Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Persoonlijke behoeften ervaren en erin voorzien

Persoonlijke behoeften: durf ze te ervaren, ga er niet aan voorbij, vervul ze niet overmatig maar verwaarloos ze ook niet. Daarover gaat dit artikel.

Persoonlijke behoeften: vervullen

In dit artikel gaan we in op:

  • behoeften ervaren en toestaan
  • eigen behoeften verwaarlozen of jezelf niet serieus nemen
  • overmatig vervullen van behoeften
  • te gericht op de behoeften van de ander
  • over de behoeften van anderen heen walsen
  • uiteenlopende en strijdige behoeften

Wat je niet kunt missen

Een persoonlijke  behoefte gaat over datgene wat je niet kunt missen en waar je niet zonder kunt. Behoeften definiëren wij als: bewust worden wat ontbreekt of “verlangen naar”. We hebben basale behoeften maar ook sociale behoeften. In een artikel hebben we uitgewerkt wat persoonlijke behoeften precies zijn.

Behoeften

Ervaren en toestaan!

We hebben het in onze cultuur niet echt geleerd om onze eigen behoeften in te vullen. Het wordt al snel gezien als ‘egoïstisch’ en het uit zich in termen als ‘die denkt alleen maar aan zichzelf’. We hebben geleerd om de behoeften van de ander te vervullen, te luisteren wat een ander wil en om daar invulling aan te geven. We hebben geleerd om daar een ruilhandel van te maken: ik geef jou waardering in de hoop dat ik het terug krijg.  In plaats van: waardering geven omdat ik jou waardeer. Als mijn motief niet zuiver is, krijg ik het juist niet terug. En dus raak ik teleurgesteld. Behoeften en gevoelens hebben altijd een relatie.

  • U stelt zich ondergeschikt op

    Behoefte van uzelf

    Wanneer u zich ondergeschikt optelt heb u geen oog voor eigen behoeften of u stelt de behoeften van de ander voorop. We werken het hierna verder voor u uit.

    • Eigen behoeften verwaarlozen!

      Eigen behoeften verwaarlozen kunt u duiden in allerlei spreektermen zoals:

      • slecht voor jezelf zorgen
      • geen aandacht aan jezelf besteden
      • te weinig oog hebben voor wat jezelf nodig hebt
      • jezelf niet serieus nemen
      • jezelf verwaarlozen

      Een voorbeeld uit de praktijk. Het komt overal voor. En die teleurstelling is zo begrijpelijk. Wie zijn eigen behoefte niet vervult, krijgt negatieve gevoelens.

      Iemand vertelde: ‘ik was zover dat ik mijn eigen behoeften niet meer kon formuleren. Ik voelde ze zelfs niet. Altijd cijferde ik mezelf weg. De ander stuurde mijn leven. Ik leefde als het ware op de automatische piloot en mijn gevoelens en emoties werden meer en meer afgezwakt. Ik schakelde het uit als zijnde onbelangrijk. Toch voelde ik me van binnen eenzaam en diep ongelukkig. Ik ben zover gekomen dat ik geen echt verdriet meer voelde, geen echte boosheid, geen irritatie maar zeker ook geen echte vreugde. Ik vluchtte in mijn werk, in mooie uitstapjes, in het aanschaffen van luxe dingen, Door mij aan te passen aan de ander dacht ik dat ik kreeg wat ik wou hebben, namelijk liefde en waardering. Niets is minder waar, juist dan ontvang je dat niet. Ik ben zelfs zover gekomen dat ik ver over mijn grens ging. Ik at op de meest ongeregelde tijden, het werken kostte me bergen energie en ik werd moe, doodmoe van teleurstelling, verdriet, eenzaamheid en van al het werk dat ik verzette. Ik zat gevangen in mijn eigen spiraal van ondergeschiktheid, onderdanigheid en mezelf verwaarlozen’.

    • Te gericht op de behoeften van de ander

      Aan de ene kant lieten we zien wat het betekent om eigen behoeften te verwaarlozen. Een andere benadering is dat sommige mensen veel te gericht zijn op de behoeftenvervulling van de ander.

      • Altijd klaarstaan voor een ander en gevoelens van teleurstelling

        Iemand vertelde: ‘altijd heb ik voor haar klaargestaan. Toen ze ziek was, bezocht ik haar iedere dag. Ik deed de was, haalde boodschappen. Toen ik zelf ziek was reageerde ze niet. Ik kreeg slechts tweemaal een telefoontje, Mijn reactie was: ik ben hartstikke gek geweest voor haar, ik voelde me gebruikt’.

