achter jouw laptop blijven zitten. Ga bijvoorbeeld naar dertig relaties die je al kent en vertel wat je gaat doen.

En vergeet die prachtige brochure even. Jij bent de brochure. De wandelende brochure. Mensen kopen bij een trainer of coach niet alleen een methode of programma. Ze willen ook weten met wie ze te maken krijgen.

Je hoeft niet per se een netwerktijger te worden

Dat betekent overigens niet dat iedereen vervolgens verplicht naar een businessclub moet. Ik ben daar zelf niet het voorbeeld van. Ik schrijf graag en dat gaat mij gemakkelijk af. Daarom heb ik een grote website opgebouwd en jarenlang enorm veel artikelen geschreven. Dat past bij mij.

Iemand anders kan juist fantastisch netwerken. Een van mijn zoons heeft een eigen bedrijf en legt ontzettend gemakkelijk contacten. Die gaat bijvoorbeeld naar PEC Zwolle, zit op de tribune, spreekt daar mensen en bouwt zo relaties op. Prima. Maar als ik mezelf verplicht om iedere week gezellig in zo'n businessclub rond te lopen terwijl ik liever schrijf, maak ik ondernemen onnodig moeilijk.

Doe commerciële dingen die je kunt volhouden

Dat is het punt. Jouw acquisitie moet niet alleen theoretisch werken; jij moet haar ook jarenlang kunnen uitvoeren. Ben je goed in schrijven? Schrijf. Kun je uitstekend presenteren? Geef lezingen of webinars. Leg je gemakkelijk persoonlijk contact? Gebruik jouw netwerk. Ben je goed in één-op-ééngesprekken? Organiseer die gesprekken.

Meer hierover lees je bij verkoop en acquisitie voor ZZP-ers.

Maar pas op met “dat past niet bij mij”

Er zit natuurlijk een grens aan. “Acquisitie past niet bij mij” kan ook betekenen: ik vind een nee vervelend en daarom doe ik liever niets. Dat gaat niet werken. Je hoeft geen gladde verkoper te worden, maar een ondernemer moet wel initiatief nemen. Je moet klanten benaderen, zichtbaar worden, relaties onderhouden en soms iets doen wat spannend is.

Doen wat bij je past betekent niet dat ondernemen altijd comfortabel moet zijn.

Consistentie is belangrijker dan een bevlieging

Een veelgemaakte fout bij nieuwe coachingspraktijken is dat alles tegelijk wordt geprobeerd. Twee maanden LinkedIn. Daarna een podcast. Vervolgens een gratis e-book. Dan drie netwerkbijeenkomsten, een nieuwsbrief en toch maar advertenties. Na een halfjaar concludeert iemand dat niets werkt.

Kies. Maak beleid. Wanneer schrijven jouw route is, schrijf dan niet drie blogs maar houd het jarenlang vol. Wanneer persoonlijk netwerken jouw kracht is, onderhoud dan jouw relaties. Wanneer lezingen werken, zorg dat je structureel voor groepen komt te staan. Consistentie maakt uiteindelijk het verschil.

En het moet congruent zijn

Wat je zegt en wat je doet moeten ook bij elkaar passen. Wanneer jij jezelf profileert als een uitgesproken trainer met een geheel eigen visie maar jouw website bestaat uit sociaal wenselijke algemeenheden, klopt er iets niet. Wanneer je zegt persoonlijk en betrokken te werken maar klanten nooit iets van jouzelf zien of horen, eveneens.

Jouw website, gesprekken, trainingen, artikelen en manier van werken moeten uiteindelijk ongeveer dezelfde persoon laten zien. Anders voelen mensen dat er iets schuurt, ook wanneer ze niet precies kunnen benoemen wat.

Gouden tip: declarabel of acquisitie

Mijn oude gouden tip voor ZZP-ers houd ik ook overeind, al moet je hem natuurlijk niet letterlijk als urenadministratie lezen. Heb je ruimte in jouw agenda omdat je geen declarabel werk hebt? Dan heb je tijd voor acquisitie. Niet drie dagen lanterfanten omdat je toevallig geen opdrachten hebt.

