Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Hoogbegaafd: wat is dat?

Hoogbegaafd wordt vaak afgemeten aan hoge intelligentie of aan een hoog IQ. Dat is ook het beeld wat veel mensen er bij hebben. Het is zelfs één van de vele misverstanden over hoogbegaafdheid.

Hoogbegaafd of begaafd?

In dit artikel gaan we in op  de vraag:

  • Wat is hoogbegaafd?
  • Wat zijn de kenmerken van hoogbegaafdheid?

Hoogbegaafdheid is namelijk meer dan het hebben van een hoge intelligentie.

Definitie

Wanneer we een definitie van hoogbegaafdheid zouden moeten bedenken dan zoeken we aarzelend naar de juiste woorden. Tal van studies over hoogbegaafdheid brengen andere feiten aan het licht. De wetenschappers zijn het onderling blijkbaar ook nog niet eens over wat het precies is. Het gaat in ieder geval niet alleen over intelligentie maar ook over motivatie en creativiteit.

IQ: intelligentie quotiënt

Vaak wordt een IQ van boven de 130 genomen als zijnde de norm voor hoogbegaafdheid. Onderstaand treft u een tabel die vaak gebruikt wordt om IQ aan te duiden.

  • 160+: exceptioneel begaafd/geniaal
  • 145-160: zeer hoogbegaafd
  • 130-145: hoogbegaafd
  • 120-129: begaafd
  • 110-119: bovengemiddeld
  • 90-109: gemiddeld
  • 80-89: beneden gemiddeld
  • 70-79: zwakbegaafd
  • 50-69: licht verstandelijk beperkt
  • 35-49: matig verstandelijk beperkt
  • 25-34: ernstig verstandelijk beperkt

Zoals al aangegeven: er is meer dan IQ. Bovendien scoren HB-ers vaak minder goed onder druk op IQ testen. Wanneer we IQ vergelijken met andere mensen dan ziet het er ongeveer zo uit:

  • ongeveer 2,5% van de mensen een IQ van boven de 130 en zijn dus hoogbegaafd
  • ongeveer 13,5% heeft een IQ van 115 – 130. Met een IQ tussen de 120 en 130 ben je begaafd.
  • Ongeveer 70% van de bevolking heeft een IQ tussen de 85 en 115

Intelligentie: leer- en denkvermogen

Mensen die hoogbegaafd zijn hebben in ieder geval een leer- en denkvermogen wat anders is dan van anderen die niet hoogbegaafd zijn. Daar passen ook andere leerkenmerken bij zoals:

Herkent u zich als HB-er?

Hoort u bij die 2,5%? Dan is het voor u veel moeilijker om met gelijkgestemden of ontwikkelingsgelijken in contact te komen. Mensen met hetzelfde denkniveau zijn schaars aanwezig en anderen met een lager IQ zullen u minder snel begrijpen. Ze denken op een andere manier. Hoogbegaafdheid is niet voor iedereen zo leuk als het lijkt. Vaak denken HB-ers dat er iets mis met hun is. Maar u bent niet raar, bijzonder of vreemd. U denkt hooguit op een andere manier. Voor anderen kan dat lastig zijn om die gedachtegang te begrijpen of om u te volgen. Onbegrip van uw omgeving kan u treffen. Is er weleens tegen u gezegd:

  • ‘Waarom doe je zo raar?”
  • ‘Begrijp je dat dan niet?”
  • ‘Het is zo gemakkelijk, dat je daar moeite mee hebt?”
  • ‘Gedraag je nu eens normaal”
  • ‘Doe eens gewoon met ons mee en zeg niet steeds van die rare dingen”
  • ‘Waarom moet je daar zo lang over nadenken?”

Vaststellen of je hoogbegaafd bent: is dat belangrijk?

