Alles wat aandacht krijgt, groeit binnen jouw bedrijf
Alles wat aandacht krijgt, groeit! Ken je die uitdrukking? Ik gebruik hem graag omdat er volgens mij veel waarheid in zit. Waar jij als ondernemer, leidinggevende of medewerker voortdurend jouw aandacht op richt, daar gebeurt iets mee. Dat kan positief zijn, maar net zo goed negatief.
Bij organisatiegroei gaat het wat mij betreft dan ook niet alleen over omzet, meer medewerkers of een groter bedrijfspand. Groei begint met ontwikkeling. En ontwikkeling vraagt aandacht. Zonder aandacht groeit er weinig.
Wat is aandacht eigenlijk?
Ik dacht en jij dacht: daar moet ik aan denken bij het woord aandacht. Dat is natuurlijk veel te smal. Aandacht heeft te maken met gericht kijken, luisteren, waarnemen en verwerken. Je bent ergens met jouw hoofd bij en vaak ook met jouw gevoel.
Je kunt aandacht geven aan een collega, aan jouw bedrijf, aan een klant, aan een lastig vraagstuk of aan iets waar je juist heel blij van wordt. Aandacht heeft voor mij te maken met scherp zijn, alert zijn, geconcentreerd werken en ergens werkelijk bij stilstaan.
Overigens is aandacht ook een menselijke behoefte. Dat maakt het onderwerp meteen breder dan alleen concentratie.
Aandachtig werken is tegenwoordig een kunst
Ik merk het zelf. Wanneer ik 's ochtends een artikel wil schrijven en ik kijk eerst even naar mijn e-mail, LinkedIn of wat er verder binnenkomt, dan kan mijn aandacht al weg zijn voordat ik goed en wel begonnen ben. Het spat uit elkaar.
En juist wanneer ik wil schrijven heb ik iets anders nodig. Dan heb ik concentratie nodig, focus en rust. Ik wil kunnen nadenken en ik wil graag dat er creatieve ideeën ontstaan. Dat lukt niet wanneer mijn hoofd tegelijkertijd op zes verschillende plaatsen zit.
Wanneer het me wel lukt om aandachtig te werken, groeit er wat. Dan komt er iets op gang. En precies dat zie ik ook binnen organisaties.
Waar gaat jouw aandacht iedere dag naartoe?
Dat is misschien een goede vraag voor iedere ondernemer. Ben je vooral bezig met problemen, brandjes en wat vandaag fout gaat? Of heb je ook aandacht voor ontwikkeling, mensen die goed functioneren, klanten, kwaliteit en de toekomst van jouw organisatie?
Je agenda vertelt vaak verrassend eerlijk waar jouw werkelijke aandacht naartoe gaat.
Alles wat aandacht krijgt groeit, maar dat geldt ook voor het negatieve
Daar zit natuurlijk ook een keerzijde aan. Wanneer je voortdurend bezig bent met wat fout gaat, groeit dat onderwerp ook tussen jouw oren. Ik bedoel niet dat je problemen moet negeren. Helemaal niet. Als iets niet goed gaat, moet je het benoemen en aanpakken.
Maar kijk eens binnen organisaties hoeveel tijd soms gaat naar dat ene dossier dat fout loopt, die ene medewerker die niet functioneert of dat ene incident waar iedereen dagen over praat. Ondertussen zijn er misschien twintig medewerkers die gewoon goed werk leveren en die nauwelijks aandacht krijgen.
Soms lijkt het wel alsof we tachtig procent van onze aandacht besteden aan een klein deel dat verkeerd gaat. Niet omdat dat een wetenschappelijke verhouding is, maar omdat het in organisaties werkelijk zo kan voelen.
Die ene medewerker krijgt alle aandacht
Ken je dat? Er is een medewerker die niet goed functioneert. Vergaderingen gaan erover, de leidinggevende ligt er 's nachts wakker van, HR wordt erbij gehaald en iedere nieuwe fout wordt besproken. Begrijpelijk, want je moet het probleem oplossen.
