Onverschilligheid: voel je je onverschillig of gelaten?
Voel je je onverschillig? Heb je zoiets van: ‘Ze bekijken het maar, het zal mijn tijd wel duren’? Of het gevoel: ‘Laat maar’ en dan vooral: ‘Laat het maar aan mijn deur voorbijgaan’? Maakt het je niet zoveel meer uit wat er precies gebeurt en hoe het afloopt? Onverschilligheid kan ontstaan wanneer je je emotioneel afsluit en steeds minder geraakt wordt door wat er in jou en om jou heen gebeurt. Daarom behandel ik dit gevoel binnen somberheid, leegte en uitputting.
Wat betekent onverschilligheid?
Wat betekent onverschillig? Ik duid het middels een aantal gedragskenmerken. Iemand die onverschillig is:
- Toont weinig interesse of belangstelling.
- Voelt zich niet betrokken en komt kil over.
- Neemt een achteloze houding aan of gaat achteloos met zaken om.
- Komt enigszins koel of onderkoeld over.
- Komt laconiek en rustig over.
- Neemt een neutraal standpunt in.
Ben je afgestompt of apathisch?
Zoekend naar de definitie van onverschillig vonden we de meeste aansluiting bij de woorden afgestompt en apathisch. Iemand die onverschillig is, is een soort van geestelijk doof geworden, voelt zich futloos of zonder energie, lijkt niet in vuur en vlam te kunnen komen voor welk idee ook, is lusteloos en inactief, voelt zich mat en ongevoelig voor emoties. Je kunt het woord ‘onverschillig’ letterlijk nemen: het maakt geen verschil wat er gebeurt, het doet je niets, het raakt je niet, het maakt je niets uit.
De vraag is echter: ben je zo of doe je je zo voor? Andere vraag: ben je zo of ben je zo geworden?
Moet je dit artikel niet lezen, stel dat het helpt?
Harm kwam voor een coachingstraject bij De Steven. Maar zin had hij er helemaal niet in. Hij moest van zijn baas en had na 28-jarig dienstverband de boodschap meegekregen: het is vijf voor twaalf en als er nu niet iets verandert, vragen we ontslag voor je aan. En zo had hij ook helemaal geen zin in coaching of training. Het hielp toch allemaal niet. En hij was boos, teleurgesteld, voelde zich machteloos, enzovoort. Na een paar sessies belde zijn werkgever: wat heb je toch met Harm gedaan? Hij is zo anders, hij is veel positiever! We vertellen je later wat we met Harm gedaan hebben. Misschien moet je het verhaal dan toch even lezen.
Wat gaat er vaak verkeerd?
De leidinggevende van Harm begreep niet dat Harm de muur om zichzelf moest metselen omdat hij het allemaal emotioneel niet meer trok. En dus moest Harm op het matje komen en kreeg hij een berisping omdat hij zo negatief was de laatste jaren. Gevolg? Harm huurde de metselaar weer in en trok de muren nog hoger op! Ze bekijken het maar, zei Harm.
Wat heb je met Harm gedaan?
O ja, die vraag stond nog open van de leidinggevende: wat hebben jullie nu met Harm gedaan? Twee dingen:
- Een enorme dreun op zijn schouder gegeven en gezegd: volgens mij mankeert er aan jou helemaal niks.
- Inzicht gegeven in gedrag vanuit de eigen irritatiezone en emotionele overbelasting.
Ik heb niets gedaan: Harm heeft zijn muur zelf afgebroken.
Is onverschilligheid een vorm van zelfbescherming?
Onverschilligheid is of lijkt soms nog de enige manier om jezelf te beschermen tegen die grote boze wereld. Vanbinnen is er iets geknapt en je zegt: nu bouw ik een grote muur om me heen, zodat niemand mij nog kan raken. Want dat wil ik nooit weer. Je huurde een metselaar in en die bouwde een grote muur om jouw prachtige kwaliteiten. Want die heb je! Anders word je niet onverschillig namelijk.
Welke kwaliteiten kunnen achter onverschilligheid zitten?
Welke kwaliteiten horen bij onverschilligheid? Ik noem er een paar:
- Je bent erg loyaal, maar jouw valkuil is: te loyaal.
- Je voelt je bijzonder verantwoordelijk, maar je herkent de valkuil oververantwoordelijk.
- Je bent zorgzaam ingesteld, maar herkent de valkuil overzorgzaam of te zorgzaam.
- Je bent een betrokken mens, maar herkent de valkuil overbetrokken.