Wie een volle agenda heeft, moet leveren. Wie een lege agenda heeft, moet werken aan de volgende volle agenda. Zo simpel kan het soms zijn.

Doen!

Lanterfanten helpt niet. De hele dag naar LinkedIn staren evenmin. Mooi dat jouw profiel goed staat. Mooi dat jouw website prachtig is. Mooi dat jouw visitekaartjes gedrukt zijn. Maar op een gegeven moment moet je contact maken, een gesprek voeren, iets publiceren, iemand bellen, een afspraak maken of een voorstel doen.

Er is nog nooit een coachingspraktijk succesvol geworden door alleen heel professioneel voorbereid te zijn.

En als er geen opdrachten komen?

Dan moet je niet meteen concluderen dat “de markt slecht is”. Onderzoek eerst wat er werkelijk aan de hand is. Is jouw aanbod duidelijk? Past het bij jou? Voeg je voldoende toe? Weet jouw doelgroep dat je bestaat? Ben je consequent zichtbaar? Voer je genoeg commerciële activiteiten uit? Wanneer het structureel niet loopt, lees dan ook mijn artikel over waarom ZZP-ers onvoldoende opdrachten binnenhalen.

Een coachingspraktijk beginnen begint uiteindelijk bij jou

Je kunt een voorbeeld nemen aan succesvolle trainers en coaches, maar hun bedrijf kopiëren heeft weinig zin. Hun persoonlijkheid, vakkennis, netwerk en manier van werken zijn anders dan die van jou. De vraag is daarom niet alleen: hoe begin je een coachingspraktijk? De betere vraag is: welke coachingspraktijk of welk trainingsbureau past bij jou?

En vóór die vraag zit nog een andere: past het ondernemerschap eigenlijk bij jou?

Veelgestelde vragen over een coachingspraktijk of trainingsbureau starten

Wie voor zichzelf begint als trainer of coach loopt tegen vakinhoudelijke én ondernemersvragen aan. Hieronder een aantal vragen die ik regelmatig tegenkom.

Heb je een ondernemingsplan nodig voor een coachingspraktijk?

Ja, maar maak er geen theoretisch boekwerk van. Zorg vooral dat duidelijk is wat je aanbiedt, wie jouw klanten zijn, hoeveel omzet je nodig hebt, hoe je aan opdrachten komt en welke acties je de komende maanden gaat uitvoeren.

Hoe onderscheid je jezelf als coach?

Niet door een slimme slogan te bedenken. Kijk naar jouw vakkennis, ervaring, persoonlijkheid en vooral naar datgene wat bij jou gemakkelijk gaat. Waarvoor komen mensen nu al naar jou toe en welk probleem kun jij bijzonder goed helpen oplossen?

Heb je als coach een website nodig?

Een website kan enorm waardevol zijn omdat potentiële klanten daar kennis kunnen maken met jouw aanpak en deskundigheid. Maar een prachtige website zonder duidelijke inhoud en zonder bezoekers levert weinig op. Zie hem als onderdeel van jouw acquisitie, niet als vervanging daarvan.

Moet je als trainer of coach veel netwerken?

Niet per se via businessclubs en netwerkbijeenkomsten. Je moet wel relaties opbouwen en zichtbaar zijn. De vorm mag aansluiten bij jou: schrijven, spreken, persoonlijk netwerken, LinkedIn, lezingen, webinars of een combinatie daarvan.

Hoe kom je als beginnende coach aan je eerste klanten?

Begin niet uitsluitend bij onbekenden. Kijk eerst naar mensen die jou al kennen. Maak jouw aanbod helder, vertel relevante relaties wat je gaat doen en voer gesprekken. Wacht vooral niet maanden tot jouw website toevallig een eerste klant oplevert.

Wil jij een coachingspraktijk of trainingsbureau opzetten?

Dan zou ik niet beginnen met het logo. Begin bij jou, jouw vak, jouw aanbod, jouw markt en de vraag hoe je daar een levensvatbaar bedrijf van gaat maken.