Andere persoonskenmerken

Naast creativiteit, motivatie en intelligentie zijn er persoonskenmerken of gedragskenmerken die bij een hoogbegaafd persoon kunnen horen. We noemen er een aantal:

  • ze hebben zich altijd anders gevoeld en vaak missen ze de aansluiting bij leeftijdgenoten
  • moeite met autoriteit: non-conformisme
  • ze gaan als kind al graag met ouderen om en ze zijn geestelijk vroegrijp
  • hoogbegaafden leren gemakkelijk
  • vaak hebben ze een sterk rechtvaardigheidsgevoel
  • net als hoogsensitieve personen hebben ze een hekel aan verplichtingen
  • ze hebben een humor en woordspelingen die anderen niet altijd begrijpen
  • ze twijfelen nogal al vaak aan eigen kunnen
  • op school voelden ze zich vaak buiten de groep of misten ze de aansluiting bij de groep
  • ze kunnen soms moeilijk op gang komen
  • ze eisen veel van zichzelf
  • ze vervelen zich snel
  • herhaling kan de moeder van de kennis zijn maar voor HB-ers is het de vader van de verveling
  • snel geïrriteerd, ongeduldig, drammerig
  • ongedurig en onrustig
  • tobberig: beren op de weg zien
  • zich onbegrepen voelen
  • het labeltje opgeplakt krijgen van anderen: je ziet het ook altijd zo ingewikkeld voor je
  • soms moeite om het eigen leven goed in te richten
  • een sterk zintuiglijke waarneming
  • creatief
  • multitasking en verschillende zaken tegelijk doen

Misverstanden

Misverstanden over hoogbegaafdheid

Er zijn veel misverstanden over hoogbegaafdheid. Eén van de misverstanden is dat hoogbegaafden alles moeten kunnen omdat ze slim zijn. De omgeving kan u die druk opleggen en soms legt u zichzelf die druk wellicht op omdat anderen dat beeld van u hebben. Ieder mens heeft zo zijn eigen voorkeur van uitvoeren. Bent u praktisch ingesteld dan kunt u doelgericht werken aan uw taak of opdracht. Het inschatten hoe u de opdracht gaat aanpakken en uitvoeren, wat u hierbij nodig hebt en hoeveel tijd de uitvoering gaat kosten zal voor u geen probleem zijn. U overziet de opdracht, u gaat ervoor en voert het tot in detail uit.

Een aantal misverstanden over hoogbegaafdheid hebben we omschreven in een ander artikel. Wilt u er meer over weten?

Misverstanden over hoogbegaafdheid

Uw loopbaan

Hoogbegaafdheid kan ook gevolgen voor uw loopbaan hebben.

  • Hebt u geen uitdaging in uw werk? Hebt u wel eens gehoord van een bore-out
  • Prikkelt uw werk u niet op uw denkvermogen?
  • Ziet u collega’s die meer tijd nodig hebben om hun werk af te maken u en die niet zo snel kunnen schakelen en meedenken op uw niveau. Collega’s die uw humor en verhalen niet begrijpen?
  • Kunt u niet werken met gelijkgestemden en wordt u cognitief niet voldoende uitgedaagd?
  • Treed er verveling op of gaat u gaat vereenzamen?
  • Twijfelt u aan uzelf of wordt u opstandig?

Voorkeur

Hebt u een voorkeur voor analytisch denken dan voelt u zich  prettig bij werkzaamheden die een beroep doen op het scheiden van hoofd- en bijzaken, waar een beroep wordt gedaan op het logisch denken, het nemen van stappen in de juiste volgorde, het werken volgens een vaste structuur.

Misschien gaat uw voorkeur uit naar het creatief denken. U voelt zich goed bij werkzaamheden waarbij u een probleem op allerlei mogelijke manieren kunt benaderen en waarbij u opdrachten op een originele en creatieve manier kunt uitwerken.

Verwachtingen

Hebt u het gevoel dat u al jaren niet wordt begrepen en niet naar wens functioneert op uw werk? Bent u theoretisch beter onderlegd dan praktisch of misschien wel andersom? Verwacht uw  werkgever van u dat u zowel praktisch als theoretisch goed kan functioneren omdat u slim genoeg bent? Dan wordt de lat erg hoog gelegd en gaat het op één van deze domeinen schuren.

Hoogbegaafd

Bekijk ons aanbod voor training, loopbaanbegeleiding en coaching van hoogbegaafden.

Coaching hoogbegaafden

Talentontwikkeling

Bekijk onze trainingen voor talentontwikkeling of ons aanbod voor hoogsensitieve personen.

Persoonlijke ontwikkeling

 

Auteur

Dit artikel is geschreven door Annita Smit.

Annita Smit trainer coach en jongerencoach