home / persoonlijke ontwikkeling / persoonlijk ontwikkeltraject / zelfkennis zelfinzicht / jezelf laten zien

Meer van jezelf laten zien

Zou jij meer van jezelf kunnen laten zien? Wordt dat weleens tegen je gezegd? Laatst sprak ik iemand die terug gaf: ‘Ik weet eigenlijk niet waarover je praat.’ Want wat is dat: jezelf laten zien? Dit artikel hoort bij de serie over jezelf zijn. Jezelf laten zien betekent namelijk niet dat je nadrukkelijk aanwezig moet zijn of alles over jezelf moet vertellen. Het betekent dat wat je zegt en uitstraalt zoveel mogelijk aansluit bij wat je werkelijk voelt, denkt en ervaart.

Zoals het is

Jezelf laten zien is voor mij:

• Je laat jezelf zien zoals je bent.
• Je laat merken hoe jij de dingen voelt en ervaart.
• Je bent jezelf.

Het gaat dus niet om hoe het volgens anderen zou moeten zijn, maar om hoe het werkelijk is. Je hoeft jezelf niet groter te maken, maar ook niet kleiner.

Communicatie

In communicatie zijn drie zaken belangrijk: verbaal, non-verbaal en gevoelens. Wanneer je jezelf laat zien:

• Breng je onder woorden wat je voelt.
• Voel je wat je zegt.
• Breng je non-verbaal over wat je voelt.
• Ondersteun je non-verbaal wat je zegt.

Wanneer dat gebeurt, kom je oprecht en echt over. Je zegt wat je voelt en je voelt wat je zegt. Jouw woorden, gezichtsuitdrukking, houding en stem vertellen dan ongeveer hetzelfde verhaal.

Waarover ging het?

Toen ik tegen de meneer in kwestie zei: ‘Je zou meer van jezelf kunnen laten zien’, bedoelde ik:

• Je zegt soms dingen waarbij ik twijfel of je het werkelijk zo voelt en ervaart.
• Hoe je jezelf neerzet, verschilt van wat ik erbij voel en dat roept twijfel bij mij op.
• Wanneer er iets tegen je wordt gezegd, is het zelden helemaal waar: er komt bijna nooit een volmondig ja of nee.

Kortom:

• Wanneer iets je onzeker maakt, maar je doet alsof het je niet raakt, roep je twijfel op bij anderen.
• Wanneer iemand een voorstel doet en je twijfelt, maar toch akkoord gaat, zeg je iets anders dan je voelt en kom je niet overtuigend over.

Waarom voelt jezelf laten zien soms onveilig?

Jezelf laten zien kan onveilig voelen wanneer je bang bent voor afwijzing, kritiek, conflicten of gezichtsverlies. Misschien heb je geleerd dat het verstandiger is om jouw gevoelens voor jezelf te houden, je aan te passen of vooral geen twijfel te laten merken. Je houdt dan controle over hoe anderen naar jou kijken, maar je laat ook weinig zien van wat er werkelijk in jou gebeurt. Dat kan beschermen, zeker wanneer jouw omgeving weinig ruimte geeft aan kwetsbaarheid. Tegelijkertijd kan het ervoor zorgen dat anderen jou moeilijk kunnen peilen en dat werkelijk contact uitblijft.

Wanneer ben je congruent in wat je zegt en laat zien?

Je bent congruent wanneer jouw woorden, gevoelens en uitstraling met elkaar overeenkomen. Dat betekent niet dat je altijd alles moet zeggen wat je denkt of voelt. Het betekent wel dat je geen verhaal neerzet dat haaks staat op jouw innerlijke ervaring. Wanneer je twijfelt, mag je zeggen dat je twijfelt. Wanneer iets je raakt, hoef je niet te doen alsof het je niets doet. Congruentie maakt jouw communicatie duidelijker en geloofwaardiger, omdat de ander niet allerlei tegenstrijdige signalen hoeft te verklaren.

Hoe merk je dat je iets anders laat zien dan je voelt?

Je laat iets anders zien dan je voelt wanneer jouw woorden en uitstraling niet met elkaar kloppen. Je zegt ja, maar jouw aarzeling is zichtbaar. Je zegt dat iets je niet raakt, maar jouw lichaam wordt gespannen. Je probeert zekerheid uit te stralen, terwijl jouw stem en houding twijfel laten zien. Dat noemen we incongruent gedrag. Vaak doe je dat niet bewust. Misschien wil je de ander niet teleurstellen, een conflict voorkomen of sterker overkomen dan je je voelt. Toch merkt de ander meestal dat er iets niet klopt, ook wanneer diegene niet precies kan benoemen wat het is.

Veelgestelde vragen over jezelf laten zien

Onderstaande vragen vullen het artikel aan en gaan over privacy, terughoudendheid en verschillende situaties.

Moet je alles over jezelf vertellen om jezelf te laten zien?

Nee. Jezelf laten zien betekent niet dat je zonder grenzen alles deelt. Je mag persoonlijke informatie voor jezelf houden. Het gaat erom dat wat je wel zegt en laat zien niet bewust een verkeerd beeld oproept.

Kun je jezelf laten zien zonder veel te praten?

Ja. Jezelf laten zien gebeurt ook in jouw houding, aandacht, keuzes en manier van reageren. Een rustig of introvert persoon kan heel oprecht aanwezig zijn zonder voortdurend het woord te voeren.

Waarom wordt terughoudendheid soms verkeerd begrepen?

Anderen kunnen stilte of terughoudendheid uitleggen als onzekerheid, desinteresse of afstandelijkheid. Dat hoeft niet te kloppen. Een korte toelichting kan helpen, bijvoorbeeld door te zeggen dat je graag eerst nadenkt voordat je reageert.

Wat kun je doen wanneer iemand jou verkeerd begrijpt?

Vraag welk beeld jouw woorden of gedrag hebben opgeroepen en leg uit wat je werkelijk bedoelde. Je hoeft jezelf niet eindeloos te verdedigen, maar je kunt wel proberen de ruis in de communicatie weg te nemen.

Kun je jezelf op het werk anders laten zien dan thuis?

Ja. Verschillende situaties vragen verschillende rollen en grenzen. Dat is niet automatisch onecht. Het wordt pas problematisch wanneer jouw professionele rol voortdurend botst met jouw waarden, gevoelens en persoonlijke grenzen.