home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / willen kunnen zijn / zijn / verander je leven

Verander je leven: gooi het roer om!

Wil jij jouw leven veranderen en het roer radicaal omgooien? Dat is een heftige beslissing. Misschien kan dit artikel jou een beetje verder brengen. Je kunt het roer in jouw loopbaan willen omgooien. Zoals Claudia, die vroeger bij een bank werkte en jongerenwerker is geworden. Of Irene, die hoofd marketing was en in de zorg is gaan werken. Maar je kunt ook jouw privéleven willen veranderen. Zoals Ruud, die na lang aarzelen besloot te scheiden. Of Henk, die uit een sekte stapte en een nieuw leven begon. Dit artikel over je leven veranderen schreef ik in de serie Groei, ontwikkeling en wording. Het is een verdieping op zelfontplooiing en zelfontwikkeling. Soms ontwikkel je jezelf binnen het leven dat je hebt. Soms kom je tot de conclusie dat juist dat leven een andere koers nodig heeft.

Wanneer weet je dat het roer echt om moet?

Dat is natuurlijk niet aan een simpel lijstje af te meten. Niet iedere moeilijke periode vraagt om een radicale beslissing. Je hoeft niet meteen jouw baan op te zeggen omdat je twee vervelende weken hebt gehad. Je hoeft een relatie evenmin te beëindigen omdat het een tijdje schuurt. Maar wanneer hetzelfde probleem steeds terugkomt, wanneer je voortdurend energie verliest of wanneer je jezelf telkens hoort zeggen dat het eigenlijk niet meer gaat, is het goed om daar serieus naar te luisteren.

Vaak weet je diep vanbinnen al langer dat iets niet meer klopt. Alleen is weten nog iets anders dan handelen. Je kunt hopen dat het vanzelf beter wordt. Je kunt uitstellen, relativeren, nog een poging doen of jezelf overtuigen dat het allemaal wel meevalt. Dat is begrijpelijk. Want zodra je werkelijk erkent dat het roer om moet, komt ook de volgende vraag: wat dan?

Vastgelopen!

Wanneer je vastloopt in jouw leven ben je vaak eerder bereid om het roer om te gooien. Je voelt als het ware dat je je op drijfzand begeeft. Steeds dieper zak je weg in de modder. Hoe dat komt? Omdat je iets in stand wilt houden waarvan de houdbaarheidsdatum is verstreken. Dat kan jouw relatie zijn, een vriendschap of jouw baan. Het kan ook een manier van leven zijn die ooit bij je paste maar nu niet meer.

Diep in jouw hart weet je het soms wel. Je weet dat wanneer je zo doorgaat, je steeds verder van jezelf verwijderd raakt. Toch kun je lang blijven proberen om het oude overeind te houden. Niet omdat het zo goed is, maar omdat je weet wat je hebt en nog niet weet wat ervoor terugkomt. Juist dat maakt veranderen zo moeilijk.

Ontkenningsfase

Weet je dat verandering net als een rouwproces met een ontkenningsfase kan beginnen? Je wilt het gewoon niet weten. Je wilt er niet aan. Jij scheiden? Nee, echt niet. Dat was meer voor de buurman. Jij failliet gaan? O nee, dat kan iedereen gebeuren, maar jou niet. En zo leef je eerst voort. Je bent als het ware horende doof en ziende blind. Tot je finaal vastloopt en er geen weg meer lijkt te zijn. Dan kan het ineens tot je doordringen dat je rigoureus moet bijsturen.

Ontkenning is ook een manier om het oude nog even vast te houden. Want zodra je werkelijk onder ogen ziet wat er aan de hand is, moet je misschien iets met die werkelijkheid. Dan kan er verdriet komen, boosheid, angst of onzekerheid. Maar er kan ook opluchting ontstaan. Eindelijk hoef je niet meer te doen alsof iets nog werkt terwijl je allang voelt dat het niet zo is.

Wat moet je loslaten als je jouw leven verandert?

Bij een grote koerswijziging laat je meestal meer los dan alleen een baan, relatie of woning. Je laat ook gewoonten los, verwachtingen, rollen en soms een beeld dat je van jouw toekomst had. Misschien dacht je dat je tot jouw pensioen bij dezelfde werkgever zou blijven. Misschien zag je jouw relatie als iets voor altijd. Misschien had je een duidelijk idee over hoe jouw leven eruit hoorde te zien.

Dat maakt veranderen ook tot afscheid nemen. Zelfs wanneer jij zelf voor de verandering kiest, kun je verdriet hebben om wat voorbijgaat. Je kunt iets missen waarvan je tegelijkertijd weet dat je er niet naar terug wilt. Dat is niet tegenstrijdig. Je kunt opgelucht zijn dat je een nieuwe koers kiest en tegelijk rouwen om wat je achterlaat.