Maar ondertussen lopen er medewerkers rond die uitstekend functioneren. Ze zijn loyaal, pakken verantwoordelijkheid en ontwikkelen zich. Hoeveel tijd besteden we aan hen? Wanneer hebben we voor het laatst gevraagd wat zij nodig hebben om nog beter te worden?
Daar zit voor mij een belangrijk leiderschapsvraagstuk. Niet alleen aandacht geven aan wat gerepareerd moet worden, maar juist ook investeren in wat al sterk is.
Je wordt geen kampioen door alleen aan jouw zwakke punten te werken
Dat is een overtuiging die ik al jaren heb. Natuurlijk moet je zwakke punten aanpakken wanneer ze jou of jouw functioneren werkelijk belemmeren. Maar wanneer je al jouw energie steekt in iets waar je van nature weinig aanleg voor hebt, kun je vergeten waar jouw kracht eigenlijk zit.
Ik kijk daarom graag naar sterke punten. Waar ben jij goed in? Waar is jouw medewerker goed in? Wat gaat binnen jouw team opvallend goed? En hoe kunnen we daar meer van maken?
Ontwikkelen betekent voor mij niet dat iedereen uiteindelijk overal goed in moet worden. Ontwikkelen betekent vooral dat je kwaliteiten leert herkennen, versterken en goed inzetten.
Positieve aandacht is niet hetzelfde als alles mooi praten
Voor de helderheid: ik ben niet van het genre dat zegt dat alles prachtig is wanneer het niet goed gaat. Een probleem is een probleem. Een medewerker die niet functioneert moet daarop aangesproken worden en wanneer de resultaten tegenvallen moet je niet doen alsof het geweldig gaat.
Positieve aandacht betekent iets anders. Het betekent dat je bewust kijkt naar wat werkt en probeert dat verder te ontwikkelen. Je hoeft het negatieve niet weg te stoppen, maar je hoeft het ook niet voortdurend alle ruimte te geven.
Wat gaat er eigenlijk wel goed?
Dat is een eenvoudige vraag, maar ik vind hem krachtig. In veel organisaties zijn we uitstekend in het maken van actielijsten met verbeterpunten. Wat moet beter? Waar zit het probleem? Wie heeft iets laten liggen?
Vraag daarnaast eens: wat gaat hier bijzonder goed en waardoor komt dat? Welke medewerker laat gedrag zien waar we meer van zouden willen? Welke afdeling heeft iets slim georganiseerd? Waarom zijn bepaalde klanten zo tevreden?
Daar zit informatie in waar je mee verder kunt. Wat goed gaat kan namelijk net zo goed onderzocht worden als wat fout gaat.
Aandacht voor sterke medewerkers
Een medewerker die goed functioneert heeft niet automatisch geen leiding nodig. Juist daar kan ontwikkeling interessant worden. Welke kwaliteiten heeft iemand? Waar zit nog meer potentieel en welke volgende stap zou passen?
Wanneer je alleen aandacht geeft aan medewerkers met problemen, worden jouw beste mensen uiteindelijk misschien degenen die het minst van jou horen.
Aandacht voor wat goed loopt
Hetzelfde geldt voor processen en samenwerking. Wanneer iets jarenlang goed gaat, nemen we het gemakkelijk voor lief. Totdat degene die het altijd regelde vertrekt of de omstandigheden veranderen.
Vraag daarom ook wat succes veroorzaakt. Dan kun je sterke werkwijzen bewust behouden en verder ontwikkelen.
Een mens is net een foto
Ken je die uitdrukking? Een mens is net een foto. Je moet hem wel ontwikkelen, anders blijft hij negatief. Een beetje flauw misschien, maar ik vind hem nog steeds mooi.
