Vrijblijvend adviesgesprek
Contact opnemen
Google+ Facebook Twitter Linkedin YouTube
Direct informatie? 0528 23 60 30
Of mail naar: info@desteven.nl
zoeken

Verlegen en verlegenheid

Verlegen: voel je je regelmatig verlegen? Wat is dat precies? En wat kun je eraan doen? Wanneer je je verlegen voelt, zal je je vaak het liefst terugtrekken. Je hebt niet de behoefte om op de voorgrond of in het middelpunt van de belangstelling te staan. Liever sta je wat achteraf en verschuil je je een beetje. In dit artikel gaan we in op:

Verlegen

Definitie en betekenis

Verlegenheid is een angst die ontstaat in gezelschap van mensen. Het kan een angst zijn dat je niet goed genoeg bent. Angst niet te kunnen voldoen aan de verwachtingen van die anderen hebben. Het zijn je eigen gedachten die je dit vertellen. Het zijn je eigen gedachten die jou vertellen wat een ander van jou zal denken. Het is een interpretatie van jezelf en niet die van de ander. De ander is een andere persoonlijkheid die heel anders denkt dan jij. Je kunt dus helemaal niet weten wat anderen denken en vinden.

Kenmerken

Kenmerken van verlegenheid:

  • Je geblokkeerd voelen of geremd voelen zodra er meerdere mensen bij elkaar zijn
  • Je niet mengen in gesprekken of je buiten de groep plaatsen
  • Het gevoel hebben dat je wordt beoordeeld door andere mensen
  • Beginnen te blozen of onrustig worden wanneer je aangesproken wordt door anderen
  • Niet meer helder kunnen denken wanneer je een vraag wordt gesteld
  • Onduidelijk praten wanneer je iets moet zeggen
  • Het gevoel dat je wel wilt wegkruipen in een groep
  • Je ongemakkelijk voelen als de telefoon gaat
  • Tegen feestjes, verjaardagen, recepties en bruiloften opzien
  • Angst voor spreekbeurten of presenteren
  • Jezelf afsluiten: niets meer van jezelf durven laten zien
  • Bang dat je rare dingen zegt of dat ze je niet aardig of leuk vinden
  • Bang dat je een fout maakt of dat je voor schut wordt gezet
  • Bang dat ze je uitlachen
  • Van tevoren piekeren hoe een bijeenkomst zal verlopen
  • je teruggetrokken opstellen in een groep

Wanneer gebeurt het?

Iemand beschreef het als volgt: ‘In groepen voel ik snel aan of er onderhuids een sfeer van onveiligheid is. Er worden grapjes gemaakt over elkaar maar vooral ten koste van elkaar. Er is soms een bepaalde manier van opmerkingen maken en je voelt als het ware dat deze of gene daar het mikpunt van kan worden. Soms zit dat in oordelen over elkaar of schuine, vunzige humor. Ik merk dat ik daar niet tegen bestand ben, wordt onzeker, trek me meteen terug of ga blozen’.

Oorzaak en leerdoel

Laten we eens positief beginnen. Blijkbaar hebt u een sterk ontwikkelde antenne voor onveiligheid in groepen. U observeert niet alleen: u observoelt ook. Op zich is dat positief. Het zou u alleen niet uit balans moeten halen. Uw gemoedstoestand zou niet afhankelijk moeten zijn van de sfeer in de groep. Met andere woorden: u zou zich voldoende weerbaar moeten voelen in welke groep dan ook. Wanneer het ernstiger vormen aanneemt, is het minder positief voor uzelf. U hebt er dan echt last van. U voelt zich dusdanig ongemakkelijk in het contact met anderen dat het bij u onzekerheid oproept.

Leerdoelen voor u kunnen zijn:

  • Hou het bij uzelf: neem uw ruimte in en laat u niet overklassen door anderen
  • Richt u op wat u voelt en ervaart en niet op anderen binnen de groep
  • Laat u leiden door uw eigen gevoel en ga niet mee in het onveilige gevoel van anderen
  • Wees uzelf

Hoe reageert de omgeving?