En dan is er nog de zekerheid die je denkt kwijt te raken. Een vast salaris. Een vertrouwde omgeving. Bekende mensen. Een dagelijks ritme. Dat zijn reële zaken. Maar soms lever je ook schijnzekerheid in. Iets was al lang niet meer werkelijk veilig of passend, alleen vertrouwd.

Wat wil jij veranderen?

Ik denk aan Margot. Ze had een eetstoornis en is met zichzelf aan de slag gegaan om daar iets aan te doen. Ik denk aan Erica. Ze was verslaafd aan alcohol en is ermee gestopt. Ik denk aan Bertus, die uren op social media zat en die tijd heeft ingeruild voor een mooi boek. Zo kan ik doorgaan. Verandering hoeft dus niet altijd te betekenen dat je jouw hele leven op zijn kop zet. Soms verandert jouw leven doordat je één wezenlijk onderdeel anders gaat doen.

Het gaat erom: waar liggen jouw behoeften? Waar loop je al langere tijd tegenaan? Wat kost je structureel meer dan het je brengt? Waar verlang je naar? En misschien nog belangrijker: wat weet je eigenlijk al, maar schuif je voortdurend voor je uit?

Een nieuw leven begint met luisteren naar jezelf

Daar begint het voor mij. Luisteren naar jezelf klinkt eenvoudig, maar dat is het lang niet altijd. Misschien hoor je vooral wat anderen nodig hebben. Misschien ben je gewend om verstandig te zijn, door te zetten of rekening te houden met iedereen om je heen. Dan kan jouw eigen stem behoorlijk zacht zijn geworden.

Jezelf horen betekent dat je aandacht geeft aan wat er vanbinnen gebeurt. Waar krijg je energie van? Waar loopt die energie weg? Waar zie je tegenop? Waar verlang je al langere tijd naar? Waar voel je steeds opnieuw weerstand? Niet ieder gevoel vraagt onmiddellijk om actie, maar gevoelens en behoeften helemaal negeren heeft ook een prijs.

Daarna komt het lastigste stuk: ernaar handelen. Want luisteren naar jezelf zonder ooit consequenties te verbinden aan wat je hoort, verandert uiteindelijk weinig. Soms vraagt een nieuw leven om een grote beslissing. Soms begint het met een klein besluit dat je morgen anders uitvoert dan gisteren. Maar ergens moet jouw binnenkant zichtbaar worden in jouw keuzes.

Veelgestelde vragen over je leven veranderen

Een grote verandering roept bijna altijd twijfel en praktische vragen op. De volgende vragen helpen om het verschil te zien tussen een impulsieve vlucht en een koerswijziging waar je al langere tijd naartoe groeit.

Moet je jouw leven radicaal omgooien om iets te veranderen?

Nee. Soms is een drastische verandering nodig, maar vaak begint een andere koers met kleinere beslissingen. Minder werken, andere grenzen stellen, ergens mee stoppen of juist ergens tijd voor vrijmaken kan al veel veranderen.

Hoe weet je of veranderen geen vlucht is?

Dat vraagt eerlijk onderzoek. Waar wil je van weg en waar wil je naartoe? Wanneer je alleen maar weg wilt uit ongemak, is het goed om te onderzoeken wat er precies speelt. Maar wanneer je al langere tijd voelt dat iets fundamenteel niet meer past, kan veranderen juist een heel bewuste keuze zijn.

Waarom blijf je soms zo lang in een situatie die niet meer past?

Omdat het bekende houvast geeft. Je kent jouw werk, relatie, omgeving of dagelijkse ritme. Veranderen brengt onzekerheid mee en vraagt vaak dat je iets loslaat voordat je precies weet wat ervoor terugkomt. Daardoor kunnen mensen veel langer doorgaan dan ze eigenlijk willen.

Kun je spijt krijgen van een grote verandering?

Ja, dat kan. Geen enkele grote beslissing komt met garantie. Daarom is het belangrijk om niet alleen vanuit emotie te handelen, maar ook te onderzoeken wat voor jou werkelijk belangrijk is, welke gevolgen een keuze heeft en welke risico's je bereid bent te dragen.

Wanneer is het tijd om hulp te vragen?

Wanneer je telkens in dezelfde gedachten blijft ronddraaien, wanneer emoties je overspoelen of wanneer de gevolgen van jouw keuze groot zijn, kan het helpen om er met iemand over te praten. Niet zodat een ander voor jou beslist, maar zodat jij scherper krijgt wat er speelt en wat je werkelijk wilt.