Ontwikkeling heeft aandacht nodig. Een medewerker ontwikkelt zich niet vanzelf omdat hij al tien jaar op dezelfde stoel zit. Een team wordt niet automatisch sterker doordat de mensen langer samenwerken. En een organisatie wordt niet professioneler omdat de omzet ieder jaar stijgt.
Je moet daar iets voor doen. Kijken, bespreken, oefenen, verantwoordelijkheid geven, leren en soms ook fouten durven maken.
Medewerkers mogen zich ontwikkelen
Voor mij is ontwikkeling breder dan een cursus volgen. Een medewerker kan nieuwe verantwoordelijkheden krijgen, ander werk oppakken, zich specialiseren of ontdekken dat een andere functie beter past. Daarvoor moet je wel aandacht hebben voor wat iemand kan en wil.
Wanneer functies veranderen is het daarom verstandig om te kijken of medewerkers voldoende mee kunnen groeien. Op de pagina over functieontwikkeling gaan we juist in op de vraag wat er gebeurt wanneer functie en medewerker zich niet meer in hetzelfde tempo ontwikkelen.
Soms betekent ontwikkeling een andere loopbaanrichting
Niet iedere medewerker hoeft binnen dezelfde functie of zelfs binnen dezelfde organisatie te blijven groeien. Soms is iemand toe aan iets anders. Misschien is de functie te klein geworden, misschien past het werk niet meer of misschien zijn de ambities veranderd.
Dan kan loopbaanontwikkeling een goede keuze zijn. Niet pas wanneer iemand vastgelopen is, maar juist als manier om bewust vooruit te kijken. Welke kwaliteiten heeft iemand, waar krijgt hij energie van en welke volgende stap past daarbij?
Jouw team kan zich ontwikkelen
Ook een team heeft aandacht nodig. Hoe werken mensen samen? Welke kwaliteiten vullen elkaar aan? Waar ontstaan irritaties en wat gaat juist bijzonder goed? Een team dat alleen aandacht krijgt wanneer er problemen zijn, ontwikkelt zich voornamelijk via incidenten.
Veel interessanter is het om ook in goede tijden naar samenwerking te kijken. Wat hebben we nodig om een volgende stap te maken? Welke afspraken helpen ons en waar kunnen we elkaar meer verantwoordelijkheid geven?
Jouw organisatie kan zich ontwikkelen
Op organisatieniveau werkt het niet anders. Wat krijgt aandacht van directie en management? Alleen omzet en productie? Dan is de kans groot dat andere onderwerpen pas opvallen wanneer ze problemen veroorzaken. Denk aan medewerkers, management, samenwerking, informatie of ontwikkeling van functies.
Juist daarom is organisch groeien met jouw bedrijf voor mij zo'n belangrijk uitgangspunt. Groei begint van binnenuit. Je ontwikkelt de mensen, het leiderschap en de organisatie en daaruit kan verdere groei ontstaan.
Groei begint niet bij omzet
Wanneer je alleen aandacht geeft aan omzet, kun je een bedrijf krijgen dat commercieel groeit terwijl de organisatie achterblijft. Dat ziet er eerst prachtig uit. Totdat medewerkers overbelast raken, fouten toenemen en de ondernemer zelf overal tussen moet springen.
Daarom geef ik liever aandacht aan de ontwikkeling die nodig is om groei te kunnen dragen. Omzet kan daar vervolgens een gevolg van zijn.
Aandacht en groeiambitie
Waar jij als ondernemer aandacht aan geeft hangt natuurlijk ook samen met wat je wilt bereiken. Wil je groter worden? Wil je meerdere vestigingen? Wil je vooral een mooi en overzichtelijk bedrijf houden? Of wil je minder afhankelijk worden van jouw eigen aanwezigheid?
Dat raakt aan jouw groeiambitie als ondernemer. Wanneer je niet weet welk bedrijf je wilt bouwen, wordt jouw aandacht al snel bepaald door wat vandaag het hardst roept.
