home / persoonlijke ontwikkeling / stress / energiehuishouding / even terugtrekken

Even terugtrekken uit de drukte

Even terugtrekken uit de drukte van alledag: is dat raar? Je vindt het fijn dat je erbij hoort en je hebt dan ook een vaste vriendenclub met wie je altijd optrekt en waar je het gezellig mee hebt. Je vindt het fijn om samen te kletsen en leuke dingen te doen, samen op stap te gaan of plannen te bedenken. Je kunt ervan genieten om tussen de mensen te zijn, omdat je er blij en vrolijk van wordt. Toch heb je binnen jouw energiehuishouding en energiebalans ook momenten nodig waarop je alleen kunt zijn. Sommige plannen zijn een stap te ver voor je, zoals bij elkaar gaan logeren of elke avond bij elkaar langsgaan.

Waarom wil je iets voor jezelf doen?

Als je thuis bent, trek je je vaak terug. Je vindt het heerlijk om alleen te zijn en met iets voor jezelf bezig te kunnen zijn. Gewoon even rust en niets hoeven of moeten. Je wilt wel met jouw gezinsleden praten op een moment dat jou uitkomt en niet wanneer zij dat willen. Proberen ze toch een gesprek met je aan te gaan of vragen ze iets op een moment dat het jou niet past, dan word jij chagrijnig of boos en snauw je ze af.

Het gevolg hiervan is dat de sfeer in huis er niet prettiger op wordt en jij je met een rotgevoel terugtrekt. Waarom ben je altijd zo vrolijk en opgewekt bij jouw vrienden en zo boos en mopperig tegen jouw gezinsleden? Je wilt dit helemaal niet en toch gebeurt het. Je hebt jezelf gewoon niet in de hand. Je bent gewoon een mispunt en niet goed genoeg. Ahhh…!

Dat je thuis sneller geïrriteerd reageert, betekent niet automatisch dat je een slecht mens bent. Het kan betekenen dat je bij anderen lang over jouw grenzen bent gegaan en pas thuis voelt hoe vermoeid of overprikkeld je werkelijk bent.

Is de behoefte om alleen te zijn normaal?

Aan de ene kant zit je graag tussen jouw vrienden en aan de andere kant wil je graag alleen zijn. Je vraagt je af hoe dit kan. Ben je wel normaal? Of is dit gek? Je denkt misschien: ik ben de enige die dit heeft. Nee, je bent niet raar, het is niet vreemd en je bent zeker niet de enige. Het opdoen van veel indrukken, het verwerken van prikkels, je aanpassen aan anderen en anderen pleasen maken dat je op jouw tenen moet lopen. Daardoor zijn er momenten van rust en ontspanning nodig.

De behoefte om alleen te zijn betekent niet dat je mensen niet leuk vindt. Je kunt genieten van sociaal contact en daarna toch behoefte hebben om je tijdelijk af te sluiten en tot rust te komen.

Wat gebeurt er als je jouw behoefte aan rust negeert?

Wanneer je jouw behoefte om je terug te trekken voortdurend negeert, stapelen prikkels en vermoeidheid zich op. Je kunt dan sneller geïrriteerd raken, minder verdragen en heftiger reageren op gewone vragen. Misschien blijf je afspraken maken omdat je niemand wilt teleurstellen. Op korte termijn voorkom je daarmee een ongemakkelijk gesprek. Op langere termijn kan het betekenen dat jouw energieniveau steeds verder daalt.

Wanneer je lange tijd geen ruimte maakt voor herstel, kun je het gevoel krijgen dat je altijd aan staat en niet meer tot rust komt.

Hoe vertel je anderen dat je tijd voor jezelf nodig hebt?

Je hoeft jouw behoefte om alleen te zijn niet te verdedigen. Je kunt rustig uitleggen dat je het gezellig vindt om samen te zijn, maar dat je ook tijd nodig hebt om bij te komen. Je kunt bijvoorbeeld zeggen:

• Ik vind het gezellig, maar vanavond wil ik graag alleen zijn.
• Ik heb even tijd nodig om bij te komen.
• Ik ga deze keer niet mee, maar een volgende keer graag.
• Het ligt niet aan jullie, ik heb gewoon behoefte aan rust.

Door dit eerder uit te spreken, voorkom je dat je eerst over jouw grens gaat en later boos of kortaf reageert.

Welke leerdoelen helpen je om meer balans te vinden?

Je geniet van het samenzijn, maar je hebt soms ook behoefte aan alleen zijn. Als je daar nog geen balans in hebt gevonden en er wat ambivalent tegenover staat, roept dat spanningen op. Zowel bij jezelf als in jouw omgeving. Je kunt meer rust in jouw leven brengen door:

• Jouw behoeften te leren herkennen.
• Een keuze te maken die is gebaseerd op jouw behoeften.
• Eerder aan te geven dat je tijd voor jezelf nodig hebt.
• Niet te wachten totdat je boos of overprikkeld bent.

Je even terugtrekken kan helpen om bij te tanken en weer op krachten te komen. Het doel is niet om mensen te vermijden, maar om sociaal contact en herstel beter met elkaar af te wisselen.

Daarbij helpt het wanneer je jouw behoefte aan rust en ontspanning serieus neemt. Die behoefte is geen zwakte, maar een signaal dat jouw lichaam en hoofd tijd nodig hebben om te herstellen.

Veelgestelde vragen over je even terugtrekken

Hieronder lees je antwoorden op aanvullende vragen over alleen zijn, sociale contacten en de behoefte aan rust.

Is jezelf terugtrekken hetzelfde als mensen vermijden?

Nee. Jezelf tijdelijk terugtrekken kan bedoeld zijn om te herstellen. Vermijden betekent dat je contact of situaties uit de weg gaat omdat ze spanning of angst oproepen. De aanleiding en de duur maken dus verschil.

Hoeveel tijd alleen heb je nodig?

Dat verschilt per persoon en per situatie. De één herstelt na een halfuur rust, terwijl een ander een volledige avond zonder afspraken nodig heeft.

Waarom voel je je schuldig als je niet meegaat?

Je kunt bang zijn dat anderen teleurgesteld zijn of jou ongezellig vinden. Ook kun je gewend zijn om de wensen van anderen belangrijker te maken dan jouw eigen behoefte aan rust.

Kun je sociaal zijn en toch veel behoefte hebben aan rust?

Ja. Je kunt van mensen en gezelligheid houden en tegelijkertijd tijd alleen nodig hebben om indrukken en prikkels te verwerken.

Wanneer wordt jezelf terugtrekken een probleem?

Het kan een probleem worden wanneer je bijna alle contacten vermijdt, je steeds somberder wordt of het niet meer lukt om dagelijkse activiteiten uit te voeren. Bespreek aanhoudende of ernstige klachten met jouw huisarts.