home / persoonlijke ontwikkeling / kernkwaliteiten / zakelijk

Zakelijk en zaakgericht: feiten centraal zonder de relatie te verliezen

Ben je zakelijk ingesteld of zaakgericht? Dan beschik je over de kwaliteit zakelijk. Je baseert jouw oordeel op feiten of cijfers en laat je niet te pas of te onpas door emoties meeslepen. In gesprekken kom je graag tot de kern. Je bent doelmatig ingesteld. Zakelijk is één van de persoonlijke kernkwaliteiten. Het gaat je om de zaak, om wat er feitelijk speelt en om wat er nodig is om verder te komen.

Waar komt een zakelijke instelling goed tot zijn recht?

De kwaliteit zakelijk ingesteld zijn komt goed tot zijn recht in een zakelijke omgeving. Vooral bij gesprekken waar een order moet worden afgesloten, inkopen moeten worden gedaan of een vergadering moet worden geleid. Ook in advieswerk, onderhandelingen, verkoop en besluitvorming is het prettig wanneer iemand de feiten op een rij kan zetten en de kern van de zaak bewaakt.

Tal van vaardigheden kunnen daarbij verder ontwikkeld worden, zoals zakelijk communiceren, adviesvaardigheden, onderhandelingsvaardigheden of verkoopvaardigheden. Maar de kwaliteit zelf zit dieper: je hebt van nature de neiging om te kijken naar wat functioneel, logisch, haalbaar en doelmatig is.

Wat is het verschil tussen zakelijk zijn en emotieloos zijn?

Zakelijk zijn betekent niet dat je geen gevoel hebt. Het betekent ook niet dat emoties er niet toe doen. Je laat ze alleen niet automatisch de doorslag geven wanneer er een zakelijke afweging gemaakt moet worden. Je kunt begrijpen dat iemand teleurgesteld is en tegelijkertijd constateren dat een afspraak niet is nagekomen. Je kunt betrokken zijn bij een medewerker en toch benoemen dat het resultaat onvoldoende is.

Daar zit een belangrijk onderscheid. Gezonde zakelijkheid houdt gevoel en feiten allebei in beeld, maar verwart ze niet met elkaar. Wanneer je gevoelens helemaal wegdrukt omdat je vindt dat ze onzakelijk zijn, ontstaat iets anders. Dan kan jouw ratio zo dominant worden dat je signalen van jezelf en anderen niet meer voldoende oppikt.

Wat doet een zakelijke instelling met jouw communicatie?

Jouw zakelijke instelling is vaak duidelijk hoorbaar in jouw communicatie. Je komt graag snel tot de kern, houdt niet van eindeloze omwegen en wilt weten waar een gesprek werkelijk over gaat. Dat kan bijzonder prettig zijn. Mensen weten waar ze aan toe zijn en vergaderingen hoeven bij jou geen gezelschapsspel van drie uur te worden.

Maar juist daar kan ook frictie ontstaan. Niet iedereen verwerkt een boodschap uitsluitend via argumenten en feiten. Soms moet iemand eerst ervaren dat hij gehoord of begrepen wordt voordat hij openstaat voor de inhoud. Zakelijk communiceren wordt daarom sterker wanneer je niet alleen denkt: "Wat moet ik zeggen?", maar ook: "Hoe komt dit bij de ander binnen?"

Waar ergert een zakelijk ingesteld persoon zich aan?

Zakelijk ingestelde mensen kunnen zich ergeren wanneer mensen te close of slijmerig met elkaar omgaan of wanneer het gesprek sentimenteel of zweverig wordt. Samengevat: wanneer er naar jouw gevoel te veel op emotie wordt ingespeeld en te weinig wordt gekeken naar waar het werkelijk over gaat.

Je kunt ook moeite hebben met lange verhalen waar geen conclusie uit komt, besluiten die worden uitgesteld omdat iedereen zich er goed bij moet voelen of discussies waarin persoonlijke sympathie belangrijker lijkt dan argumenten. Toch zit daar ook jouw spiegel. Wat jij als overbodige emotie ervaart, kan voor een ander relevante informatie zijn over draagvlak, vertrouwen of samenwerking.

Is zakelijk en zaakgericht zijn voor jou een uitdaging?

Misschien herken je jezelf juist aan de andere kant. Je laat jouw oordeel gemakkelijk beïnvloeden door sfeer, sympathie of emoties, vindt het lastig om een gesprek terug te brengen naar de feiten of durft een zakelijke conclusie niet te trekken omdat die voor iemand vervelend kan zijn. Dan kan zakelijkheid voor jou een uitdaging zijn.

De ontwikkeling zit dan niet in kouder worden. Je kunt leren om gevoel en feiten beter van elkaar te onderscheiden. Wat voel ik hierbij? Wat weet ik feitelijk? Wat is afgesproken? Wat is mijn interpretatie? En welke beslissing is op basis daarvan nodig? Zo kun je menselijk blijven zonder dat iedere zakelijke keuze afhankelijk wordt van de stemming van het moment.

Welke ontwikkeldoelen passen bij zakelijk en zaakgericht zijn?

Wanneer zakelijkheid sterk bij jou past, hoef je jouw nuchterheid en doelmatigheid niet kleiner te maken. De ontwikkeling zit vooral in jouw zakelijke kracht verbinden met relationele gevoeligheid.

• Feiten en argumenten centraal houden zonder gevoelens en signalen te negeren.
• De relatie bewust meenemen wanneer je een zakelijke of kritische boodschap brengt.
• Meer van jezelf laten zien wanneer jouw zakelijkheid als koel of afstandelijk wordt ervaren.

Veelgestelde vragen over zakelijk en zaakgericht zijn

Zakelijkheid wordt nogal eens verward met kilheid, afstandelijkheid of uitsluitend rationeel denken. Daarom nog vijf aanvullende vragen.

Is zakelijk zijn hetzelfde als rationeel zijn?

Niet helemaal. Rationaliteit gaat vooral over denken, redeneren en afwegen op basis van logica. Zakelijkheid gaat ook over de manier waarop je handelt en communiceert: doelmatig, feitelijk en gericht op de zaak die voorligt.

Kun je zakelijk zijn en toch empathisch reageren?

Zeker. Je kunt begrijpen wat een situatie met iemand doet en tegelijkertijd duidelijk blijven over feiten, afspraken of resultaten. Empathie hoeft een zakelijke conclusie niet in de weg te staan.

Waarom ervaren mensen mij soms als afstandelijk?

Dat kan gebeuren wanneer je weinig laat zien van wat iets met jou doet, snel naar feiten en oplossingen gaat of weinig aandacht besteedt aan de relationele kant van een gesprek. Voor jou voelt dat misschien efficiënt, terwijl de ander afstand ervaart.

Is zakelijkheid belangrijk voor leidinggevenden?

Ja. Een leidinggevende moet regelmatig belangen afwegen, resultaten bespreken, besluiten nemen en afspraken bewaken. Zakelijkheid helpt daarbij, zolang er naast de taak en het resultaat ook aandacht blijft voor de mensen die het werk uitvoeren.

Moet je gevoelens uitschakelen om objectief te kunnen beslissen?

Nee. Gevoelens uitschakelen is iets anders dan voorkomen dat ze automatisch de beslissing bepalen. Je kunt erkennen wat je voelt en vervolgens onderzoeken welke feiten, argumenten en belangen relevant zijn voor een verantwoorde keuze.