Aandacht zorgt voor focus
Een onderneming krijgt iedere dag tientallen prikkels. Nieuwe kansen, klachten, personeelsvragen, e-mails, cijfers en ideeën. Wanneer je overal achteraan gaat, is uiteindelijk niets werkelijk belangrijk.
Aandacht betekent daarom ook kiezen. Waar richten we ons de komende tijd op? Welke drie onderwerpen verdienen werkelijk aandacht? En welke onderwerpen mogen even wachten?
Dat klinkt eenvoudig, maar juist ondernemers hebben vaak veel ideeën en zien overal kansen. De kunst is niet om geen kansen meer te zien. De kunst is bepalen welke kans past bij waar je naartoe wilt.
Geen aandacht betekent soms stilstand
Wat jarenlang goed gaat kan gemakkelijk buiten beeld raken. Vakmanschap wordt vanzelfsprekend, ontwikkeling van medewerkers wordt uitgesteld en de interne organisatie krijgt pas aandacht wanneer iets vastloopt.
Dat kan er uiteindelijk toe leiden dat de groei van de organisatie stagneert. Niet omdat er geen kansen zijn, maar omdat ontwikkeling onvoldoende aandacht heeft gekregen.
Te veel aandacht kan ook verkeerd uitpakken
Daar zit nog een andere kant aan. Een ondernemer kan ook overal bovenop zitten. Iedere offerte wordt gecontroleerd, iedere klacht komt bij hem terecht en iedere medewerker moet voortdurend uitleggen wat hij doet. Dat is ook aandacht, maar niet altijd helpende aandacht.
Aandacht geven betekent niet dat je alles zelf moet controleren. Soms is juist loslaten nodig. Je geeft iemand verantwoordelijkheid, spreekt af wat je verwacht en laat vervolgens ruimte om het werk zelfstandig uit te voeren.
Aandacht voor leiderschap
Wanneer jouw bedrijf groeit, moet ook jouw manier van leidinggeven veranderen. Eerst doe je veel zelf. Daarna geef je werk door en op enig moment moet je andere mensen verantwoordelijkheid laten dragen. Ook die ontwikkeling ontstaat niet vanzelf.
Vraag jezelf daarom af waar jouw aandacht als ondernemer vandaag werkelijk nodig is. Bij die klant die een medewerker prima zelf kan helpen? Bij dat kleine operationele probleem? Of bij de ontwikkeling van jouw management en organisatie zodat zij jou steeds minder voor dagelijkse zaken nodig hebben?
Aandacht voor management
Hetzelfde geldt voor managers. Een manager die de hele dag brandjes blust kan erg druk en belangrijk lijken. Maar wanneer krijgt hij tijd om medewerkers te ontwikkelen, vooruit te kijken of oorzaken van terugkerende problemen weg te nemen?
Wanneer management onvoldoende meegroeit met het bedrijf, ligt dat niet altijd aan gebrek aan kwaliteit. Soms wordt alle aandacht opgeslokt door vandaag en blijft er te weinig ruimte voor de managementrol die morgen nodig is.
Wat je geen aandacht geeft, kan je later verrassen
Een ondernemer die jarenlang nauwelijks naar managementinformatie kijkt kan ineens worden verrast door tegenvallende resultaten. Een organisatie die weinig aandacht heeft voor ontwikkeling ontdekt misschien plotseling dat belangrijke medewerkers geen opvolger hebben. En wie werkdruk jarenlang normaal vindt, kan op een gegeven moment merken dat mensen vertrekken.
Aandacht heeft daarom ook met vroegtijdig signaleren te maken. Niet wachten tot iets rood knippert, maar af en toe bewust kijken naar onderwerpen die nog geen crisis zijn.
Te hard groeien is soms een aandachtstekort
Een bedrijf dat snel groeit krijgt gemakkelijk tunnelvisie. Iedereen kijkt naar verkoop, planning en nieuwe mensen omdat daar de urgentie zit. Ondertussen krijgen management, kwaliteit, informatie en ontwikkeling minder aandacht.