De omgeving kan soms totaal verkeerd reageren op verlegenheid. Opmerkingen als: ‘je moet er gewoon op afstappen, er kan je niets gebeuren’ laten zien dat het niet begrepen wordt. Zo eenvoudig is het niet namelijk. En gewoon op iemand afstappen is voor een verlegen persoon niet aan de orde.

Wat is er aan te doen?

Wanneer er echt sprake is van een sociale angststoornis adviseren wij om contact te zoeken met uw huisarts. In dat geval zult u wellicht andere hulp nodig hebben. Voelt u zich af en toe verlegen of bij bepaalde gelegenheden dan kan coaching of assertiviteitstraining een probaat middel zijn.

Assertiviteitstraining

Verlegenheid bij jongeren

Verlegenheid bij jongeren komt voor als je een spreekbeurt moet houden, in gezelschappen, bij vrienden, op schoolfeestjes etc.

  • Hoe werkt het?

    Naar een feestje moeten, met vrienden/vriendinnen op stap, ergens op visite gaan. Dit voelt als een regelrechte ramp. Dagen van tevoren ben je hier al over aan het nadenken. Je denkt na over datgene wat je moet gaan zeggen stel dat er stiltes vallen en je niet meer weet wat je moet zeggen, wat dan? Stel dat ze je niet aardig vinden, wat dan? Stel dat je rare dingen zegt die nergens opslaan of anderen niet begrijpen, nou dan sta je mooi voor schut en word je uitgelachen. Wat moet je aantrekken? Stel dat je de verkeerde kleren aan hebt, wat zullen mensen dan wel niet van je denken?

  • Kun je er niet van slapen?

    De zorgen die je maakt en de gedachten die je hebt voelen naar. Je voelt je zo ontzettend ongemakkelijk dat je er buikpijn van krijgt. ‘s Nachts kun je er niet van in slaap komen. Je gedachten blijven maar malen en je blijft maar denken. Naar mate de geplande activiteit dichterbij komt voel je spijt opkomen of ga je je steeds stommer voelen. Waarom heb je deze afspraak nu gemaakt? Het was nergens voor nodig en ook nergens goed voor. Je had prima zonder gekund er is geen toegevoegde waarde en je ziet het nut er niet meer van in.

    Nu je dit hebt bedacht ga je op zoek naar mogelijkheden om onder de afspraak uit te komen. Je krijgt allerlei ideeën waarvan de een iets beter is uit te voeren dan de ander. Het ene smoesje komt net iets geloofwaardiger over dan de ander. Neem je de gok en durf je het?

  • Smoesjes als escape

    Op het moment dat je een smoesje bedenkt voel je je al beter en meer op je gemak. Het geeft je meer zelfvertrouwen omdat je een escape hebt. Ben je in staat om het smoesje werkelijkheid te laten worden en kun je onder de afspraak uitkomen, voel je je in eerste instantie erg opgelucht. Echter dit moment is van korte duur. Schuldgevoel, spijt en pessimisme gaan al snel overheersen. Gedachten komen bij je op, ik laat anderen ervoor opdraaien, nu mis ik een leuk uitstapje, wat ben ik ook een looser door dit niet te durven. Vervolgens worden dit de terugkomende gedachten die je bezighouden. Ga eens met een coach praten. Die kan je helpen om je gedachten te relativeren en hoe je hier mee om kunt gaan. 

  • Coaching voor jongeren

    Wil je als jongere in contact komen met een jongerencoach? Heb je hulp nodig om eigen verlegenheid te overwinnen? Bekijk dan onze mogelijkheden voor coaching voor jongeren of bekijk onze artikelen over persoonlijke ontwikkeling jongeren.

Gevoelens en emoties

Dit artikel is geschreven in de serie gevoelens en emoties. Bekijk onze persoonlijke leerdoelen voor training en coaching.

Gevoelens en emoties

Training en coaching

Bekijk alle trainingen gericht op persoonlijke ontwikkeling! Wij bieden training en coaching  opmaat waarbij uw vraag en uw situatie centraal staat!

Training autonomie

Auteur

Dit artikel is geschreven door Jan Stevens.

Coach Jan Stevens