        Het is maar een alledaags voorbeeld waar gevoelens van teleurstelling ontstaan omdat geven en ontvangen in onbalans kwam. Vraag is: waarom stond u altijd voor de ander klaar? Had de ander daar behoefte aan of voorzag dat in uw eigen behoefte aan waardering? Lees verder: altijd klaar staan voor een ander.

      • Waarom doe je het?

        Cruciale vraag: geef jij die ander jouw waardering en aandacht omdat je vindt dat die ander dat waard is of omdat je denkt dat je het daarom terug krijgt?

  • U stelt zich boven de ander

    Een tweede benadering is: u stelt zich boven de ander. Dat betekent dat u de eigen behoeften zodanig laat voorgaan dat u uit het oog verliest wat de behoeften van anderen zijn. Ook daar zijn meerdere vormen voor zoals:

    • Over de behoeften van anderen heen walsen

      U walst over de behoeften van anderen heen door ze te negeren, te mijden of door er gewoon aan voorbij te gaan en alleen oog te hebben voor eigen behoeften.

    • Overmatig vervullen van behoeften

      De volgende invalshoek is het overmatig vervullen van eigen behoeften. Mijn persoonlijke behoeften hebben direct een relatie met mijn grenzen. We duiden het met een voorbeeld. Wie zijn behoefte aan eten niet vervuld, passeert een grens. Maar wie zijn behoefte aan eten overmatig vervult, passeert eveneens een grens. Lees ook: eigen grens passeren. Uit het overmatig vervullen van behoeften komen dus tal van vraagstukken voort.  We kunnen hele lijsten voor u maken maar om het eenvoudig te houden. Overmatig vervullen van de behoefte aan eten leidt tot overgewicht. En dus moet er een dieet worden opgestart, een afslankprogramma. Of kan men zich melden bij de sportschool. En ja het resultaat mag er zijn. Na enige weken is men zoveel kilo afgevallen. Echter: de klok tikt door en de tijd gaat door en na een paar maand blijkt dat men weer terug bij af is. Hoe het komt? Men heeft nog steeds niet geleerd om in eigen behoeften te voorzien en om te ervaren wat het is: eten naar behoefte. Zo kunnen mensen verslaafd raken aan aandacht, overmatig in de belangstelling willen staan, zich in alle bochten wringen om status en en aanzien te verwerven bij de ander. Maar nogmaals: overmatig vervullen van behoeften leidt tot negatieve gevoelens.

Relatie behoeften en gevoelens

Wie zijn behoefte aan rust niet voldoende vervuld krijgt negatieve gevoelens en wordt oververmoeid. Wie zijn behoefte aan rust vervult, voelt zich fit en krijgt positieve gevoelens. Er ligt dus een relatie tussen mijn behoeften en gevoelens die essentieel is in het proces van persoonlijke ontwikkeling. 

Behoeften en gevoelens

Hoe reageert de ander op u?

Behoeften van de ander

Uiteraard gaat het om de interactie tussen u en uw omgeving. Want de vraag is: hoe reageert  de ander op u? Drie situaties:

  • De ander stelt zich boven u

    Anderen in uw omgeving walsen over uw behoeften heen of merken uw behoeften aan als minder belangrijk. Dat kan doordat ze uw behoeften negeren, vermijden, doodzwijgen, wegkijken etc. Hoe reageert u daarop? Wat voor gevoelens maakt dat bij u los?

  • De ander stelt zich ondergeschikt op

    Wanneer de ander zich ondergeschikt opstelt, zal dat voor de onderlinge relatie op de lange termijn niet goed zijn. Waarom niet? De ander laat uw behoeften voorgaan of de ander gaat voorbij aan eigen behoeften.

  • Er is een open en gelijkwaardige relatie

    Wanneer er een open en gelijkwaardige relatie is, vervult u primair als eerste uw eigen behoefte maar u houdt rekening met de behoefte van de ander en u respecteert de behoeften van de ander.

Uiteenlopende behoeften

Wanneer er uiteenlopende of strijdige behoeften zijn tussen u en een ander zal dat spanning oproepen. Bovendien zal dat met emotie en gevoel gepaard gaan. Wanneer er in relaties strijdige, uiteenlopende behoeften en belangen ontstaan kan dat ervoor zorgen dat de relatie ten einde loopt. Wij hebben de slogan: ‘wanneer een relatie niet voorziet in wederzijdse behoefte, houdt de relatie op te bestaan’. Dat geldt voor de relatie op het werk (werkgever-werknemersrelatie) en dat geldt thuis voor de partnerrelatie.

Leerdoelen

Dit artikel is geschreven in de serie over leerdoelen voor de training autonomie.

Leerdoelen training Autonomie

Training en coaching

Bekijk onze trainingen gericht op:

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Coach Jan Stevens