Dan kan het gebeuren dat jouw bedrijf sneller groeit dan de organisatie aankan. Het probleem is dan niet dat er te weinig aandacht is. Er is juist ontzettend veel aandacht, maar vrijwel alle aandacht gaat naar dezelfde kant.
Waar jij naar kijkt, gaan anderen ook naar kijken
Dat vind ik een belangrijk leiderschapsprincipe. Wanneer de ondernemer iedere ochtend alleen vraagt hoeveel omzet er gisteren is gemaakt, leert de organisatie dat omzet kennelijk het belangrijkste is. Wanneer de manager alleen reageert op fouten, leren medewerkers dat fouten vooral aandacht opleveren.
Vraag jij regelmatig naar klanten, kwaliteit, ontwikkeling en samenwerking, dan geef je daarmee eveneens een signaal. Mensen kijken namelijk niet alleen naar wat een leidinggevende zegt. Ze kijken vooral waar hij werkelijk tijd en aandacht aan besteedt.
Jouw aandacht vertelt wat jij belangrijk vindt
Je kunt zeggen dat ontwikkeling belangrijk is, maar wanneer iedere opleiding wordt uitgesteld zodra het druk wordt geef je een ander signaal. Je kunt zeggen dat mensen belangrijk zijn, maar wanneer je alleen gesprekken voert zodra iemand niet functioneert wordt ook dat gezien.
Aandacht is dus niet alleen wat je zegt. Het wordt zichtbaar in jouw agenda en in jouw gedrag.
Maak van aandacht geen trucje
Mensen merken het onmiddellijk wanneer aandacht aangeleerd gedrag wordt. Een leidinggevende die verplicht iedere vrijdag vraagt hoe het met iedereen gaat maar ondertussen nauwelijks luistert, bereikt weinig.
Echte aandacht vraagt nieuwsgierigheid. Je wilt weten wat er speelt. Je vraagt door omdat het antwoord je werkelijk interesseert. En soms doe je vervolgens iets met wat je hoort. Anders verandert aandacht al snel in een ritueel.
Waar wil jij meer van?
Dat is misschien een betere vraag dan voortdurend beginnen met wat er fout gaat. Waar wil jij binnen jouw bedrijf meer van zien? Meer zelfstandigheid? Meer vakmanschap? Meer initiatief? Betere samenwerking? Meer klantgerichtheid?
Kijk vervolgens welk gedrag daar vandaag al een voorbeeld van is. Wie doet het al? Waar lukt het al? Wat kunnen we daarvan leren en hoe kunnen we dat versterken?
Dan gebruik je aandacht niet alleen om problemen te repareren, maar ook om ontwikkeling bewust groter te maken.
Aandacht moet uiteindelijk leiden tot ontwikkeling
Alleen ergens naar kijken is niet genoeg. Je kunt jarenlang aandacht hebben voor hetzelfde probleem zonder dat er iets verandert. Aandacht moet uiteindelijk leiden tot een keuze, gesprek, oefening of actie.
Daarom vind ik de combinatie van aandacht en ontwikkeling zo belangrijk. Je ziet iets, staat erbij stil en besluit wat ermee moet gebeuren. Dat kan betekenen dat je iets versterkt, verandert, loslaat of juist bewust behoudt.
Alles wat aandacht krijgt, groeit
Ik blijf dus bij die uitspraak. Niet als een soort magische wet waardoor alles vanzelf goed komt wanneer je er positief naar kijkt. Zo werkt het leven en zo werkt een bedrijf natuurlijk niet.
Maar aandacht bepaalt wel in hoge mate waar jouw energie naartoe gaat. Geef je voortdurend aandacht aan problemen, dan worden problemen het middelpunt van jouw organisatie. Geef je aandacht aan ontwikkeling, sterke kanten en de toekomst, dan ontstaat daar ruimte voor groei.
