Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Excuus gedrag

Excuus gedrag

Excuus gedrag: weet u wat dat is? In dit artikel gaan we in op de vraag wat excuus gedrag is, in welke verschijningsvorm het voorkomt en wat de oorzaken zijn.

Wat is het?

Excuusgedrag heeft te maken met excuus en excuseren.  En een excuus is een soort betuiging van spijt voor iets wat u gedaan hebt of voor wat u nagelaten hebt. Wanneer er niet al te veel lading op zit is dat niet zo erg overigens. Uw buurman zegt: ‘even mijn excuus want ik zie dat ik de auto wat ruim geparkeerd heb’. Maar als die lading er wel is, wordt het een ander verhaal. Dan is excuus ontoereikend of nog sterker:  dan zou een spijtbetuiging op zijn plaats zijn.  Kenmerken van excuusgedrag zijn:

  • dat men wel doet alsof men er spijt van heeft maar dat men dit niet van harte meent
  • dat er een soort van sorry of verontschuldiging is juist als voorwendsel waaruit blijkt dat men zichzelf verschoont van verantwoordelijkheid
  • een smoesje of spijtbetuiging die als uitvlucht wordt gebruikt
  • een vorm van vrijspreken of goedpraten van jezelf
  • een soort fatsoensnorm bijvoorbeeld de opmerking ‘excuus voor het ongemak’

Vormen

Welke vormen van excuusgedrag zijn er?

  • Jezelf verantwoorden

    Een vorm van excuseren is ‘jezelf verantwoorden’.  Rebecca vertelde: ‘als mijn moeder onverwachts komt en het is een troep in mijn huis dan baal ik en ga ik helemaal uitleggen waarom ik er nog niet aan toe gekomen ben om het huis op te ruimen’.

  • Denken voor een ander

    Een andere vorm is: ‘denken voor een ander’.  Stel u belt iemand op en u begint met ‘ja sorry dat ik u stoor’. Voelt u wat er dan gebeurt? U excuseert u voor iets terwijl dat niet nodig is. U weet immers niet of u de ander stoort. En bovendien: als u daar bang voor bent, waarom belt u dan?

  • Verantwoordelijkheid ontlopen

    Gebrek aan verantwoordelijkheid kan ook leiden tot excuus-gedrag.  Een situatie die we meemaakten ging over ochtendhumeur.  Een medewerker van een bedrijf had last van ochtendhumeur en kon nog wel eens bot reageren op bepaalde zaken. Toen zij daarop werd aangesproken zei ze: ‘ja sorry, ik ben nu eenmaal zo’. 

  • Rechtvaardiging van eigen gedrag

    Wat mensen ook vaak doen is iets wat in hun leven gebeurd is, gebruiken als rechtvaardiging voor eigen gedrag.  Alwin vertelde het volgende: ‘mijn ouders zijn gescheiden toen ik 7 jaar was. Bij ons thuis was er altijd spanning en onvrede. Daardoor heb ik als kind geleerd om conflictvermijdend te zijn.  Op latere leeftijd kreeg ik daar hinder van. Zodra ik spanning ervaar, ook in mijn relatie dan vermijd ik het gesprek. . Ik nam niet de verantwoordelijkheid om aan mijn eigen ontwikkelpunt te gaan werken maar  ik gebruikte de scheiding van mijn ouders altijd om eigen gedrag te rechtvaardigen

  • Indekken tegen

    Een andere vorm noemen we indekken tegen. Wie bang is om fouten te maken, kan zich het beste op voorhand indekken tegen. Excuus wordt dan een vorm van vermijding van nare consequenties.  Stel u moet verkeersexamen doen en u bent bang dat u zakt. Om dat te vergen  ga je van tevoren allerlei smoesjes en excuses bedenken waarom u zou kunnen zakken.  Wat daarin zit is: ‘het ligt niet aan mij als ik zak’.

Communicatie en excuus

In de communicatie en in de relationele sfeer is excuus belangrijk. Wie excuus aanbiedt in een situatie waarin een oprechte spijtbetuiging op zijn plaats zou zijn, slaat de plank radicaal mis.

Leerdoelen

Dit artikel is geschreven in de serie over leerdoelen voor de training autonomie.

Leerdoelen training Autonomie

Training en coaching

Bekijk onze trainingen gericht op:

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Voor andere publicaties kunt u ook terecht in onze webshop!

Coach Jan Stevens