Zie je? Vier prachtige kwaliteiten: loyaal, verantwoordelijk, zorgzaam en betrokken. Daar zit het bedrijfsleven op te wachten, op zulke medewerkers. Waar wil je aan de slag, meneer Harm?
Welke gevoelens zitten achter de gemetselde muur?
Vaak metselt de metselaar achter de muur een grote serie gevoelens. Kan niemand ze zien immers! Voorbeelden zijn:
- Gevoelens van afwijzing.
- Gevoelens van frustratie.
- Geraakt of gekwetst.
- Hulpeloos en machteloos.
- Gevoelens van irritatie en ergernis.
- Gevoelens van teleurstelling.
- Gevoelens van twijfel.
Wanneer wordt onverschilligheid een vast patroon?
Onverschilligheid kan een vast patroon worden wanneer je de muur om jezelf steeds opnieuw versterkt. Je wilt niet meer geraakt, afgewezen of teleurgesteld worden en besluit daarom dat het je allemaal niets meer uitmaakt. Die houding beschermt je tijdelijk tegen pijn, maar houdt ook betrokkenheid, enthousiasme en verbinding buiten de deur. Uiteindelijk kun je zelf gaan geloven dat je werkelijk niets meer voelt, terwijl achter de muur nog steeds allerlei gevoelens aanwezig zijn.
Welke gevoelens hangen samen met onverschilligheid?
Onverschilligheid kan samengaan met apathie en wezenloosheid. Je kunt een gevoel van innerlijke leegte ervaren of je steeds meer emotioneel verdoofd voelen. Bij al deze gevoelens raak je minder betrokken bij wat er in jezelf en jouw omgeving gebeurt.
Welke ontwikkeldoelen passen bij onverschilligheid?
Een belangrijk ontwikkeldoel kan zijn om jouw gevoelens opnieuw toe te staan en te ervaren. Je onderzoekt welke gevoelens achter jouw muur verborgen zitten en geeft daar stap voor stap woorden aan.
Daarnaast kan het helpen om jouw oververantwoordelijkheid te herkennen. Wanneer je langdurig te veel draagt, kan onverschilligheid ontstaan als reactie op emotionele overbelasting.
Ook kan het nodig zijn om steun te ontvangen en toe te laten. Je hoeft de muur niet alleen af te breken. Iemand die werkelijk luistert, kan je helpen om opnieuw verbinding en betrokkenheid te ervaren.
Veelgestelde vragen over onverschilligheid
Onverschilligheid roept vragen op over gevoelloosheid, zelfbescherming en de gevoelens die achter een afstandelijke houding verborgen kunnen zitten. Hieronder beantwoord ik vijf veelgestelde vragen.
Wat betekent het als je onverschillig bent?
Het betekent dat je weinig interesse, betrokkenheid of emotionele reactie toont. Het lijkt alsof het geen verschil maakt wat er gebeurt.
Is onverschilligheid hetzelfde als apathie?
De begrippen liggen dicht bij elkaar. Bij apathie ontbreekt vaak motivatie en gevoel. Onverschilligheid kan ook een houding zijn waarmee je voorkomt dat anderen jou opnieuw raken.
Kun je onverschillig lijken terwijl je veel voelt?
Ja. Achter een koele of achteloze houding kunnen teleurstelling, boosheid, machteloosheid, afwijzing en verdriet verborgen zitten.
Waarom wordt iemand onverschillig?
Onverschilligheid kan ontstaan na langdurige emotionele overbelasting, afwijzing, teleurstelling of het gevoel dat jouw inzet toch niets verandert.
Hoe doorbreek je onverschilligheid?
Onderzoek welke gevoelens achter jouw muur zitten, praat daarover met iemand die je vertrouwt en sta stap voor stap opnieuw betrokkenheid en kwetsbaarheid toe.
Wat betekent onverschilligheid voor jouw persoonlijke ontwikkeling?
Onverschilligheid kan zichtbaar maken dat je jezelf afsluit omdat betrokkenheid, teleurstelling en emotionele belasting te zwaar zijn geworden.
Persoonlijke ontwikkeling betekent dat je onderzoekt wat er achter jouw muur verborgen zit en hoe je opnieuw verbinding kunt maken met jouw gevoelens en kwaliteiten.
Auteur en publicatiegegevens
Dit artikel is geschreven door Jan Stevens. Jan Stevens is eigenaar en oprichter van De Steven training & coaching (www.desteven.nl). Op deze website tref je meer dan 2000 blogs over persoonlijke ontwikkeling, loopbaan, leiderschap, teamontwikkeling, hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid.
Publicatiedatum: 14-09-2014
Update: 4 augustus 2026.
