home / persoonlijke ontwikkeling / hoogbegaafd coaching / kind hoogbegaafd / discussie hoogbegaafd kind

Eindeloze discussie met jouw hoogbegaafde kind?

Dit artikel hoort bij de serie: Is je kind hoogbegaafd? In die serie kijk ik stap voor stap naar signalen, vragen en misverstanden rond hoogbegaafdheid bij kinderen. Eindeloze discussie kan een van de signalen zijn dat jouw kind snel denkt, verbaal sterk is en behoefte heeft aan logica en erkenning.

Merk je thuis ook dat je soms in eindeloze discussie belandt met jouw hoogbegaafde kind? Dat er geen eind komt aan de woordenstrijd die ontstaat? Merk je dat je er als vader en moeder niet tegenop kunt? Wellicht kan ik je een beetje op weg helpen door uit te leggen hoe het werkt.

Waarom ontstaat er eindeloze discussie met je hoogbegaafde kind?

Jouw kind is goed in woordstrijd. Hoe dat komt? Hij of zij is intelligent, kan snel denken, heeft altijd een weerwoord, legt verbanden en linkjes. Is verbaal goed onderlegd, heeft een sterke woordenschat en ziet meteen de hiaten in jouw betoog. Dat kan een feitelijk hiaat zijn, een logica die niet klopt, maar het kan ook een gevoel van oneerlijkheid zijn. Bovendien is jouw kind kritisch en accepteert niet zomaar klakkeloos iets.

Waarom lijkt het alsof je kind altijd het laatste woord moet hebben?

Marianne vertelt over haar zoon Tom. Ze zegt: ‘Hij moet werkelijk altijd het laatste woord hebben.’ Marianne is vaak geïrriteerd daardoor. Maar ze voelt zich vaak ook machteloos. Ze kan daar niet tegenop. Weet je dat veel ouders van hoogbegaafde kinderen de discussie niet winnen? Waarom niet? Dat heb ik al uitgelegd! Omdat ze slim zijn, snel schakelen en al hun verbaliteit inzetten op dat moment.

Maar er is meer. Iemand zei ooit: ‘Ik hoef niet het laatste woord te hebben, voor mij is er geen laatste woord.’ Oftewel: ‘Zelden raak ik over iets uitgesproken of zelden is iets voor mij helemaal waar.’

Hoe versterken ouders soms onbedoeld de discussie?

Het gedrag van jou als ouder kan de discussievaardigheid behoorlijk versterken. Steeds weer moet jouw kind zich verdedigen, verweren, verantwoorden en uitleggen hoe het voor hem of haar zit. Dat lijkt dwarsliggerij of rebelsheid: dat is het niet! Ik wil je alvast een tip geven: probeer niet te winnen in discussies. En een andere tip is: probeer je kind niet stil te krijgen door macht uit te oefenen. Want dan lijkt het wel alsof je gewonnen hebt, maar dat is niet het geval.

Hoe kun je jouw hoogbegaafde kind beter begrijpen?

Het helpt wanneer je als vader en moeder probeert te begrijpen wat er vanbinnen bij jouw kind gebeurt. Een hoogbegaafd kind denkt vaak snel, ziet veel mogelijkheden tegelijk en is niet altijd klaar wanneer jij denkt dat het gesprek klaar is. Waar jij misschien denkt: nu is alles gezegd, denkt jouw kind: maar dit punt is nog niet meegenomen. Daarom gaat het niet om gelijk krijgen. Als jij als ouder wilt winnen, wordt het al snel een strijd. En als jouw kind wil winnen, gebeurt precies hetzelfde. Dan praat je niet meer met elkaar, maar tegenover elkaar.

Wat beter helpt, is gelijkwaardigheid tonen zonder je ouderlijke plek los te laten. Je kunt luisteren naar de gedachtegang van je kind en tegelijk duidelijk blijven over de grens. Je hoeft niet overal in mee te gaan om je kind serieus te nemen. Soms begint rust al met een eenvoudige zin: ik hoor dat jij hier nog niet klaar mee bent, maar ik rond het gesprek nu wel af. Dan erken je jouw kind, zonder dat de discussie eindeloos hoeft door te gaan. Lees ook: kenmerken van hoogbegaafdheid bij kinderen. 

Waarom win je de discussie niet echt?

