home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / zorgen overbezorgd / overal tegen opzien

Overal tegen opzien: heb jij daar last van?

Heb jij vaak dat je ergens tegen opziet? Zie je tegen eenvoudige, alledaagse dingen op terwijl je verstand zegt dat er weinig aan de hand is? Overal tegen opzien past bij zorgen en overbezorgdheid, omdat je in gedachten vaak al bezig bent met wat moeilijk, ongemakkelijk of vermoeiend kan worden. Waar zie je tegenop, hoe komt dat en wat kun je eraan doen?

Waarom zie je ergens tegenop?

Ergens tegenop zien betekent dat je vooraf spanning, weerstand of tegenzin ervaart. Je bent nog niet begonnen, maar in gedachten ben je al bezig met wat er kan gebeuren. Je ziet de inspanning, drukte, onzekerheid of mogelijke mislukking al voor je. Soms is dat logisch. Een moeilijk gesprek, een examen of een belangrijke presentatie kan spanning oproepen. Maar wanneer je tegen steeds meer gewone dingen opziet, kan het een patroon worden.

Welke oorzaken kunnen een rol spelen?

Als je mijn voorbeelden herkent, dan probeer ik een aantal mogelijke oorzaken te benoemen. Misschien zit die van jou erbij.

Nervositeit en zenuwachtigheid

Je bent nerveus en zenuwachtig omdat je voelt dat er een buitengewone prestatie van jou wordt verwacht. Je voelt dat de druk toeneemt en naarmate de tijd verstrijkt, word je steeds nerveuzer. Je moet blijkbaar iets doen buiten jouw comfortzone en vandaar dat jij ertegen opziet. Of maak jij je werkelijk overal druk om?

Verveling en reproductief werk

Misschien zie je ertegen op omdat het werk dat jij doet onder jouw niveau ligt. Iedere dag is hetzelfde en er is nooit iets nieuws. Je baalt van jouw werk, maar onder het motto dat de schoorsteen ook moet roken, zet je door. Die opmerking begrijp ik best. Maar diep in jouw hart weet je misschien allang dat dit niet jouw baan is.

Jezelf overvragen

Je kunt ergens tegenop zien omdat je jezelf overvraagt. Ik heb meerdere varianten in de aanbieding. Je vraagt te veel van jezelf of je vraagt dingen van jezelf die niet bij je passen. Misschien moet je voortdurend presteren, vind je dat alles goed moet gaan of plan je jouw dagen zo vol dat iedere volgende afspraak als een berg gaat voelen.

Moeten of willen

Vind je van jezelf dat je van alles moet, terwijl je het diep in jouw hart eigenlijk niet wilt? Forceer je iets bij jezelf? Dwing je jezelf om dingen te doen die je liever niet zou willen doen? Soms zie je ergens niet tegenop omdat het moeilijk is, maar omdat jouw hele systeem al langer nee zegt terwijl jij koppig ja blijft doen.

Oppervlakkige praatjes

Laatst sprak ik met Marlyse. Ze is een intelligente vrouw en ze vertelde dat ze vaak opziet tegen verjaardagsfeestjes. Ze zei: ‘Als je de pech hebt dat je naast de verkeerde zit, dan moet je je de hele avond in alle bochten wringen om het gesprek gaande te houden.’ En ja, dat kost moeite. Zeker wanneer je weinig hebt met oppervlakkige gesprekken of snel vermoeid raakt door drukte en veel mensen.

Hoogsensitiviteit

Van hoogsensitieve personen is bekend dat ze niet zozeer ergens tegenop zien, maar dat ze ergens tegenop voelen. Observoelen noem ik dat op deze website. Je neemt veel signalen waar, voelt de sfeer aan en bent in gedachten al bezig met wat een situatie aan prikkels of energie kan kosten. En vervelend genoeg komt jouw inschatting ook nog regelmatig uit.

Controle willen houden

Heb je last van een overmatige drang naar controle? Zie je er daarom zo tegenop? Je wilt vooraf weten hoe iets zal verlopen, wat anderen zullen doen en hoe jij moet reageren. Maar bij veel situaties krijg je die zekerheid niet. Hoe harder je probeert om vooraf overal grip op te krijgen, hoe groter de onrust kan worden.

Een verstoorde energiehuishouding

Een andere oorzaak kan zijn dat jouw energiehuishouding niet op orde is. Zit je tegen een burn-out aan? Voel je je moe en futloos? Wanneer jouw batterij leegloopt, worden ook gewone taken zwaar. Een boodschap doen, een telefoontje plegen of ergens op bezoek gaan kan dan al voelen als een behoorlijke onderneming.

Wanneer wordt ergens tegenop zien een patroon?

Ergens tegenop zien doen we allemaal weleens. Daar hoef je niet meteen voor naar de huisarts. Maar het wordt een patroon wanneer je steeds meer situaties vooraf als zwaar, ongemakkelijk of bedreigend ervaart. Je bent veel tijd kwijt aan vooruitdenken, uitstellen, scenario’s bedenken of jezelf moed inspreken. Nadat je de situatie hebt doorstaan, begint het gedoe bij de volgende afspraak gewoon opnieuw.

Het kan ook gebeuren dat je steeds meer gaat vermijden. Je zegt een verjaardag af, schuift een telefoontje door en stelt een gesprek uit. Dat geeft op korte termijn opluchting. Maar op langere termijn kan jouw wereld er kleiner door worden. Je leert dan niet dat je de situatie aankunt. Je leert vooral dat vermijden tijdelijk rust geeft.

