home / persoonlijke ontwikkeling / veranderingen / loslaten / toegeven

Toegeven: kun jij dat?

Soms is toegeven een leerdoel. Vind jij het moeilijk om toe te geven? De vraag is natuurlijk: wat is dat dan? Toegeven kan betekenen dat je erkent dat je je hebt vergist, dat je tot een ander inzicht bent gekomen of dat je stopt met vechten tegen iets wat niet meer te veranderen is. Daarmee is toegeven een vorm van loslaten. In dit artikel ga ik in op de vraag wat toegeven betekent en hoe het komt dat jij dat misschien moeilijk vindt.

Wanneer moet je toegeven dat je je hebt vergist?

Toegeven begint vaak met erkennen dat iets feitelijk zo is. Je zag iets anders, je maakte een verkeerde inschatting of je trok een conclusie die achteraf niet bleek te kloppen. Dat hoeft niet meteen dramatisch te zijn. Toch kan zelfs een kleine vergissing lastig voelen wanneer je graag gelijk hebt, hoge eisen aan jezelf stelt of bang bent dat anderen je minder deskundig vinden.

Een eerste betekenis die ik aan toegeven toeken, is dat je tot andere inzichten bent gekomen. Het is bij nader inzien toch anders dan je aanvankelijk had gedacht. Dat zie je nu in en je spreekt het ook uit. Bijvoorbeeld:

• Erachter komen dat de beslissing van jouw manager toch niet zo gek was als je dacht.
• Toegeven dat de dokter gelijk had met zijn inschatting.
• Erkennen dat de psycholoog de juiste analyse had gemaakt.
• Toegeven dat jij fout zat en de ander gelijk had.
• Erkennen dat jij iets hebt nagelaten wat je wel had moeten doen.
• Toegeven dat jij iets hebt gedaan wat je beter niet had kunnen doen.
• Erkennen dat jij iets hebt gezegd wat je beter niet had kunnen zeggen.
• Toegeven dat je iets niet hebt gezegd wat je wel had moeten zeggen.
• Beamen dat de leiding van het bedrijf toch de goede weg is ingeslagen.

Tot een ander inzicht komen is op zichzelf al een beweging. Het hardop uitspreken is vaak de volgende stap. Dan laat je niet alleen jouw eerdere gedachte los, maar ook het beeld dat jij het vanaf het begin goed had gezien.

Wat is het verschil tussen erkennen en bekennen?

Toegeven is erkennen en onder ogen zien:

• Dat jij niet perfect bent.
• Dat jij fouten maakt.
• Dat jij niet altijd communiceert zoals je zou willen.
• Dat jij soms verkeerde inzichten hebt.
• Dat jij af en toe ontactisch communiceert.

Toegeven kan ook bekennen betekenen:

• Dat je toen hebt gelogen.
• Dat je een verkeerde voorstelling van zaken hebt gegeven.
• Dat je wel bang was, terwijl je deed alsof dat niet zo was.
• Dat je verdrietiger was over de keuzes van jouw kind dan je aanvankelijk liet merken.

Erkennen gaat over zien wat er is. Bekennen gaat vaak een laag dieper. Je geeft niet alleen toe dat jouw inschatting verkeerd was, maar neemt ook verantwoordelijkheid voor wat je deed, verzweeg of anders voorstelde. Dat vraagt eerlijkheid. Niet alleen tegenover de ander, maar vooral tegenover jezelf.

Wat betekent kleur bekennen?

Soms is toegeven ook kleur bekennen. Iemand vertelde mij eens dat zij op haar 32e uit de kast kwam en vertelde dat ze gevoelens had voor hetzelfde geslacht. Of denk aan iemand die mij mailde en schreef: ‘Ik zal eerlijk zijn: vanuit mijn christelijke achtergrond heb ik moeite met...’ Zie je wat er dan gebeurt? Dan beken je kleur. Dan vertel je waar je voor staat.

Kleur bekennen betekent dat je jezelf laat zien, ook wanneer je weet dat anderen daar iets van kunnen vinden. Je geeft toe wat je voelt, denkt, gelooft of belangrijk vindt. Niet om de ander te overtuigen, maar omdat je niet langer wilt verbergen wat er werkelijk in jou leeft.

Is toegeven hetzelfde als verliezen?

Veel mensen ervaren toegeven als verliezen. Wie toegeeft, zou zwak zijn. Wie zijn standpunt bijstelt, zou zich laten overtroeven. Maar toegeven kan juist kracht tonen. Je bent in staat om nieuwe informatie toe te laten, je oordeel te onderzoeken en verantwoordelijkheid te nemen. Hardnekkig vasthouden aan een standpunt waarvan je inmiddels weet dat het niet klopt, is niet krachtig. Het is vooral vermoeiend.

Dat betekent niet dat je altijd moet meegaan met de ander. Toegeven is iets anders dan jezelf wegcijferen, de vrede bewaren ten koste van jezelf of ja zeggen terwijl je nee bedoelt. Je kunt erkennen dat de ander ergens gelijk in heeft en tegelijkertijd jouw eigen grens, ervaring of belang serieus nemen.

Wanneer wordt toegeven een vorm van loslaten?

Toegeven is soms ook het innerlijke verzet tegen de werkelijkheid opgeven. Je stopt dan met weerstand bieden aan iets wat niet meer terug te draaien is. Dat betekent niet dat je de situatie leuk vindt of ermee instemt. Je erkent wel dat blijven vechten tegen het feit zelf jou niet verder helpt.