Mijn voorstel is daarom eenvoudig: kijk eens kritisch waar jij als ondernemer of leidinggevende jouw aandacht aan geeft. Misschien ontdek je dan meteen waarom sommige zaken binnen jouw organisatie wel groeien en andere al jarenlang blijven liggen.
Doe de leiderschapstest
Wil je meer inzicht in jouw natuurlijke manier van leidinggeven, jouw leiderschapskwaliteiten en de punten waarop je jezelf verder kunt ontwikkelen? De leiderschapstest helpt je om jouw sterke kanten en aandachtspunten beter te herkennen.
Lees het boek over leiderschap
Wil je je verder verdiepen in leidinggeven? In het e-book Leiderschapsontwikkeling lees je over onder andere delegeren, motiveren, visie, communicatie, teamontwikkeling en jouw ontwikkeling als leidinggevende.
Veelgestelde vragen over aandacht en groei
Aandacht klinkt als iets vanzelfsprekends, maar binnen leiderschap en organisatieontwikkeling heeft het veel invloed op wat mensen belangrijk gaan vinden en waar ontwikkeling ontstaat. Deze vijf vragen helpen om dat concreter te maken.
Wat betekent alles wat aandacht krijgt groeit?
Het betekent dat onderwerpen waar je bewust tijd, energie en belangstelling aan geeft zich gemakkelijker kunnen ontwikkelen. Dat geldt voor kwaliteiten en medewerkers, maar ook voor problemen. Het is dus geen magische wet, maar vooral een uitnodiging om bewust te kiezen waar jouw aandacht naartoe gaat.
Moet je negatieve zaken dan minder aandacht geven?
Niet wanneer ze belangrijk zijn. Problemen moeten besproken en aangepakt worden. De valkuil ontstaat wanneer vrijwel alle aandacht naar fouten en tekortkomingen gaat en wat goed functioneert nauwelijks wordt gezien of ontwikkeld.
Waarom hebben goed functionerende medewerkers aandacht nodig?
Omdat ook sterke medewerkers zich willen en kunnen ontwikkelen. Wanneer alle tijd van een leidinggevende naar problemen gaat, krijgen goede medewerkers soms nauwelijks begeleiding. Juist bij hen kan extra aandacht helpen om talent en verantwoordelijkheid verder te ontwikkelen.
Wat heeft aandacht met organisatiegroei te maken?
Organisatiegroei vraagt ontwikkeling van mensen, functies, management en samenwerking. Wanneer deze onderwerpen onvoldoende aandacht krijgen terwijl alleen omzet en productie belangrijk zijn, kan de buitenkant van het bedrijf sneller groeien dan de organisatie zelf.
Hoe geef je als leidinggevende gericht aandacht?
Door bewust te bepalen welke onderwerpen belangrijk zijn, goed te luisteren en niet alleen te reageren op wat urgent is. Vraag bijvoorbeeld wat goed gaat, waar medewerkers zich willen ontwikkelen en welke patronen in de organisatie meer aandacht verdienen voordat ze problemen worden.
Waar gaat de aandacht binnen jouw organisatie naartoe?
Misschien merk je dat bijna alle energie wordt opgeslokt door dagelijkse problemen terwijl belangrijke ontwikkeling blijft liggen. Of je wilt juist sterker inzetten op de kwaliteiten van medewerkers, leiderschap en een organisatie die minder afhankelijk is van jouw voortdurende aanwezigheid.
Dan kunnen we samen kijken naar waar jouw aandacht vandaag naartoe gaat en wat jouw bedrijf nodig heeft om verder te ontwikkelen. Soms zit de volgende stap niet in harder werken of meer mensen aannemen, maar in veel bewuster kiezen wat werkelijk aandacht verdient.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 27-05-2022
Update: 1 september 2026.