Wat zijn de gevolgen wanneer je vaak tegen dingen opziet?

Als het heel vaak voorkomt, kan het leiden tot piekeren en stress. Het kan je uit jouw slaap houden of de hele dag in de greep houden. Je hebt de ene activiteit nog niet gedaan en bent ondertussen al gespannen voor wat daarna komt. Daardoor kost niet alleen de activiteit zelf energie. De uren of dagen ervoor kosten soms nog veel meer. Misschien moet je dan onderzoeken waar jij werkelijk tegen opziet. Is het de activiteit, de mogelijke beoordeling, de drukte, de inspanning, het verlies van controle of het idee dat je geen nee mag zeggen?

Wat kun je doen wanneer je overal tegen opziet?

Vooropgesteld dit: kenmerkend is dat je steeds bezig bent met hoe het waarschijnlijk morgen zal zijn. Je probeert je van alles in te beelden. Hoe zal het verlopen? Waar kan het misgaan? Wat zullen anderen doen? En hoe moet jij daarop reageren? Maar weet je: je leeft in het hier en nu. Loslaten is een belangrijk sleutelwoord.

Laat het op je afkomen. Natuurlijk is een goede voorbereiding het halve werk. Dus ja, je kunt zorgen dat je beslagen ten ijs komt. Bereid die presentatie voor, zoek uit hoe je ergens komt of bedenk vooraf wat je in een gesprek wilt zeggen. Maar daarna moet je stoppen met voorbereiden. Anders wordt voorbereiding gewoon een nette naam voor eindeloos piekeren.

Maak duidelijk waar je precies tegen opziet

Zeg niet alleen: ‘Ik zie ertegen op.’ Waar zie je precies tegenop? Tegen de drukte? Tegen de reactie van een ander? Tegen de inspanning? Tegen de kans dat je een fout maakt? Tegen het gevoel dat je geen controle hebt? Hoe concreter je wordt, hoe beter je kunt beoordelen wat je nodig hebt.

Maak de stap kleiner

In gedachten maak je van een activiteit soms één grote berg. Deel die berg op. Je hoeft niet de hele presentatie ineens te beheersen. Je kunt eerst de opening voorbereiden. Je hoeft niet de hele moeilijke werkweek op te lossen. Je kunt beginnen met de eerste ochtend. Klein maken is niet hetzelfde als het probleem ontkennen. Het maakt de eerste stap uitvoerbaar.

Onderzoek jouw energie

Soms probeer je een psychologisch probleem op te lossen terwijl je vooral moe bent. Kijk daarom eerlijk naar slaap, herstel, drukte en de hoeveelheid verplichtingen in jouw agenda. Wanneer je structureel te weinig energie hebt, helpt nóg beter plannen maar beperkt. Dan moet je misschien niet slimmer proppen, maar minder doen.

Maak onderscheid tussen niet willen en niet durven

Zie je ergens tegenop omdat je het spannend vindt of omdat je het eigenlijk niet wilt? Dat verschil is belangrijk. Niet durven kan vragen om oefenen en toch een stap zetten. Niet willen kan vragen om een keuze, grens of eerlijk gesprek. Jezelf voortdurend dwingen is niet automatisch moedig.

Welke onderwerpen hangen samen met overal tegen opzien?

Wanneer je overal tegen opziet, ben je vaak ook bezig met wat mis kan gaan. Je probeert vooruit te kijken, maar jouw aandacht gaat vooral naar problemen, risico’s en ongemakkelijke scenario’s.

Misschien merk je bovendien dat je je overal druk om maakt. Een gewone taak krijgt dan vooraf al zoveel aandacht dat zij groter wordt dan nodig is.

Het kan helpen om opnieuw te kijken naar jouw cirkel van invloed. Waar kun je werkelijk iets aan doen en welke uitkomst probeer je te beheersen terwijl je daar geen controle over hebt?

Veelgestelde vragen over overal tegen opzien

Hieronder beantwoord ik vijf verdiepende vragen over spanning, vermijding en het vooruitdenken over situaties.

Waarom valt de situatie achteraf vaak mee?

Vooraf vul je de onbekende delen van een situatie in met verwachtingen en mogelijke problemen. Tijdens de situatie reageer je op wat werkelijk gebeurt. Dat blijkt vaak minder zwaar dan alle scenario’s die je vooraf hebt bedacht.

Waarom blijf ik toch iedere keer opnieuw ergens tegen opzien?

Omdat de opluchting achteraf niet automatisch verandert hoe je de volgende situatie vooraf beoordeelt. Je moet bewust opmerken dat jouw voorspelling niet uitkwam en dat je de situatie beter aankon dan je dacht.

Is uitstellen hetzelfde als ergens tegenop zien?

Nee, maar ze hangen vaak samen. Je kunt iets uitstellen omdat je ertegen opziet. Het uitstel geeft tijdelijk rust, maar zorgt er meestal voor dat de taak later meer druk en spanning oplevert.

Helpt het om mezelf gewoon streng toe te spreken?

Soms heb je een duwtje nodig. Maar jezelf voortdurend lui, slap of aanstellerig noemen, geeft zelden duurzame moed. Onderzoek liever wat de weerstand veroorzaakt en welke eerste stap haalbaar is.

Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?

Wanneer je langdurig tegen veel dagelijkse activiteiten opziet, steeds meer gaat vermijden of merkt dat werk, slaap en sociale contacten eronder lijden, is het verstandig om dit met jouw huisarts of een passende professional te bespreken.