De diepere lagen komen naar voren wanneer er ziekte, ouderdom of tegenslag in jouw leven is. Dan moet je soms toegeven:

• Dat je niet meer kunt wat je normaal wel kon.
• Dat je geestelijk minder kunt verwerken dan vroeger.
• Dat je lichamelijk minder mogelijkheden hebt dan je gewend was.

Wellicht bood je in het begin verzet tegen jouw ziekte. Je barstte van de weerstand. Je kon en wilde het niet onder ogen zien. Jouw hart was in opstand. Logisch toch? Begrijpelijk! Maar misschien leer je gaandeweg het verzet op te geven. Je geeft meer toe aan wat jouw lichaam, energie of situatie van je vraagt. Het proces waarin je de veranderde werkelijkheid leert aanvaarden, is dan in gang gezet.

Wat betekent toegeven aan je eigen grens?

Toegeven aan betekent soms dat je jouw eigen grens eerbiedigt. Niet meer doen dan je kunt. Niet voortdurend bewijzen dat je nog hetzelfde aankunt als tien of twintig jaar geleden. Doorzettingsvermogen is een prachtige kwaliteit, maar je wint er de ouderdom, ziekte of een blijvende beperking niet mee.

Dat is geen gemakkelijke boodschap. Misschien voelt rust nemen als verliezen. Misschien denk je dat je lui bent wanneer je minder doet. Misschien blijf je oefenen, doorzetten en forceren terwijl jouw lichaam allang aangeeft dat het genoeg is. Soms is jezelf ontzien wanneer je grens is bereikt geen zwakte, maar wijsheid.

Waarom is toegeven zo moeilijk?

Toegeven is best moeilijk. Wanneer je tot andere inzichten komt en dat ook eerlijk moet uitspreken, kan trots je in de weg zitten. Misschien ben je bang voor gezichtsverlies. Misschien vrees je dat mensen je niet meer serieus nemen. Toegeven dat je fout zat, kan een hele stap zijn en is soms niet zonder consequenties.

Ook kleur bekennen is niet altijd eenvoudig. Een afwijkende mening hebben, anders zijn dan de mensen in jouw omgeving of iets vinden wat door anderen niet wordt gepruimd, kan spannend zijn. En toegeven in de betekenis van verzet opgeven is vaak nog moeilijker. Soms is het al een hele stap om toe te geven dat je echt ouder wordt of lichamelijk minder kunt dan vroeger.

Hoe kun je leren toegeven?

Begin niet met jezelf te veroordelen, maar met eerlijk kijken. Wat is het feit? Wat dacht jij aanvankelijk? Welke nieuwe informatie is erbij gekomen? Wat maakt het zo moeilijk om jouw eerdere oordeel los te laten? Gaat het werkelijk om de inhoud, of vooral om trots, schaamte of angst voor gezichtsverlies?

Je kunt daarna eenvoudig uitspreken wat je ziet: ‘Ik had dat verkeerd ingeschat’, ‘Daar had jij gelijk in’, ‘Ik heb iets nagelaten’ of ‘Ik merk dat ik dit niet meer kan zoals vroeger’. Daar hoeft niet meteen een lang verhaal achteraan. Oprecht toegeven is vaak juist helder en eenvoudig.

Veelgestelde vragen – FAQ

Toegeven kan gaan over een kleine vergissing, maar ook over schuld, gezichtsverlies, beperkingen of een werkelijkheid die je liever niet onder ogen ziet. Hieronder beantwoord ik een aantal veelgestelde vragen.

Wat betekent toegeven?

Toegeven betekent dat je erkent dat iets anders is dan je aanvankelijk dacht, dat iemand anders gelijk heeft of dat jij een fout hebt gemaakt. Het kan ook betekenen dat je jouw verzet tegen een feit of beperking laat varen.

Waarom vind ik toegeven zo moeilijk?

Trots, schaamte en angst voor gezichtsverlies kunnen toegeven moeilijk maken. Soms voelt het alsof je verliest, terwijl je in werkelijkheid laat zien dat je nieuwe informatie kunt toelaten en verantwoordelijkheid kunt nemen.

Is toegeven een teken van zwakte?

Nee. Eerlijk erkennen dat je je hebt vergist vraagt vaak juist moed. Toegeven wordt pas ongezond wanneer je voortdurend meegaat met anderen en daarbij jouw eigen grenzen of overtuigingen opgeeft.

Wat is het verschil tussen toegeven en jezelf wegcijferen?

Bij toegeven erken je een feit, fout of nieuw inzicht. Bij jezelf wegcijferen maak je jouw behoeften, grenzen of mening ondergeschikt om spanning te voorkomen of de ander tevreden te houden.

Kun je toegeven zonder het volledig met iemand eens te zijn?

Ja. Je kunt toegeven dat de ander een terecht punt heeft of dat een onderdeel van zijn verhaal klopt, zonder zijn volledige standpunt over te nemen.

Wat betekent toegeven aan ziekte of ouder worden?

Dat betekent dat je eerlijk erkent welke beperkingen er zijn en jouw gedrag daarop afstemt. Je hoeft de situatie niet fijn te vinden, maar je stopt met eisen dat jouw lichaam of energie nog precies hetzelfde functioneert als vroeger.