Als ouder kun je denken: ik moet nu duidelijk zijn, anders houdt dit nooit op. Dat begrijp ik. Een eindeloze discussie kan je leegtrekken. Zeker wanneer jouw kind scherp formuleert, snel reageert en steeds weer een nieuw argument vindt. Toch werkt winnen vaak niet. Misschien krijg je jouw kind stil. Misschien stopt het gesprek omdat jij boos wordt, je stem verheft of zegt dat het nu afgelopen is. Maar daarmee is de discussie niet altijd echt klaar. Soms gaat die vanbinnen gewoon door.

Voor jouw kind kan het voelen alsof het niet begrepen is. Het heeft nog een punt, nog een bezwaar, nog een gedachte die niet is meegenomen. En wanneer jij vooral inzet op winnen, kan jouw kind gaan verdedigen. Dan wordt het geen gesprek meer, maar een strijd tussen twee posities. Dat betekent niet dat jouw kind de baas moet worden over het gesprek. Dat is niet de bedoeling. Maar het betekent wel dat jij als ouder niet hoeft te winnen om leiding te geven. Je kunt ook richting geven zonder strijd. Een discussie winnen is vaak iets anders dan je kind bereiken. En juist dat laatste is belangrijker.

Hoe stap je uit de discussie zonder je kind af te wijzen?

Uit de discussie stappen is iets anders dan je kind wegduwen. Je mag een gesprek afronden. Je mag zeggen dat het genoeg is. Je mag als ouder een besluit nemen. Maar de manier waarop je dat doet, maakt veel verschil. Wat helpt, is eerst kort erkennen wat jouw kind probeert te zeggen. Niet uitgebreid, want dan begint de discussie vaak opnieuw. Wel duidelijk genoeg om te laten merken dat je geluisterd hebt. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: ik hoor dat jij dit niet logisch vindt. Ik heb je punt begrepen. Voor nu neem ik dit besluit. Of: ik merk dat jij hier nog niet klaar mee bent, maar ik rond het gesprek nu af. We kunnen er later kort op terugkomen.

Daarmee geef je jouw kind erkenning en begrenzing tegelijk. Je zegt eigenlijk: ik zie jou, ik hoor jou, maar ik ga niet eindeloos door. Soms helpt het om een vast moment af te spreken. Bijvoorbeeld: je mag straks tien minuten uitleggen wat je bedoelt, maar nu gaan we eten, slapen of vertrekken. Zo hoeft jouw kind niet bang te zijn dat het helemaal niet gehoord wordt, terwijl jij voorkomt dat elk moment wordt opgeslokt door discussie.

Een hoogbegaafd kind heeft niet alleen ruimte nodig voor zijn denken, maar ook begrenzing in het gesprek. Juist die combinatie geeft rust: jouw gedachten mogen er zijn, maar het gesprek hoeft niet eindeloos door te gaan.

Veelgestelde vragen - FAQ

Hieronder beantwoord ik enkele veelgestelde vragen over eindeloze discussies met hoogbegaafde kinderen.

Waarom blijft mijn hoogbegaafde kind maar doorgaan?

Vaak is het onderwerp voor jouw kind nog niet afgerond. Het ziet nog een tegenargument, een uitzondering, een onlogisch punt of iets wat oneerlijk voelt. Waar jij denkt dat alles gezegd is, kan jouw kind nog midden in het denkproces zitten.

Is eindeloos discussiëren hetzelfde als brutaal zijn?

Niet altijd. Soms kan de toon brutaal worden en dan mag je die begrenzen. Maar de neiging om door te praten kan ook voortkomen uit snel denken, taalvaardigheid, rechtvaardigheidsgevoel en behoefte aan duidelijkheid.

Moet ik elk argument serieus nemen?

Je hoeft niet elk argument uitgebreid te bespreken. Wel helpt het om de kern serieus te nemen. Vat kort samen wat je hoort en geef daarna duidelijk aan wat jouw besluit is. Zo voorkom je dat je in elk zijpad wordt meegenomen.

Hoe stop ik een discussie zonder machtsstrijd?

Gebruik erkenning en begrenzing tegelijk. Bijvoorbeeld: ik hoor wat je zegt, en ik neem nu toch dit besluit. Of: ik begrijp dat jij hier anders over denkt, maar dit gesprek is nu klaar. Daarmee blijf je duidelijk zonder je kind af te wijzen.

Wat als mijn kind boos wordt als ik het gesprek afrond?

Boosheid betekent niet automatisch dat je iets verkeerd doet. Een kind kan teleurgesteld zijn omdat het nog niet klaar is. Blijf rustig, herhaal kort je grens en kom er eventueel later op terug. Niet om de discussie opnieuw te openen, maar om je kind alsnog ruimte te geven voor wat belangrijk was.